Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2020 r. znak [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej: DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] września 2020 r. nr [...], którą nałożono na przewoźnika U. (dalej w skrócie: "przewoźnik" lub "skarżący") karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za niezapewnienie przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 3 kwietnia 2020r. została przeprowadzona kontrola środka przewozowego o numerze rejestracyjnym [...], prowadzonego przez I. H. Zgodnie ze zgłoszeniem do rejestru monitorowania przewozów o numerze referencyjnym [...] przewoźnikiem była litewska firma: [...], która przewoziła z N. na L. olej kokosowy klasyfikowany do pozycji Nomenklatury Scalonej (zwanej CN) 1513 łącznie 800 litrów oraz olej z orzeszków ziemnych i jego frakcji CN 1508 łącznie 800 litrów, i na tej podstawie podlegający rygorom ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Powyższy pojazd wyposażony był w lokalizator GPS [...[. Z protokołu kontroli wynikało również, że kierowca do kontroli podjechał z włączoną aplikacją geolokalizatora zainstalowaną w telefonie. Na podstawie danych wygenerowanych z systemu SENT, organ ustalił również, że w dniu 3 kwietnia 2020 r. dane geolokalizacyjne kontrolowanego środka transportu nie były przekazywane od godziny 02:38:24 do godziny 04:29:06, tj. przez okres 1 godziny 50 minut i 42 sekund.
Kierowca kontrolowanego pojazdu oświadczył, że po wjechaniu do Polski w J. w dniu 2 kwietnia 2020r. ok. godz. 10:00 włączył aplikację i dopiero na trasie W. –B. zauważył, że aplikacja nie działa prawidłowo, dlatego też odświeżył stronę w wyniku czego aplikacja zaczęła ponownie działać.
Powyższe ustalenia kontroli zostały wpisane do protokołu z dnia 3 kwietnia 2020 r. i stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia warunków przewozu towarów zgłoszonych do rejestru monitorowania przewozu [...]. W celu wyjaśnienia przyczyn stwierdzonych nieprawidłowości organ wezwał stronę do przesłania wydruku e-maila odnośnie korespondencji z Centrum informatycznego dotyczącej wadliwego działania (geolokalizatora) aplikacji SENT-GEO ([...]) lub podania numeru zgłoszenia do help-desc oraz informacji odnośnie wersji oprogramowania lokalizatora używanego podczas kontroli środka przewozowego. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik skarżącego wskazał m.in., iż w chwili kontroli wersja oprogramowania na urządzeniu o numerze [...] miała symbol 1.16.0. Pomimo, iż podczas realizacji w/w przewozu wykorzystywane było urządzenie telekomunikacyjne (smartfon), na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, któremu system nadał nr [...], pełnomocnik skarżącego wskazał, że oprogramowanie było zainstalowane na urządzeniu typu ZSL zarejestrowanym w systemie SENT.
Uwzględniając całokształt zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji doszedł do wniosku, że zaistniała przerwa w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych środka przewozowego o numerze rejestracyjnym [...[stanowiła naruszenie przez przewoźnika obowiązku zapewnienia w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT. W konsekwencji Naczelnik PUCS nałożył na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 10.000 zł - stosownie do art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Jednocześnie w sprawie nie stwierdzono zaistnienia przesłanek przemawiających za ewentualnym odstąpieniem od nałożenia na przewoźnika ww. kary, o których mowa w art. 26 ust. 3 ustawy SENT wskazując dodatkowo, że okoliczności takich nie powołał również skarżący.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik Przewoźnika zarzucając jej naruszenie art. 122, art. 187 §1, art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 10a ust. 1 i ust. 2, art. 10b, art. 2 ust. 2a, art. 4 ust. 7 ustawy SENT. W ocenie autora odwołania organ pominął okoliczność, że kierowca wykonujący kontrolowany przewóz stwierdził wyłącznie zawieszenie działania aplikacji, co oznacza, że kontrolka wówczas miała kolor zielony. Przy zawieszeniu systemu nie przestaje on pracować i żadne komunikaty nie są wyświetlane. Pełnomocnik przewoźnika zarzucił organowi I instancji zaniechanie przesłuchania świadka I. H. na tę okoliczność i nie poczynienie żadnych przeciwnych ustaleń do jego twierdzeń.
