Uzasadnienie
Skarżąca H. L. zarejestrowała się w dniu l września 2005 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w H. jako osoba bezrobotna. Starosta H. decyzją z dnia [...] września 2005 r., orzekł o uznaniu skarżącej z dniem l września 2005 r. za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku z uwagi na fakt, że na dzień rejestracji nie spełniała warunków określonych w art. 71 ust. l i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99 poz.1001 z 2004 r. ze zm.) uprawniających do nabycia prawa do tego świadczenia.
Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2005r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania skarżąca, udokumentowała 304 dni zamiast 365 dni z okresu, od którego zależy nabycie prawa do zasiłku (w art. 71 ust. l i 2 w cyt. ustawy). Nie uznano zatrudnienia w okresie od 1 września 2004 r. do 31 października 2004r. wykonywanego w charakterze opiekuna, gdyż pracodawca Pani W. J. nie spełniała warunków ustawy pozwalających na uznanie jej za pracodawcę w rozumieniu przepisów ustawy w brzmieniu obowiązującym w 2004r. tj. nie prowadziła działalności gospodarczej, a więc nie miała obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Pracy (zaświadczenie z dnia 1.09.2005 r. Nr [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w H.).
Na powyższą decyzję wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z wnioskiem o jej uchylenie. Decyzji zarzucono naruszenie przepisu art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wskazano, że skarżąca spełniła wymagania, od których zależy nabycie prawa do zasiłku: podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia w charakterze pracownika opłacane były również składki na Fundusz Pracy. Ponadto podniesiono, że pismo z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informujące, że składki na Fundusz Pracy zostały nienależycie opłacone nie może stanowić w przedmiotowej sprawie podstawy odmowy przyznania prawa do zasiłku.
Odpowiadając na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, jako nieuzasadnionej podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Sąd nie będąc związany granicami skargi (art. 134 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) dopatrzył się uchybień procesowych w przeprowadzonym przez organy postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik spraw. Organ rozpatrujący sprawę narusza prawo w wypadku wadliwej oceny stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale również wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. W omawianej sprawie stan faktyczny nie został należycie ustalony.
Z akt administracyjnych nie wynika jednoznacznie czy wynagrodzenie wypłacane skarżącej w okresie 1 września 2004r. do 31 października 2004r. przypadającym na okres 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji rzeczywiście podlegało obowiązkowi odprowadzania składek na Fundusz Pracy czy też nie.
Zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu podlegają m.in. osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej są pracownikami. Natomiast z brzmienia art. 104 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) wynika, że obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynoszących w przeliczeniu na okres, co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, opłacają:
- 1) pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne m.in. za osoby pozostające w stosunku pracy,
- 2) rolnicze spółdzielnie produkcyjne, spółdzielnie kółek rolniczych lub spółdzielnie usług rolniczych - za swoich członków,
- 3) inne niż wymienione w pkt 1 i pkt 2 osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym lub emerytalnemu z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych podmiotów.
Organy administracyjne obu instancji odniosły się tylko do jednej z trzech wymienionych grup podmiotów zobowiązanych do opłacania składek na Fundusz Pracy - do pracodawców wskazując, że Pani W. J., zatrudniająca skarżącą w okresie 1 września 2004r. - 31 października 2004r., nie spełniała warunków do uznania za pracodawcę w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 25 ustawy (w brzmieniu obowiązującym w 2004r.) gdyż nie była osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Nie rozważyły natomiast czy w sprawie nie mają zastosowania pozostałe z wymienionych w art. 104 ust. 1 przypadków (zwłaszcza w pkt 3) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przy wydawaniu decyzji oparto się na piśmie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., Inspektorat w H., z którego wynika, że z tytułu zatrudnienia w charakterze pracownika w pełnym wymiarze czasu pracy u Pani W. J. składki na ubezpieczenie społeczne zostały opłacone oraz że składki na Fundusz Pracy zostały opłacone nienależnie. Z pisma tego nie wynika jednak czy nie było w ogóle obowiązku opłaty tych składek np. przez inne osoby.
Ponadto przed wydaniem decyzji nie zapewniono stronie możliwości złożenia wyjaśnień i nie umożliwiono jej wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Czynny udział strony przejawia się w szczególności w postępowaniu wyjaśniającym, co dla ochrony praw strony ma istotne znaczenie, zapewnia, bowiem wpływ na ustalenie stanu faktycznego (prawo do czynnego kształtowania stanu faktycznego, przez prawo żądania przeprowadzenia dowodów), a przez to wpływ na stosowanie normy prawa materialnego lub procesowego. Gwarancją realizacji powyższej zasady jest wprowadzony w art. 81 Kpa warunek od spełnienia, którego uzależnione jest uznanie przez organ administracji państwowej okoliczności faktycznej za udowodnioną. Warunkiem tym jest zapewnienie stronie prawa do wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów, dopiero wtedy okoliczność uznaje się za udowodnioną, jeżeli strona miało możliwość ustosunkowania się do zebranych dowodów. Tego w omawianej sprawie zabrakło, a nieuzasadnione naruszenie tego prawa strony stanowi obrazę zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Należy uznać, że uchybienie polegające na nie wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego stanowi w omawianej sprawie naruszenie przepisów proceduralnych, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przepisów art. 7 Kpa w związku z art. 77 Kpa, art. 81 Kpa oraz art. 10 Kpa Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo - o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Rozpoznając ponownie sprawę należy ustalić w sposób niebudzący wątpliwości czy od wynagrodzenia wypłacanego skarżącej w okresie od 1 września 2004r. do 31 października 2004r., od którego odprowadzono składki na ubezpieczenie społeczne, należało również obowiązkowo odprowadzać składki na Fundusz Pracy. Dopiero wówczas będzie można ocenić ile dni zatrudnienia udokumentowano z okresu, o którym mowa w art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), od którego zależy nabycie prawa do zasiłku.
Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.