Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Postanowieniem z dnia [...].02.2014r. Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia, firmie H. Sp. z o.o. w W., kary pieniężnej w związku z prowadzeniem gier, poza kasynem gry, na automatach zlokalizowanych w Ł. przy [...] o nazwach: A. nr fabryczny [...], A. nr fabryczny [...] i A. nr fabryczny [...].
Podczas prowadzonego postępowania administracyjnego Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. postanowił, z urzędu, zawiesić postępowanie. Postanowienie w tym przedmiocie wydał dnia [...].04.2014r. powołując, jako podstawę prawną, przepisy art. 201 § 1 pkt 2, § 2, § 3 i art. 216 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 749), zwana dalej; o.p. Zdaniem organu, powstało zagadnienie wstępne, rozstrzygnięcie którego będzie miało znaczenie dla załatwienia niniejszej sprawy. Tym zagadnieniem jest uzyskanie przez firmę i przedłożenie organowi celnemu, decyzji Ministra Finansów rozstrzygającej o tym, czy gry urządzane na symulatorach (o nazwach wymienionych na wstępie), są grami na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych czy są grami zręcznościowymi nie podlegającymi tej ustawie.
Postanowieniem z dnia [...].04.2014r. organ wezwał H. Sp. z o.o. do wystąpienia do Ministra Finansów celem uzyskania stosownej decyzji.
Pismem z dnia [...].07.2014r. firma H. wystąpiła z wnioskiem do Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. o zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 o.p. do czasu: rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach z dnia 21.05.2012r. (sygn. akt III SA/Gl 1979/11) oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 15.01.2014r. (sygn. akt II GSK 686/13). W szerokim uzasadnieniu wniosku, pełnomocnik spółki wywodził, że rozstrzygnięcie pytań prawnych przez TK będzie miało znaczenie dla wyniku postępowania w niniejszej sprawie.
Postanowieniem z dnia [...].07.2014r. Naczelnik Urzędu Celnego w Ł., działając na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 i art. 216 o.p., odmówił zawieszenia postepowania. W uzasadnieniu postanowienia organ wyraził merytoryczne stanowisko, z którego wynika, iż nie podziela argumentów strony co do tego, by sprawy zawisłe przed Trybunałem Konstytucyjnym, traktować jako zagadnienie wstępne dla sprawy rozstrzyganej.
Wskutek zażalenia Spółki H. Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniem z dnia [...].09.2014r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji. Końcowo wspomniał, że postepowanie zostało wcześniej już zawieszone, postanowieniem z dnia [...].04.2014r. z innej przyczyny - do czasu wydania przez Ministra Finansów decyzji rozstrzygającej, czy gry urządzane na spornych automatach są grami losowymi, zakładami wzajemnymi czy też grami na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19.11.2009r. o grach hazardowych.
W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, strona nie zgodziła się z odmową zawieszenia postępowania. W obszernej skardze przedstawiła zarzuty oraz powołała się na orzeczenia sądów administracyjnych, które w analogicznych sprawach uznawały, iż przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu zagadnienia prawne były uznawane, w analogicznych sprawach, jako zagadnienie wstępne mające wpływ na rozstrzygnięcie spraw z zakresu wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem gry. Sądy orzekały o konieczności zawieszania takich postepowań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył, co następuje
Na wstępie należy przypomnieć, że sądy administracyjne sprawując kontrolę nad rozstrzyganiem spraw przez organy administracji w aspekcie zgodności z prawem, posiadają również kompetencję rozstrzygania danej sprawy, nie będąc związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stanowi o tym art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej: p.p.s.a.
Uchylając zaskarżone postanowienie w sprawie niniejszej oraz postanowienie organu I instancji, Sąd działał w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a., orzekając poza wszelkimi zarzutami skargi. Sąd dopatrzył się, z urzędu, naruszenia przepisów postępowania, które mogło ostatecznie wpłynąć na wynik sprawy.