W ocenie skarżącego przewoźnika organ nie wykazał też ażeby kierowca lub przewoźnik popełnił jakikolwiek błąd w instalacji aplikacji lub jej obsłudze. Działanie organu ograniczyło się zaś wyłącznie do obciążania odpowiedzialnością za wadliwość działania systemu przewoźnika, podczas gdy ten wykonał wszystkie nałożone na niego obowiązki przewidziane w ustawie w tej sprawie i 55 innych przewozach ustalonych przez organ. Powołując się na powyższe okoliczności autor odwołania wniósł o umorzenie postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 18 września 2020r. DIAS utrzymał rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, zarówno te dotyczące naruszenia przez przewoźnika obowiązku z art. 10a ust. 1 ustawy SENT - uzasadniające nałożenie na niego przedmiotowej kary pieniężnej, jak i te dotyczące braku podstaw do odstąpienia od jej nałożenia. Wskazał, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. W toku postępowania ustalono zaś jednoznacznie, że pomimo zgłoszenia do rejestru monitorowania przewozów drogowych lokalizatora [...] zainstalowanego w telefonie kierowcy dane geolokalizacyjne do rejestru SENT o aktualnym położeniu środka transportu nie były przekazywane przez okres 1 godziny 50 minut i 42 sekund.
Okoliczność ta wynika również z oświadczenia kierowcy sprawdzanego pojazdu, który wprost oświadczył, że po wjechaniu do Polski w J. w dniu 2 kwietnia 2020 r. ok. godz. 10:00, włączył aplikację, po czym na trasie W. -B. zauważył, że aplikacja nie działa prawidłowo, dlatego też odświeżył stronę i aplikacja zaczęła działać. W związku z tym, iż w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem przez terytorium Polski, nie był zapewniony przez cały czas przejazdu przekaz aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, a przedmiotowa przerwa trwała dłużej niż godzinę, DIAS zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji o konieczności nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
W kontekście zaistniałych okoliczności oraz zarzutów sformułowanych w odwołaniu organ II instancji zwrócił też uwagę, że nie jest wystarczające samo wyposażenie pojazdu w urządzenie przekazujące dane geolokalizacyjne środka transportu do zewnętrznego systemu lokalizacji, a jednocześnie nie podjęcie działań zmierzających do zapewnienia bieżącego przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu. Podkreślono, że system SENT-GEO jest tak skonstruowany, że w przypadku braku przekazywania danych lokalizacyjnych, kierowca poprzez aplikację jest informowany na bieżąco o prawidłowości przekazywania danych lokalizacyjnych środka transportu. W przypadku odnotowania nieskutecznej próby przesyłania danych lokalizacyjnych z powodu braku połączenia z Internetem tj. w przypadku wystąpienia przerwy w przekazywaniu danych, która miała miejsce w przedmiotowej sprawie, fakt ten jest zgłaszany wyłącznie kierowcy po stronie Aplikacji Kierowcy, poprzez interfejs użytkownika, który po 10 min. zmienia kolor ikony z zielonego na żółty, a po jednej godzinie z żółtego na czerwony.
Natomiast stwierdzenie innych niesprawności np. rozładowanie się baterii, czy też, że bateria jest słaba, ciąży na kierującym. W tym kontekście DIAS zauważał, iż w toku przedmiotowego postępowania, w oparciu o informację z Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2020 r. jednoznacznie ustalono, że w okresie realizacji [...] nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłyby wpłynąć na przyjmowanie danych od Mobilnej Aplikacji Kierowcy. Natomiast pismo, na które powołał się pełnomocnik przewoźnika z dnia 9 kwietnia 2020 r. zostało wniesione w języku angielskim, nie zostało przetłumaczone na język polski, zatem nie mogło stanowić dowodu w sprawie.
