Uzasadnienie
W dniu [...] 2014 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (BP ARiMR) wpłynął wniosek [...] sp. z o. o. (skarżącej spółki) o przyznanie dopłat rolnośrodowiskowych do powierzchni [...] ha zadeklarowanej przez skarżącą w związku z realizacją wariantu 4.6 – półnaturalne łąki wilgotne.
Decyzją z dnia [...]2015 r., nr [...], Kierownik BP ARiMR w [...] przyznał skarżącej spółce płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości [...] zł z tytułu: 1. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 oraz 1.1. Wariant 4.6 – Półnaturalne łąki wilgotne. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzenia kontroli terenowej w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz realizacji zobowiązania środowiskowego funkcjonariusze ARiMR stwierdzili przedeklarowanie powierzchni zgłoszonej do dopłat o [...] ha – kod błędu DR50. W związku z powyższym organ przyznał stronie płatności rolnośrodowiskowe do powierzchni stwierdzonej ([...] ha), pomniejszonej o [...] zł z uwagi na stwierdzone zawyżenie przekraczające 2 ha.
Pismem z dnia [...]2015 r. skarżąca spółka złożyła do Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (DOR ARiMR) odwołanie od powyższej decyzji, wskazując, iż nie zgadza się z przyjętymi do naliczenia płatności powierzchniami działek rolnych "H" i J". Skarżąca wskazała, że stwierdzona różnica powierzchni wynika z błędnie opracowanych granic odniesienia na materiale graficznym, a nie z uprawy niedeklarowanych działek ewidencyjnych.
Decyzją z dnia [...]2015 r., nr [...], DOR ARiMR w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przytoczył przywołany wyżej stan faktyczny w sprawie oraz treść § 11, § 18 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.) oraz przepisów prawa unijnego, tj. art. 14-17 rozporządzenia nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 i art. 248 ust. 1 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. Organ odwoławczy stwierdził, iż po odniesieniu wyników kontroli na miejscu do ortofotomapy cyfrowej uzyskano redukcję powierzchni działki rolnej H do powierzchni [...] ha i działki rolnej J do powierzchni [...] ha, a łączne stwierdzone zawyżenie dla tych dwóch działek rolnych wyniosło [...] ha.
Przywołując treść art. 21 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) organ odwoławczy wskazał, iż skarżąca spółka nie przedstawiła zarówno okoliczności, jak i dowodów na ich poparcie, z których wiąże korzystne dla siebie skutki prawne. Organ potwierdził prawidłowość przeprowadzonego przez BP ARiMR postępowania, jak i wysokość nałożonej sankcji w związku z art. 16 ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.
Pismem z dnia [...]2015 r. [...] sp. z o. o., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. W skardze wskazała, że organy redukując powierzchnie jej działek o [...] ha opierały się o błędnie wyznaczone granice odniesienia działek ewidencyjnych. Dla działek rolnych H i J rzeczywista granica ze strony wschodniej przebiega przy drodze znajdującej się na gruncie, natomiast według danych ARIMR, mających odzwierciedlenie na dostarczonym stronie skarżącej załączniku graficznym, pole odniesienia dla przedmiotowej drogi jest na łące skarżącej. Podobnie dla działki rolnej B, północna granica działki [...] rzeczywiście przebiega środkiem rowu, a na załączniku graficznym błędnie umiejscowiona jest kilka metrów dalej na południe. Poza kodami DR 50 podczas kontroli nałożono również kody DR 52 mówiące o zwiększeniu pola zagospodarowania w stosunku do wcześniej opracowanego przez ARiMR.
Niestety powierzchnie zwiększeń nie zostały uwzględnione podczas naliczania płatności. Przykładowo na działce rolnej B o powierzchni deklarowanej [...] ha przeprowadzono rekultywację gruntu co potwierdza powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu - [...] ha, jednak do naliczenia płatności przyjęto powierzchnie zredukowaną do [...]. Strona skarżąca zwróciła również uwagę, że w trakcie kontroli na miejscu w gospodarstwie stwierdzono prawidłowość jego deklaracji, a mimo to przyznano decyzję w oparciu o inne, nieaktualne dane.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji uznał, że zarzuty dotyczące działki rolnej B, nie podnoszone na etapie postępowania administracyjnego są zasadne i w tym zakresie powierzchnia, do której ostatecznie przyznano płatności nie została właściwie określona. Błędy te jednak nie wynikały z nieprawidłowo określonych granic działki. Odnosząc się natomiast do kwestii działek rolnych H i J, organ ponownie wskazał, że powierzchnia zmierzona była zgodna z deklaracją, jednak dla obu działek zastosowano kod pokontrolny DR50, oznaczający, że granice uprawy wykraczają poza granicę działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku, sugerując się danymi zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych LPIS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Materialnoprawną podstawę rozpoznawanej sprawy stanowiły przepisy ustawy z dnia ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r. poz. 173). oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013, poz. 361; ze zm.).
