Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w B. (dalej: Komendant Wojewódzki) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. (dalej: Komendant Powiatowy) z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], odmawiającą T. D. wypłaty uposażenia za okres od dnia 1 kwietnia 2015 r.
Orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], Wojewódzka Komisja Lekarska MSW w B. uznała T. D. za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Pismem z dnia [...]stycznia 2014 r. Okręgowa Komisja Lekarska MSW w W. zawiadomiła T. D., że orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. zostało zatwierdzone w dniu [...] stycznia 2014 r. i jest ostateczne. T. D. skargę na powyższe zatwierdzenie przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w W. orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, lecz Sąd ten postanowieniem z dnia 24 października 2014 r., w sprawie II SA/Wa 1017/14, skargę tę odrzucił. Wniesioną zaś przez T. D., od powyższego postanowienia skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2015 r., w sprawie I OSK 208/15, oddalił.
Po otrzymaniu informacji o uznaniu T. D. za niezdolnego do służby, Komendant Powiatowy rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], zwolnił funkcjonariusza ze służby w Policji z dniem [...] marca 2014 r. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Wojewódzki rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], uchylił rozkaz personalny Komendanta Powiatowego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie T. D. zaskarżył do WSA w Białymstoku, jednakże Sąd ten wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2014 r., w sprawie II SA/Bk 415/14, skargę oddalił. Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez NSA wyrokiem z dnia 18 lutego 2016 r., w sprawie I OSK 2849/14.
W dniu [...] listopada 2014 r. ponownie wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia T. D. ze służby w Policji, a po jego przeprowadzeniu, rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], Komendant Powiatowy zwolnił mł. asp. T. D. z dniem [...] stycznia 2015 r. ze służby w Policji. Po rozpatrzeniu odwołania funkcjonariusza, Komendant Wojewódzki rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], uchylił rozkaz personalny Komendanta Powiatowego z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], w części dotyczącej daty zwolnienia mł. asp. T. D. ze służby w Policji i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] marca 2015 r., w pozostałej zaś części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem T. D. złożył skargę do WSA w Białymstoku.
Sąd ten wyrokiem z dnia 26 czerwca 2015 r., w sprawie II SA/Bk 328/15, uchylił rozstrzygnięcie organu II instancji i na mocy art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się tego wyroku. Wyrok ten następnie został zaskarżony skargą kasacyjną przez T. D. do NSA w Warszawie, która to skarga nie została jeszcze rozpoznana.
W dniu [...] lipca 2015 r. T. D. wezwał Komendanta Wojewódzkiego do wydania decyzji w przedmiocie określenia należnego mu uposażenia za okres od 1 kwietnia 2015 r., a wobec niewydania decyzji przez organ, wniósł odwołanie do Sądu Rejonowego w B. VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sąd ten stwierdził jednak niedopuszczalność odwołania i sprawę przekazał do rozpoznania Komendantowi Wojewódzkiemu.