W świetle zaistniałych okoliczności DIAS za bezpodstawny uznał też zarzut odstąpienia przez organ I instancji od przesłuchania kierowcy na w/w okoliczność. Podkreślił, że skoro nie jest kwestionowane przedstawione przez kierowcę do protokołu - oświadczenie co do stanu faktycznego tj. włączenia aplikacji oraz faktu czasowego nieprzekazywania danych, stąd też wniosek o przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania kierowcy jest bezzasadny.
Odnosząc się zaś pozostałych zarzutów odwołania DIAS podkreślił, że wygenerowany z sytemu SENT wydruk znajdujący się w aktach sprawy, stanowi wyczerpujący i jednoznaczny dowód świadczący o przerwie w przekazywaniu aktualnych danych geolokalizacyjnych należącego do przewoźnika pojazdu. Obowiązek wynikający z art. 10a ustawy o SENT został w niniejszej sprawie zinterpretowany wprost, dlatego też zarzut dotyczący zastosowania rozszerzającej interpretacji ww. przepisów prawa organ uznał za bezzasadny.
Organ II instancji nie znalazł również podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. Zauważył, że przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów w sposób bardzo wąski uregulowały możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Wyjaśnił, że pomimo, iż strona została wezwana do wykazania zindywidualizowanych okoliczności wskazujących na istnienie "ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego" mogącego stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary, to nie przedstawiła żadnych dokumentów wskazujących na zaistnienie ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary. Organ badając zaś z urzędu kondycję i stan majątkowy firmy Przewoźnika, ustalił, że firma jest w dobrej kondycji finansowej, prowadzi działalność gospodarczą od 8 lat i uzyskuje wysokie przychody, stąd też zapłata kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł nie zachwieje jej sytuacją finansową i nie doprowadzi do utraty płynności finansowej czyjej likwidacji.
Ponadto strona nie przedstawiła indywidualnych okoliczności w oparciu, o które organ mógłby przypuszczać, że uiszczenie kary sprawi, iż ukarany będzie zmuszony korzystać z pomocy publicznej w celu zapewnienia podstaw egzystencji. Na tej podstawie organ II Instancji doszedł do wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o istnieniu ważnego interesu przewoźnika czy istnienia ryzyka obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa nałożoną karą pieniężną.
Skargę do sądu administracyjnego złożył pełnomocnik ukaranego Przewoźnika, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
- 1) art. 122, art. 187 §1, art. 191, a także art. 120 i 121 §1 i § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez nie ustalenie przyczyn nie odnotowania sygnału GPS przez system SENT GEO, i ustalenia tylko prawdopodobnej przyczyny nie emitowania / odbierania sygnału, co stanowiło oczywiste naruszenie ww. norm. Jak również nie ustalenie czy przez czas 50 minut od chwili upływu terminu wskazanego w art. 10c ust.1 ustawy SENT, kierowca był w stanie na wypełnienie dyspozycji tego przepisu, zatrzymania się w najbliższej zatoce postojowej lub parkingu, a także pominięcie w toku postępowania znaczenia pisma z 9/04/2020 spółki UAB BITE LIETUVA, na okoliczność nie odnotowania wadliwości działania urządzenia mobilnego używanego przez kierowcę strony;
- 2) art. 10a ust.1 ustawy SENT, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż zapewnienie przez przewoźnika przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych, w rozumieniu tego przepisu, rozciąga się na obowiązek przestrzegania zapisów Instrukcji Użytkownika Mobilnej Aplikacji Kierowcy, w sytuacji gdy żaden przepis prawa takiego obowiązku nie przewiduje, a także że źródłem prawa mogą być instrukcje zawarte w dokumentach technicznych, podczas gdy brak upoważnienia do stosowania tego typu prawa powielaczowego.