Z przepisu art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. (cyt. wyżej) wynika, że ciężar dowodu spoczywa na podmiocie, który z danego faktu wywodzi skutki prawne. Podkreślić należy jednak, że fakt przerzucenia ciężaru dowodu z organu na stronę skarżącą nie zwalnia organu z obowiązku stania na straży praworządności (art. 3 ust. 1 cyt. ustawy) i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 3 ust. 2 cyt. ustawy). Organ powinien więc przy wydawaniu rozstrzygnięcia rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy. W sytuacji zaś, gdy część z zebranych dowodów stoi z sobą w sprzeczności, organ zobowiązany jest wyjaśnić, dlaczego przy wydawaniu rozstrzygnięcia oparł się na jednych, nieuwzględniając tych, z których wynikałby inny stan faktyczny.
W niniejszej sprawie organ, ustalając rzeczywistą powierzchnię użytkowanych przez stronę skarżącą działek rolnych, oparł się na danych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) i stwierdził, że w deklaracji zawyżono powierzchnie działek H i J o [...] ha łącznie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika natomiast, dlaczego organ nie uwzględnił wyników kontroli przeprowadzonej na miejscu, w toku której nie stwierdzono rozbieżności między powierzchnią faktyczną działek a deklarowaną. Nie wiadomo również, co było przyczyną rozbieżności w danych uzyskanych z systemu LPIS z tymi z kontroli przeprowadzonej na miejscu. Organ nie wskazał na istnienie żadnej podstawy normatywnej lub faktycznej uzasadniającej pominięcie wyników kontroli przeprowadzonej na miejscu.
Wskazać w tym miejscu należy, że to, iż dane zawarte w systemie identyfikacji działek rolnych stanowią podstawę do określenia powierzchni kwalifikującej do przyznania płatności, nie oznacza, że dane te nie podlegają weryfikacji przez organ prowadzący postępowanie. Jak każdy dowód w sprawie powinny być oceniane przez organ, a gdy nie odpowiadają stanowi faktycznemu powinny podlegać modyfikacji. Dodać należy również, że z przepisów wspólnotowych nie wynika by istniał prymat dowodu z kontroli administracyjnej (przeprowadzanej na podstawie systemu LPIS) nad dowodem z kontroli na miejscu. Nie wskazują na to w szczególności przepisy rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (UE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE L 2011.25.8).
W świetle powyższego, w razie rozbieżności między ustaleniami obu kontroli, organ powinien, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przekonująco odnieść do obu kontroli, dokonując ich analizy, przedstawiając argumentację, dlaczego ostatecznie przyjął te a nie inne wyniki i powinien dokładnie wyjaśnić, z czego wynika różnica między powierzchnią ustaloną w trakcie kontroli terenowej na miejscu, a powierzchnią ustaloną przez organ na podstawie systemu LPIS.
Brak wyjaśnienia przez organ odwoławczy wyżej wskazanej kwestii stanowi istotne naruszenie mającego zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 poz. 267; ze zm - dalej k.p.a.), wyrażającego zasadę swobodnej oceny dowodów, a także art. 107 §3 k.p.a. z którego wynika obowiązek należytego uzasadnienia decyzji, przez zawarcie w nim pełnego odzwierciedlenia i oceny zebranego materiału dowodowego, a także wyczerpujących wyjaśnień przesłanek podjętego rozstrzygnięcia.
W ponownym postępowaniu organ powinien dokonać konfrontacji wyników obu kontroli, szczegółowo i logicznie wyjaśniając zaistniałe rozbieżności.
Zdaniem Sądu organ powinien też rozważyć dokonanie kontroli na miejscu w gospodarstwie w celu zweryfikowania aktualności danych znajdujących się w systemie LPIS. Co jest tym bardzie uzasadnione, jeśli wziąć pod uwagę, że jak wskazał sam organ II instancji w odpowiedzi na skargę, na podstawie tych danych w decyzji I instancji nieprawidłowo określono powierzchnie działki rolnej B, co mogło mieć wpływ na wysokość przyznanej stronie płatności.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy.