Uzasadnienie
M. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k.14) podając we wniosku, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwójką dzieci. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż źródłem utrzymania rodziny jest dochód z jego wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.100 zł oraz wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez żonę w wysokości 850 zł. W skład majątku rodziny wnioskodawcy wchodzi samochód osobowy marki O. A., rok produkcji [...]. Skarżący zamieszkuje w mieszkaniu w B. do czasu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy tj. wypłaty odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną. Bieżące koszty utrzymania rodziny skarżący przedstawił następująco: czynsz – 887,92 zł, energia elektryczna – 136,86 zł, gaz – 44,96 zł, Internet i TV -142 zł, spłata kredytu na remont mieszkania – 600 zł. Skarżący dodatkowo podniósł, iż poza tym nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania oraz ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny (k. 14-15).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 9 lutego 2010 roku M. B. oświadczył, że mieszkanie, w którym aktualnie przebywa o powierzchni [...] m2 jest lokalem zastępczym, zaś sprawy własnościowe mają być uregulowane po zakończeniu niniejszego postępowania. Ponadto skarżący wskazał, iż na remont powyższego mieszkania zostały zaciągnięte dwa kredyty na kwotę: 12.000 zł – rata miesięczna 300,72 zł oraz na 14.000,07 zł – rata miesięczna 341,37 zł (k.18).
Do wniosku M. B. dołączył: harmonogram spłat zaciągniętych kredytów (k. 19-20), pisma z Zarządu Mienia Komunalnego ustalające stawki za bezumowne korzystanie z lokalu (k. 21-22), rachunki i faktury dokumentujące ponoszone miesięczne wydatki (k. 23-25, 29-32) oraz zaświadczenie z zakładów pracy o osiąganych dochodach (k. 26-28).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
W rozpatrywanej sprawie skarżący M. B. spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż źródłem utrzymania jego czteroosobowej rodziny pozostaje dochód w wysokości 5.320,32 zł brutto (średnie wynagrodzenie skarżącego – 3.278,50 zł oraz wynagrodzenie żony – 2.041,82 zł - k. 27,28). W miesiącu styczniu 2010 r. skarżący w sumie otrzymał tytułem wynagrodzenia kwotę 1.838,32 zł netto (k. 26). Ogółem zatem rodzina skarżące dysponuje miesięcznie kwotą około 3.000 zł netto. Majątek skarżącego stanowi aktualnie jedynie samochód osobowy marki O. A., rok produkcji [...]. Wnioskodawca wraz z rodziną zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2, który stanowi lokal zastępczy do czasu zakończenia sprawy odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne. Wydatki rodziny skarżącego wraz ze spłatą zaciągniętych kredytów kształtują się na poziomie 1.947,18 zł (k. 19-25,29-32). Na wyżywienie i inne niezbędne wydatki, w tym zakup odzieży, środków czystości na czteroosobową rodzinie skarżącemu zostaje kwota około 1.000 zł.
Powyższe okoliczności, a w szczególności niski dochód czteroosobowej rodziny wnioskodawcy, w połączeniu z brakiem majątku oraz zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż M. B. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Końcowo należy podkreślić, iż skarżący w dniu 26 stycznia 2010 r. wpłacił wpis sądowy w sprawie niniejszej w kwocie 200 zł (k. 10). Niemniej jednak orzeczenie w przedmiocie przyznania prawa pomocy rozstrzyga o zwolnieniu od kosztów sądowych na przyszłość tj. od daty wydania postanowienia. Wszelkie koszty sądowe, które zostały uiszczone zaś przed tą datą nie podlegają zwrotowi z uwagi na późniejsze zwolnienie od kosztów sądowych w konkretnej sprawie.