- 3) wadliwe zastosowanie art. 22 ust.2a tej ustawy i nałożenie sankcji pieniężnej za działania/zaniechania do których strona nie była zobowiązana, tj. nieprzestrzeganie ww. Instrukcji Użytkowania programu komputerowego, co stanowi oczywiste naruszenie przepisów o źródłach prawa powszechnie obowiązującego;
- 4) art. 22 ust.3 ustawy SENT, poprzez wadliwe uznanie, iż wyłącznie względy finansowe uzasadniają jego zastosowanie, podczas gdy w okolicznościach sprawy przepis ten powinien być podstawą odstąpienia od nałożenia kary, a to ze względu na interes publiczny, rozumiany tu jako sprawiedliwość i celowość działania organów administracji, co stanowiło także naruszenie art. 122, 124, 187 §1 Ordynacji podatkowej poprzez zawężenie rozpatrywania tej kwestii wyłącznie do sytuacji finansowej strony;
- 5) art. 122, art. 187 §1, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez nie poczynienie żadnych ustaleń czy przerwa w przekazywaniu danych była widoczna dla kierowcy i mógł ją zaobserwować na urządzeniu pokładowym, a to w celu wywiązania się z obowiązku określonego w art. 10c ust.1 ustawy SENT. W tym zakresie brak jakichkolwiek ustaleń, co było wynikiem zaniechania przesłuchania kierowcy, a ustalenia organu w tym zakresie stanowią powielenie twierdzeń pełnomocnika strony, które nie mogą zastąpić dowodu z przesłuchania strony.
W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz umorzenie postępowania w niniejszej sprawie, a to wobec braku naruszenia przez skarżącego obowiązków wynikających z ustawy SENT, jak również braku narażenia interesu fiskalnego Skarbu Państwa, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w celu ustalenia istnienia odpowiedzialności przewoźnika.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Białymstoku z dnia 11 marca 2021 r. wydanego w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. Z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.), w związku z zarządzeniem Prezesa NSA z dnia 16 października 2020 r. Podkreślić przy tym należy, iż w skardze została wyrażona aprobata na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeżeli ze względu na przepisy szczególne Sąd zadecyduje o rozpoznaniu jej na posiedzeniu niejawnym. Tak też sytuacja miała miejsce z uwagi w/w zarządzenia. W związku z powyższym sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Materialnoprawną podstawą wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 2332 ze zm., dalej w skrócie: "ustawa SENT"), która nakłada na uczestników przewozu tzw. towarów wrażliwych, szczególne obowiązki rejestracyjne i zgłoszeniowe. Nie stanowi przy tym kwestii spornej, że skarżąca spółka była przewoźnikiem towarów objętych pozycją CN1513 oraz CN1508 o masie brutto przekraczającej 500 kg, których przewóz, z racji brzmienia art. 3 ust. 2 pkt c. ustawy SENT, podlega systemowi monitorowania przewozu i obrotu, obejmującego m.in. gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania (vide: art. 3 ust. 1 ustawy SENT). Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1-3 oraz ust. 2 ustawy SENT środkami technicznymi służącymi monitorowaniu przewozu towarów jest: prowadzony w systemie teleinformatycznym rejestr zgłoszeń przewozu towaru wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne (rejestr), lokalizator oraz zewnętrzny system lokalizacji (ZSL), który przekazuje do rejestru dane geolokalizacyjne środka transportu.
Przy czym przez lokalizator rozumie się telekomunikacyjne urządzenie końcowe wykorzystujące technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych, na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, służące do monitorowania trasy przewozu towaru (art. 2 pkt. 2a ustawy SENT), zaś za ZSL - system używany przez przewoźnika gromadzący dane geolokalizacyjne środka transportu przekazywane z zainstalowanego w tym środku transportu urządzenia wykorzystującego technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych (art. 2 pkt 15a ustawy SENT). W rejestrze gromadzone są m.in. dane geolokalizacyjne przekazywane z lokalizatorów oraz ZSL, obejmujące współrzędne geograficzne dotyczące położenia środka transportu, jego prędkość, datę i godzinę pozyskania tych współrzędnych, azymut środka transportu, błąd przekazywania danych satelitarnych oraz numer lokalizatora albo urządzenia wykorzystującego technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych (vide: art. 4 ust. 4 pkt 1a ustawy SENT).
Numer lokalizatora albo urządzenia jest przez przewoźnika wskazywany w przesyłanym do rejestru zgłoszeniu, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju po drodze publicznej - o czym stanowi art. 7 ust. 2 pkt 1 lit. l. ustawy SENT.
Zgodnie zaś z art. 10a tej ustawy, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem (ust. 1); przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator (ust 2); przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ust. 3).
Wedle zaś art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, a także wyposażyć środek transportu w lokalizator, chyba, że dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ZLS) – zgodnie z art. 10a ust. 2 i 3 ustawy SENT. W przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł, o czym stanowi art. 22 ust. 2a ustawy SENT. Powyższy przepis nakłada na przewoźnika obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych danych globalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całego przejazdu za pomocą lokalizatora lub z zewnętrznego systemu lokalizacji. Przy czym, jak trafnie wskazały organy, nie jest wypełnieniem tego obowiązku wyłącznie wskazanie numeru urządzenia GPS w zgłoszeniu do systemu SENT, w sytuacji gdy podczas całego przejazdu urządzenie to nie przesyła danych.
Jak ustalono w niniejszej sprawie, wyniki kontroli środka przewozowego o numerach rejestracyjnych[...], przeprowadzonej w dniu 3 kwietnia 2020r. przez funkcjonariuszy P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. w B., wykazały, że kierowca tego pojazdu I. H. po wjechaniu do Polski w dniu 2 kwietnia 2020 r. włączył mobilną aplikację kierowcy SENT GEO, a na trasie W. –B. zauważył, że aplikacja nie działa prawidłowo, wskutek czego odświeżył stronę i aplikacja zaczęła działać. Ustalono również, że przewoźnik podczas realizacji przewozu wykorzystywał urządzenie telekomunikacyjne (smartfon), na którym zainstalowano oprogramowanie udostępnione przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, służące do monitorowania trasy przewozu towaru, któremu system nadał numer [...], co wynika ze zgłoszenia [...]. Kierowca miał zainstalowaną obowiązującą wersję mobilnej aplikacji kierowcy SENT GEO.
Z zestawienia powyższych ustaleń, z którymi nie polemizuje co do zasady również skarżący, wynika bezsprzecznie, że w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem przez terytorium Polski, nie był zapewniony przez cały czas przejazdu przekaz aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, a przedmiotowa przerwa trwała dłużej niż godzinę, a mianowicie 1 godzinę 50 minut i 42 sekund, co wynika z danych wygenerowanych z systemu SENT przekazywanych za pośrednictwem lokalizatora [...] zainstalowanego w telefonie kierowcy. W toku postępowania, na podstawie pisma Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] ustalono również, że w okresie realizacji przewozu [...] nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od Mobilnych Aplikacji Kierowcy. Wskazano zaś, że prawdopodobną przyczyną przerw w przekazywaniu danych lokalizacyjnych przez to urządzenie mogło być niezapewnienie przez kierowcę, zalecanych w Instrukcji użytkownika mobilnej aplikacji kierowcy SENT GEO, warunków dobrego odbioru sygnału GSM i transmisji danych geolokalizacyjnych, a w szczególności poprzez niewłaściwe umieszczenie lokalizatora w kabinie kierowcy albo zainstalowania na telefonie kierowcy dodatkowej nakładki, która ogranicza zużycie prądu poprzez ograniczenie pracy uruchomionych aplikacji.
