Uzasadnienie
J. Z. i K. Z. (zwani skarżącymi) złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję Wojewody P. z dnia [...] maja 2014 r., Nr[...], wydaną w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie linii elektroenergetycznej, a także na funkcjonowanie linii. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 751/14 tutejszy Sąd odrzucił ww. skargę.
Postanowieniem z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 751/14 tutejszy Sąd przywrócił skarżącym termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Pismem z dnia 3 października 2014 r. skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek podnieśli m.in., że brak uwzględnienia wniosku spowoduje wyrządzenie nieodwracalnej szkody oraz nieusuwalnych skutków. Zaznaczyli, że inwestor nie wskazał konkretnych terminów realizacji inwestycji. Podnieśli, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez organ poprzez udzielenie zezwoleń na zakładanie i przeprowadzanie systemów infrastruktury i wykonanie takiej decyzji może spowodować szkody i trudne do odwrócenia skutki, bowiem różnego rodzaju ciągi elektryczne, gazowe mogą zostać położone na nieruchomości, zaś los zgodności z prawem decyzji, zarówno tych zaskarżonych, jak i decyzji wydanych w oparciu o nie, w tym pozwolenie na budowę linii, pozostaje niepewny, aż do czasu zakończenia sprawy przed sądami administracyjnymi. Poza tym wskazano, że tutejszy Sąd dysponuje szerokim materiałem dowodowym, z którego wynika, że nieruchomość objęta zaskarżoną decyzją ma charakter rolniczy i są prowadzone na niej uprawy ekologiczne.
Powyższe uprawy nie mogą być skażone środkami chemicznymi, w tym ropopochodnymi, którymi posługuje się Inwestor dokonując realizacji budowy linii 400 kW. Stąd też przywrócenie stanu pierwotnego założenia będzie trwało kilka lat. Ponadto, w ocenie skarżących, szkodą będzie niemożność wykonywania władztwa nad swoja nieruchomością i niemożliwość korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem, w tym z dotacji unijnych. Zaznaczyli również, że przy rozpatrzeniu tego wniosku Sąd winien uwzględnić art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z którego wynika, że WSA w Białymstoku jest zobowiązany wstrzymać wykonanie decyzji. Argumentując swoje stanowiska wskazali Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami Bończak-Kucharczyk, opubl. Lex 2013 oraz postanowienie WSA w Białymstoku w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 526/14.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia jest oparte na zasadzie skargowości. Sąd wydaje orzeczenie w przedmiocie wstrzymania tylko na wniosek skarżącego. Wniosek powinien zawierać uzasadnienie, w którym przedstawione i uzasadnione zostaną okoliczności przemawiające za wstrzymaniem tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości wydana na podstawie art. 124 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.), dalej jako u.g.n. Skarżący wnieśli o wstrzymanie jej wykonania podnosząc m.in., że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości przez organ poprzez udzielenie zezwoleń na zakładanie i przeprowadzanie systemów infrastruktury i wykonanie takiej decyzji może spowodować szkody i trudne do odwrócenia skutki, bowiem różnego rodzaju ciągi elektryczne, gazowe mogą zostać położone na nieruchomości, zaś los zgodności z prawem decyzji, zarówno tych zaskarżonych, jak i decyzji wydanych w oparciu o nie, w tym pozwolenie na budowę linii, pozostaje niepewny, aż do czasu zakończenia sprawy przed sądami administracyjnymi. Zaznaczyli również, że przy rozpatrzeniu tego wniosku Sąd winien uwzględnić art. 9 u.g.n., z którego wynika, że WSA w Białymstoku jest zobowiązany wstrzymać wykonanie decyzji.
W ocenie Sądu żądanie skarżących należy uznać za uzasadnione, a to z uwagi na treść art. 9 u.g.n. Zgodnie z tą normą w sprawach, o których mowa w przepisach działu III u.g.n., z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.
Regulacja art. 9 u.g.n. oznacza, że w przypadku decyzji wydawanych na podstawie przepisów działu III u.g.n., a do takich należy decyzja zaskarżona w sprawie niniejszej (wydana na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.), organ ma obowiązek wstrzymania z urzędu wykonania takiego rozstrzygnięcia. Nie dotyczy to co prawda przypadków, w których podstawą prawną decyzji są przepisy art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, jednakże sytuacja ta nie ma miejsca w sprawie niniejszej.
Jak wynika z ustaleń Sądu (vide notatka urzędowa z dnia 28 października 2014 r.), przewidziany w art. 9 u.g.n. i ciążący w sprawie niniejszej na organie obowiązek wydania z urzędu postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji opartej na art. 124 ust. 1 u.g.n. nie został dochowany. W takiej sytuacji uzasadnione jest wydanie przez sąd postanowienia o udzieleniu ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.. W ocenie bowiem składu orzekającego, błąd czy zaniechanie organu w dopełnieniu obowiązku z art. 9 u.g.n. nie powinny pociągać za sobą ujemnych dla strony skutków prawnych, zwłaszcza w sytuacji, gdy te negatywne skutki można drogą procesową wyeliminować poprzez wydanie postanowienia w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak udzielenia stronie ochrony tymczasowej, w sytuacji zaistniałej w sprawie niniejszej, pogarszałby jej pozycję w porównaniu do strony, której również ograniczono sposób korzystania z nieruchomości, ale wobec wniesienia skargi organ zachował się zgodnie z treścią art. 9 u.g.n.
Nadto nie może ujść uwadze, że celem regulacji art. 9 u.g.n. było zagwarantowanie stronie stanu dotychczasowego do dnia dokonania przez Sąd oceny zgodności z prawem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Zgodzić się także należy ze stanowiskiem tutejszego sądu w sprawie II SA/Bk 526/14 (postanowienie z dnia 12 czerwca 2014 r., dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA), że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. – w oparciu o art. 61 3 p.p.s.a. i w sytuacji, gdy organ nie zastosował regulacji art. 9 u.g.n. wydaje się być oczywiste, skoro ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwoleń na zakładanie i przeprowadzanie systemów infrastruktury i wykonanie takiej decyzji może powodować szkody i trudne do odwrócenia skutki.
Różnego rodzaju ciągi elektryczne, gazowe itp. mogą zostać położone na nieruchomości, zaś los zgodności z prawem decyzji zezwalającej na takie postępowanie pozostaje niepewny, aż do czasu zakończenia sprawy przed sądami administracyjnymi.
Zauważyć należy, że stanowisko odnośnie konieczności wstrzymywania wykonania decyzji wydawanych na podstawie przepisów działu III u.g.n. (gdy do wstrzymania nie doszło z urzędu na podstawie art. 9 u.g.n.) przeważa w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide postanowienia NSA w sprawach I OZ 133/12, I OSK 2901/12, I OZ 770/08 dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, czy w sprawach I OZ 717/10 i I OZ 1041/13 dotyczących skarg na decyzje w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, wszystkie dostępne w CBOSA).
Co prawda w orzecznictwie sądów administracyjnych obecne jest również stanowisko przeciwne, zgodnie z którym wstrzymanie wykonania decyzji wydanej na podstawie przepisów działu III u.g.n. powinno następować wyłącznie postanowieniem organu administracji (postanowienie NSA w sprawie I OZ 247/14, CBOSA), jednakże skład orzekający w sprawie niniejszej poglądu tego nie podziela.
Mając zatem na uwadze powyższe, sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 5 p.p.s.a.