Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r., (bez sygnatury akt sprawy) Burmistrz [...] n. N. działając na podstawie art. 20 ust. 1 i 2, art. 16 a, art. 29, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 tj. ze zm.) oraz art. 149 § 3 i 4 w związku z art. 150 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 tj. ze zm.), orzekł o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania na żądanie I. D. w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej o przyznaniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego nr [...].EJ z dnia [...] grudnia 2017 r. i ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką K. D. na okres od [...] listopada 2017 r. do [...] października 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji orzekający organ podniósł, iż w dniu [...] maja 2019 r. I. D. złożyła wniosek o wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...].EJ z dnia [...] grudnia 2017 r. o przyznaniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego wnosząc o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy i przyznanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, powołując się na wyszczególnione orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego oraz orzecznictwo WSA i NSA, a także słuszny interes strony.
Organ I instancji przytoczył treść przepisu art. 145a § 1 i 2 kpa stwierdzając, że można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, bowiem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego otwiera możliwość kontroli decyzji, która została wydana na podstawie aktu normatywnego, wobec którego Trybunał stwierdził niezgodność z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą.
Ponadto wskazano, że w niniejszej sprawie zainteresowana złożyła wniosek o wznowienie postępowania, w którym orzeczono na podstawie przepisu, który to następnie przepis Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z prawem. Jednak zgodnie z art. 145a § 2 kpa, na tej podstawie prawnej strona może żądać wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, opublikowany w Dz.U. z 2014 r., poz. 1443), który wszedł w życie dnia 23 października 2014 r., podczas gdy wniosek strony o wznowienie postępowania nosi datę [...] maja 2019 r., dlatego w ocenie Burmistrza [...] n. N. został złożony po upływie terminu określonego w cyt. przepisie.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez I. D. zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z regulacji zawartej w art. 145a § 2 k.p.a. wynika, iż w przypadku wznowienia, skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, co w przypadku wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt PK 38/13 nastąpiło w dniu 23 października 2014 r. (ogłoszenie w Dz.U. z 2014 r., poz. 1443) i z datą ogłoszenia orzeczenie weszło w życie zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, dlatego też termin do złożenia wniosku upłynął w dniu 23 listopada 2014 r.
Kolegium podkreśliło również, że stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony w dniu [...] czerwca 2019 r. – co jest bezsporne, a wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności został złożony w 2016 r. - orzeczenie z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], wobec czego w ocenie organu odwoławczego nie została spełniona żadna z ww. przesłanek.
W skardze do Sądu I. D. wyraziła swoje niezadowolenie z treści zapadłych w jej sprawie rozstrzygnięć organów administracji, zarówno I jak i II instancji i wniosła o ich uchylenie.
Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy wobec zastosowania normy prawnej zawartej w art. 17 ust. 1 b ustawy oświadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt PK 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej.
Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy wobec nie wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.), chyba że zapadłoby orzeczenie na niekorzyść skarżącego (art. 134 § 2 p.p.s.a.). W przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
Podstawą jego wydania był art. 149 § 3 w zw. z art. 145a § 1 i 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 149 § 3 - odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, zaś zgodnie z art. 145a § 1 i 2 - można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, przy czym skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Bezsporne jest w sprawie, że skarżąca jako podstawę wznowienia wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, (opublikowany w Dz.U. z 2014 r., poz. 1443), który wszedł w życie dnia 23 października 2014 r., a więc jest to przesłanka wznowienia oparta na przepisie art. 145a § 1 k.p.a. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 17 ust. 1b ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Z przytoczonego art. 145a § 2 k.p.a. wynika, że w przypadku takiej podstawy wznowienia, skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, co w przypadku wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 nastąpiło w dniu 23 października 2014 r. - co nie jest kwestionowane. Wyrok ten został ogłoszony w dzienniku ustaw z 2014 r., pod pozycją 1443 i z datą ogłoszenia orzeczenie weszło w życie zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Bezsporne jest również to, że wniosek strony o wznowienie postępowania (skarga o wznowienie) złożony do organu I instancji, nosi datę [...] maja 2019 r. (załączony do akt II SA/Bd 978/19 k. 47).
Istota sporu sprowadza się wyłącznie do prawidłowego ustalenia daty początkowej biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie, o której mowa w art. 145a § 2 k.p.a.
Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że początkiem tego terminu jest data ogłoszenia wyroku TK (data jego opublikowania w dzienniku ustaw). Przepis art. 145a § 2 k.p.a. został jasno sformułowany i wynika z niego jednoznacznie, że miesięczny termin biegnie od ogłoszenia wyroku, a więc już od dnia, w którym to ogłoszenie nastąpiło.
W sytuacji występującej w sprawie stwierdzić zatem należy, że zaskarżone postanowienie o odmowie wznowienia postępowania jest prawidłowe. Postępowanie wznowieniowe ma bowiem charakter dwuetapowy. W ramach pierwszego tzw. wstępnego etapu właściwy organ administracji publicznej zobligowany jest ustalić, czy spełnione są łącznie przesłanki dopuszczalności wznowienia, a więc czy spełnione są przesłanki podmiotowe, przedmiotowe oraz, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Badając przesłankę podmiotową, organ winien wyjaśnić, czy z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła strona. Oceniając natomiast wystąpienie przesłanek przedmiotowych organ ustala, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia wymienionych oraz czy w sprawie została wydana ostateczna decyzja administracyjna, co do której miałoby nastąpić wznowienie postępowania. Pozytywne ustalenia w tym zakresie powinny zakończyć się wydaniem przez organ administracyjny postanowienia, które otwiera drugi etap postępowania wznowieniowego, określany mianem postępowania rozpoznawczego, w trakcie którego organ bada, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast w sytuacji braku którejkolwiek z przesłanek, czy to podmiotowej, czy też przedmiotowej, bądź też ustalenia, że strona uchybiła terminowi do wznowienia postępowania, określonemu w art. 148 k.p.a. właściwy organ administracji publicznej zobligowany jest wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego.
Skarga o wznowienie w niniejszej sprawie została wniesiona po terminie, a zatem słusznie organ wydał postanowienie o odmowie wznowienia.
Ponadto słusznie Kolegium wskazało, że stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W związku z tym, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony w dniu [...] czerwca 2019 r., a wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności został złożony w roku 2016 r. (orzeczenie z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...]), to uznać należało, że również ta przesłanka nie została spełniona.
Z tych względów stwierdzić należy, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest nieuzasadniona, dlatego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.