W ocenie sądu powyższe ustalenia zostały oparte na wiarygodnym materiale dowodowym i tym samym zasługują na aprobatę. Prawidłowość powyższych ustaleń w zakresie przerwy w przekazywaniu aktualnych danych geolokalizacyjnych należącego do skarżącego przewoźnika - pojazdu potwierdza bowiem w sposób bezsprzeczny wygenerowany z sytemu SENT wydruk znajdujący się w aktach sprawy. Wobec zaś jednoznacznego potwierdzenia faktu uchybienia obowiązkowi określonemu w powołanym art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, organy zasadnie wymierzyły przewoźnikowi karę pieniężną na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy o SENT. Dla ustalenia, czy wypełniona została dyspozycja powyższego przepisu, wystarczające jest bowiem wykazanie, że doszło do naruszenia obowiązku związanego z drogowym przewozem towarów, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT. To zaś, jak wspomniano już wyżej, potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, któremu odpowiadają ww. ustalenia.
Samo zaś nałożenie kary pieniężnej nie podlega natomiast uznaniu administracyjnemu, co oznacza, że w sytuacji ziszczenia się ustawowej przesłanki, organ nie ma możliwości dokonywania analizy przyczyn naruszenia obowiązków przez uczestnika przewozu.
Obowiązek wynikający z art. 10a ustawy o SENT nie budzi zaś żadnych wątpliwości interpretacyjnych i został w niniejszej sprawie zastosowany wprost, stąd też zarzut dotyczący zastosowania rozszerzającej interpretacji ww. przepisów prawa jest całkowicie nieuzasadniony. W konsekwencji również zarzut dotyczący przyjęcia jako źródła prawa powszechnie obowiązującego, instrukcji zawartej w dokumentach technicznych, nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.
Odpowiadając z kolei na zarzut pełnomocnika, odnośnie potwierdzenia wadliwość działania aplikacji w przedmiotowej sprawie, należy zwrócić na informację z Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2020 r., z której jednoznacznie wynika, że w okresie realizacji [...] nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłyby wpłynąć na przyjmowanie danych od Mobilnej Aplikacji Kierowcy. Z powyższych względów sąd, podobnie jak uprzednio DIAS, nie miał podstaw do uznania powyższego zarzutu.
W zaistniałych w sprawie okolicznościach nie ma też znaczenia, podnoszona przez autora skargi okoliczność, jakoby skarżący nie ponosi winy w zaistnieniu przerwy w przekazywaniu do systemu danych geolokalizacyjnych pojazdu. Przepisy ustawy SENT mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia zasad systemu monitorowania drogowego przewozu towarów wrażliwych. Zostały one ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za sam obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym są zatem obligatoryjne i niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą również niezamierzone przypadki naruszeń ustawy, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych. Stanowisko takie jest prezentowane zarówno w orzecznictwie sądu orzekającego jak i w orzecznictwie innych sądów administracyjnych.
Wskazuje się w nim na fakt, że w uzasadnieniu projektu ustawy SENT zapisano, że nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty, dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty (nieprawidłowość = kara administracyjna albo grzywna w określonej wysokości). Kara jest wysoka, tak by niedopełnienie obowiązku rejestracji, uzupełniania i aktualizacji wpisów było dla podmiotów nieopłacalne. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów, jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku III SA/Gd 52/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Jakkolwiek ustawodawca nie wyposażył organu w możliwość miarkowania kar, ani ich zmieniania w zależności od tzw. uznania administracyjnego, to jednak przejawia się ono w pewnym stopniu w ocenie zaistnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej. W tym zaś względzie art. 22 ust. 3 ustawy SENT stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy SENT, wedle którego organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: (1) nie stanowi pomocy publicznej albo (2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo (3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 tego przepisu - stanowiącego upoważnienie ustawowe do określenia w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych (które to rozporządzenie nie zostało dotychczas wydane).