Sąd celowo nie przytaczał, w niniejszym uzasadnieniu, w sposób szczegółowy treści zaskarżonych aktów, zarzutów i argumentów zażalenia oraz skargi, ponieważ istotę rozstrzygnięcia stanowiła sama celowość orzekania, przez organy, w przedmiocie zawieszenia postępowania, skoro to postępowanie już było zawieszone.
Występując z wnioskiem z dnia [...].07.2014r. o zawieszenie postępowania, skarżąca H. Sp. z o.o., zdaje się nie zauważać, że to postępowanie zostało już zawieszone z urzędu postanowieniem z dnia [...].04.2014r. Organy celne obu instancji, odmawiając zawieszenia postępowania z wniosku Spółki, wydały merytoryczne postanowienia, motywując niecelowość zawieszenia postępowania z przyczyn wskazanych przez skarżącą tj. istnienia zagadnienia wstępnego w postaci zawisłych spraw przed Trybunałem Konstytucyjnym, których rozstrzygnięcie miałoby znaczenie dla wyniku sprawy niniejszej. Organy zauważają, że niniejsze postępowanie pozostaje w stanie zawieszenia od dnia [...].04.2014r., lecz nie wysnuwają z tego faktu wniosków dla sposobu rozstrzygnięcia.
Art. 208 § 1 o.p. stanowi o tym, że organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Z kolei art. 219 o.p. wskazuje, iż do postanowień stosuje się odpowiednio, m.in. art. 208 o.p. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak przedmiotu postępowania, stanowiącego konkretną sprawę podlegającą rozstrzygnięciu. Wnioskiem o zawieszenie postępowania głównego wszczyna się postępowanie tzw. wpadkowe, które podlega załatwieniu przez organ w postaci postanowienia.
Przedmiotem jest zawieszenie toczącego się postępowania. Jeżeli postępowanie się nie toczy, gdyż już wcześniej zostało zawieszone, to nie istnieje przedmiot tego postępowania, a więc z powodu zaistniałej bezprzedmiotowości, organ winien umorzyć postępowanie na podstawie art. 219 o.p. w związku z art. 208 § 1 o.p.
Taka sytuacja zaistniała w sprawie niniejszej. Postanowieniem z dnia [...].04.2014r. organ zawiesił postępowanie, z urzędu, na podstawi art. 201 § 1 pkt 2 o.p. W dniu [...].07.2014r. strona wystąpiła z wnioskiem o zawieszenie postępowania również na tej samej podstawie prawnej – art. 201 § 1 pkt 2 o.p. W ocenie Sądu, nie ma tu znaczenia, że dla organu i dla skarżącej, zagadnienie wstępne, mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, zawierało się w odmiennych okolicznościach. Przedmiotem postepowania było, bowiem, jego zawieszenie. Skoro postępowanie zostało zawieszone wcześniej, zanim wpłynął wniosek strony z dnia [...].07.2014r., to organ winien umorzyć postępowanie w przedmiocie zawieszenia. Niecelowym było merytoryczne rozpatrywanie wniosku strony w okolicznościach niniejszej sprawy. Powstała niezrozumiała sytuacja procesowa tego rodzaju, że to samo postępowanie główne zostało zawieszone (postanowieniem z dnia [...].04.2014r.), a jednocześnie odmówiono jego zawieszenia (postanowieniem z dnia [...].07.2014r.).
Zdaniem Sądu, podjęcie postępowania zawieszonego postanowieniem z dnia [...].04.2014r. (bądź wyeliminowanie go z obrotu prawnego w inny sposób), daje dopiero możliwość ubiegania się przez skarżącą o ponowne zawieszenie postępowania z przyczyn wskazanych we wniosku.
Dlatego też, Sąd uchylił, z przyczyn proceduralnych zaskarżone postanowienia, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c u.p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów, na rzecz strony przeciwnej, orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.