W dniu [...] listopada Komendant Powiatowy wszczął postępowanie w sprawie uposażenia, zaś w dniu [...] listopada 2016 r. wydał decyzję nr [...], w której odmówił wypłaty T. D. wypłaty uposażenia za okres od 1 kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w obiegu prawnym pozostaje rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], na mocy którego T. D. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] marca 2015 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji i od tego dnia, zgodnie ze złożonym oświadczeniem, pobiera świadczenie, o którym mowa w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie zaś z art. 99 ust. 1 ustawy o Policji prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe, na mocy zaś art. 106 ust. 3 ustawy o Policji, prawo to wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie funkcjonariusza ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. D. Po rozpoznaniu odwołania, Komendant Wojewódzki decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że podtrzymuje argumentację wyrażoną przez Komendanta Powiatowego, a dodatkowo wskazał, że decyzja Komendanta Powiatowego z dnia [...] listopada, nr [...], kompleksowo wyjaśnia aktualny status T. D. Wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2015 r., który uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego nr [...], z uwagi na złożoną od niego skargę kasacyjną, nie stał się prawomocny. W myśl zaś art. 170 p.p.s.a., tylko orzeczenie prawomocne wiąże zarówno strony i sąd, który je wydał, inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Nie ulega więc wątpliwości, że w obiegu prawnym pozostaje rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego, który określił datę zwolnienia T. D. ze służby w Policji na dzień [...] marca 2015 r.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł T. D., w której rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 106 ust. 3 ustawy o Policji poprzez wadliwe zastosowanie w sprawie i w konsekwencji uznanie, że prawo do uposażenia dla odwołującego wygasło, ponieważ w obiegu prawnym nadal pozostaje Rozkaz P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji, a tym samym brak jest podstaw prawnych do wypłaty uposażenia należnego na zajmowanym przez T. D. stanowisku służbowym.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie sposób jest zgodzić się ze stanowiskiem organów. Już w marcu 2016 r. otrzymywane przez niego świadczenie wygaśnie z mocy prawa i w jego miejsce zostanie wypłacane świadczenie emerytalne, które będzie o wiele niższe od uposażenia należnego ze stosunku służbowego, jak również świadczenia pobieranego obecnie na podstawie art. 117 ust. 1 ustawy o Policji. Słuszny interes skarżącego sprowadza się zatem do uregulowania jego pozycji prawnej w niniejszej sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 29 lutego 2016 r. skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację, a dodatkowo wyjaśnił, że w niniejszej sprawie stosownym będzie wyjaśnienie, jaki skutek prawny wywołał wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 328/15. W jego ocenie, skarżący winien być przywrócony do służby.
W kolejnym piśmie procesowym z dnia 18 kwietnia 2016 r. skarżący dodatkowo podniósł, że z wyroku WSA w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 415/14, wynika, że rozkaz personalny Komendanta Powiatowego z dnia [...] marca 2014 r. wydany został w oparciu o nieprawomocne orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] grudnia 2013 r., zaś z wyroku NSA z dnia 18 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2849/14, wynika, że orzeczenie to nie stało się ostateczne. Wobec powyższego, skoro w dniu [...] marca 2014 r. orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] grudnia 2013 r. nie było ostateczne, to nie mógł on być zwolniony ze służby, jak również nie powinno się mu wypłacać świadczenia, o którym mowa w art. 117 ustawy o Policji.
W oparciu o tak wskazane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzją Komendanta Wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Powiatowego z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], odmawiającą T. D. wypłaty uposażenia za okres od dnia 1 kwietnia 2015 r.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 355).
Spór w niniejszej sprawie, po ostatecznym sprecyzowaniu zarzutów przez skarżącego, sprowadza się do tego, czy w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym przysługuje mu uposażenie z tytułu służby w Policji.
Na samym początku wyjaśnienia wymaga, że skarżący nie chce zauważyć, że WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 24 października 2014 r., w sprawie II SA/Wa 1017/14, odrzucił skargę T. D. na zatwierdzenie przez Okręgową Komisję Lekarską MSW w W. orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie zdolności tego policjanta do służby w Policji, zaś NSA postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015 r., w sprawie I OSK 208/15, oddalił skargę kasacyjną od tego postanowienia. Oba Sądy jednoznacznie stanęły na stanowisku, że odwołanie T. D. od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] grudnia 2013 r. zostało przesłane do Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w W., która uznając, że nie zostało ono wniesione w terminie 14 dni, zatwierdziła orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] grudnia 2013 r. Ponieważ termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...] grudnia 2013 r., to niewątpliwie z chwilą upływu terminu do wniesienia środka odwoławczego, orzeczenie to stało się ostateczne (chodzi oczywiście o orzeczenie z dnia 10 grudnia 2013 r.).
Zdaniem więc Sądu w składzie niniejszym, z mocy art. 170 p.p.s.a., prawomocne orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 24 października 2014 r., w sprawie II SA/Wa 1017/14, wiązało zarówno oba organy w niniejszym postępowaniu, jak również wiąże Sąd orzekający w sprawie niniejszej. Powyższe oznacza zatem, że rozważania innych sądów administracyjnych odnośnie ostateczności orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] grudnia 2013 r., pozostają bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia organów w postępowaniu niniejszym.
Zdaniem Sądu, skoro orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w B. z dnia [...] grudnia 2013 r. stało się ostateczne w dniu [...] grudnia 2013 r. (gdyż termin do jego zaskarżenia upłynął w dniu [...] grudnia 2013 r.), to Komendant Powiatowy był uprawniony i zobowiązany zarazem do zwolnienia T. D. ze służby w Policji, co też uczynił rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], działając na podstawie art. 41 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 oraz art. 45 ust. 3 ustawy o Policji. Zauważenia przy tym wymaga, że podstawą do zwolnienia było orzeczenie ostateczne o niezdolności funkcjonariusza do służby w Policji, a nie orzeczenie prawomocne. Już w wyroku z dnia 24 października 2014 r., w sprawie II SA/Wa 1017/14, WSA w Warszawie trafnie wskazał, że to ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych organów administracyjnych właściwych w sprawach powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby w Policji lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Podkreślenia także wymaga, że również decyzja Komendanta Wojewódzkiego z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], jest niewątpliwie decyzją ostateczną, gdyż wprawdzie uchyliła ona decyzję organu I instancji, jednakże rozstrzygnęła ona sprawę merytorycznie. Zresztą skarżący wniósł od niej skargę do WSA w Białymstoku i skarga ta została rozpoznana.
W tym miejscu dochodzimy więc do stanu, w którym na podstawie ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności T. D. do służby w Policji, wydana została w dniu [...] marca 2015 r., ostateczna decyzja o zwolnieniu tego funkcjonariusza z Policji, decyzja ta została następnie uchylona przez WSA w Białymstoku nieprawomocnym wyrokiem z dnia 23 czerwca 2015 r., a skarżący domaga się wypłaty mu uposażenia z tytułu wykonywania służby w Policji od dnia [...] kwietnia 2015 r. (decyzja ostateczna datę zwolnienia ustaliła na dzień [...] marca 2015 r.).
Zdaniem Sądu, rację mają organy, a nie skarżący. Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 355), policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Datą zwolnienia jest data określona w decyzji ostatecznej o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji. W tym przypadku jest to dzień [...] marca 2015 r. Zgodnie natomiast z art. 106 ust. 3 ustawy o Policji, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. W zaistniałym zatem stanie faktycznym i prawnym, prawo do uposażenia wygasło skarżącemu w dniu [...] marca 2015 r.
Zauważenia także wymaga, że z kolei art. 42 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Jak natomiast trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 1409/13, przywrócenie funkcjonariusza do służby następuje z mocy prawa, z datą prawomocności wyroku uchylającego decyzję zwolnieniową.
Powyższe, w ocenie niniejszego składu orzekającego, oznacza, że dopóki wyrok sądu uchylający ostateczną decyzją zwolnieniową się nie uprawomocni, to nie następuje przywrócenie zwolnionego funkcjonariusza do służby w Policji. To zaś przesądza o tym, że nie przysługuje mu w tym okresie uposażenie z tytułu pełnienia służby. Kwestię uposażenia reguluje art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, który stanowi, że prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby oraz art. 42 ust. 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Rozważania zatem skarżącego odnośnie natury i skutków wyroku WSA w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2015 r. pozostają bez wpływu na brzmienie przepisu szczególnego, jakim jest art. 42 ustawy o Policji, regulującego omawianą kwestię.
Zdaniem Sądu, w tym miejscu można tylko uzupełniająco dodać, że wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 czerwca 2015 r. jako orzeczenie nieprawomocne, nie wyeliminował, na mocy art. 170 p.p.s.a., z obiegu prawnego decyzji Komendanta Wojewódzkiego z dnia 16 marca 2015 r. Również zawarte w tym wyroku rozstrzygnięcie, na mocy art. 152 p.p.s.a., że decyzja nie podlega wykonaniu, oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia od chwili wydania wyroku, a nie od chwili wydania decyzji. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie spowodowało zatem, że skarżący został przywrócony do służby w Policji w rozumieniu przepisów ustawy o Policji.
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze oraz w kolejnych pismach procesowych zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.