W konsekwencji organy stosujące przepisy ustawy SENT mają obowiązek wykazania nie tylko uchybień podmiotów uczestniczących w przewozie towarów, ale również wykazania, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej przewidzianej za naruszenie ustawowego obowiązku. Z powyższego obowiązku orzekające w sprawie organy wywiązały się prawidłowo, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego w tej kwestii.
W orzecznictwie wskazuje się, że o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują obiektywne kryteria i nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem przewoźnika, że jego sytuacja uzasadnia zastosowanie ulgi. Waga interesu przewoźnika musi być na tyle istotna, aby jego pominięcie powodowało dla niego wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki, np. w postaci nadmiernych utrudnień w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, czy w zachwianiu płynności finansowej firmy. Niewątpliwie nadzwyczajne, losowe sytuacje jak: utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika, jednakże – jak wynika z ustaleń organów, nie zaistniały one w kontrolowanej sprawie.
Nie każde przy tym trudności finansowe mogą uzasadniać zastosowanie przedmiotowej ulgi, lecz tylko takie, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanych, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, czy też - w konsekwencji z koniecznością sięgania po pomoc społeczną. Sąd stoi przy tym na stanowisku, że odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest regulowanie nakładanych kar.
W sprawie niniejszej organy obu instancji wzięły pod uwagę sytuację rynkową oraz majątkową skarżącego, stwierdzając, że wysokość nałożonej kary nie wpłynie w żaden sposób na jej płynność finansową oraz nie zagrozi jej egzystencji. Sama zaś firma przewozowa nie powołała w toku postępowania żadnych okoliczności wskazujących na jej ważny interes w odstąpieniu od nałożenia na nią przedmiotowej kary, ani też nie przedstawiła w tym celu żadnych dowodów wskazujących na wystąpienie sytuacji nadzwyczajnej, uniemożliwiającej uiszczenie kary, czy choć ogólnie charakteryzujących jej bieżącą sytuację finansową. Mimo braku współdziałania skarżącego w tym zakresie, organ I instancji uzyskał z urzędu informacje o sytuacji ekonomicznej skarżącego, wspomagając się w tym względzie danymi pochodzącymi z zarejestrowanych przez niego przewozów w systemie SENT. Na tej podstawie dokonał uproszczonej analizy sytuacji ekonomicznej skarżącego.
Dowiódł wielkości prowadzonej działalności, wysokości obrotów w 2018 r. na poziomie 3.000 000 – 5 000 000 Euro, majątku spółki, a przy tym niewystępowania złej sytuacji ekonomicznej, czy braku płynności finansowej. Dodatkowo ustalił, iż od początku funkcjonowania ustawy tj. 18 kwietnia 2017r. do 21 sierpnia 2020 r. firma łącznie zarejestrowała w systemie SENT 58 zgłoszeń towarów z tytułu tranzytu towarów "wrażliwych" przez terytorium Polski. Skarżąca firma powyższym faktom nie zaprzeczyła. Organ I instancji, przy prawidłowo zaprezentowanym w uzasadnieniu decyzji rozumieniu pojęcia "ważny interes przewoźnika", nie miał zatem możliwości sformułowania oceny ww. przesłanki, w sposób inny, niż wynikający z uproszczonej analizy sytuacji ekonomicznej przewoźnika. Sam zaś fakt surowości kary nie świadczy jeszcze o możliwości pogorszenia kondycji finansowej skarżącej, czy wręcz doprowadzeniu do zagrożenia jej egzystencji. Z kolei odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zawsze leży w interesie strony zmniejszając obciążenia finansowe, ale nie jest wystarczające do przyjęcia wystąpienia "ważnego interesu przewoźnika".
W kwestii zaś "interesu publicznego" wskazać należy, że prawidłowo organy zinterpretowały ten interes jako uwzględniający wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takie jak równość, sprawiedliwość, bezpieczeństwo, przestrzeganie prawa, czy zaufanie do organów państwa. Prawidłowo również wskazały, że zasadą jest płacenie należności publicznych, gdyż odstąpienie od tego obowiązku stawiałoby stronę w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do innych podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji, a to nie może być uznane za działanie w interesie publicznym i z korzyścią dla ogółu. W interesie publicznym nie jest również rezygnowanie przez Skarb Państwa z przysługujących mu należności i przerzucanie ich ciężaru na społeczeństwo. Niewątpliwie brak środków finansowych i majątku, powodujący konieczność sięgnięcia przez stronę po środki z budżetu państwa mógłby być rozważany jako wypełnienie przesłanki interesu publicznego, jednak takich okoliczności w sprawie nie dowiedziono.
Istota odpowiedzialności za naruszenia przepisów ustawy SENT polega na karaniu także za uchybienia formalne, natomiast dla odstąpienia od ukarania z uwagi na interes publiczny muszą wystąpić inne, poza formalnym charakterem naruszenia, okoliczności uzasadniające przyjęcie, że mimo naruszenia, w sytuacji tego konkretnego podmiotu, jego ukaranie nie pozostawałoby w interesie publicznym.
Odwołując się przy tym słusznie do wagi obowiązków ciążących na profesjonalnym uczestniku przewozu towarów, jakim jest skarżąca firma przewozowa pełniąca rolę przewoźnika, organy zasadnie uznały, że odstąpienie od nałożenia przedmiotowej kary nie jest uzasadnione w sprawie niniejszej interesem publicznym. W konsekwencji dokonana w powyższym względzie przez organy analiza zaistnienia w sprawie przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, wyczerpuje nałożony na organy ww. obowiązek. W tym miejscu należy przypomnieć, że zastosowanie instytucji odstąpienia od wymierzenia kary traktowane musi być jak przywilej, a nie zaś jego prawo. Wskazane zaś w skardze argumenty takie jak: posiadanie urządzenia geolokalizacyjnego, samodzielne zainstalowanie aplikacji GEO-SENT, dokonanie przewozu na podstawie dokonanego zgłoszenia, w którym podano wszystkich wymaganych informacji o przewozie i ładunku nie są argumentami, które wskazywałyby na istnienie ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy stwierdzić, że sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie budzi żadnych zastrzeżeń sądu i nie potwierdza naruszeń zarzuconych w skardze. Pamiętać należy, że organ miał obowiązek skupić się na przesłankach umożliwiających wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 22 ust. 2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT. Tak też uczyniono, bez naruszenia art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1 o.p. oraz art. 191 o.p., trafnie wywodząc wystąpienie przesłanek prowadzących do wydania decyzji o nałożeniu kary. Swoją argumentację organ odwoławczy przedstawił w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymaganiami art. 210 § 4 o.p., uznając zgromadzony materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia, którą to ocenę należy zaakceptować. Podkreślić należy, że organ odwoławczy wyczerpująco ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania. Sąd uznał, wyjaśnienia te za prawidłowe również w zakresie stanowiska odnośnie regulacji dotyczących pieniężnych kar administracyjnych zawartych w o.p.
Analizując z kolei podniesioną przez skarżącego kwestię braku jakichkolwiek ustaleń organów co do możliwości stwierdzenia przez kierowcę przerwy w przekazywaniu danych geolokalizacyjnych do systemu i tym samym możliwości wywiązania się przez niego z obowiązku niezwłocznego zatrzymania pojazdu, o którym mowa w art. 10c ust. 1 ustawy SENT, wskazać należy, że w toku kontroli nie stwierdzono, aby kierowca z powyższego obowiązku się nie wywiązał, a zatem czynienie przez organy jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie było zbędne. W konsekwencji również wywiedziony w tym względzie zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy, skoro zawarte w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.