Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] Starosta Powiatowy w S. odmówił wprowadzenia na wniosek Pani T. S. zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków m. S. polegającego na przywróceniu prawa własności do części nieruchomości stanowiącej obecnie ulicę H. K. oznaczonej jako działka [...] o pow. [...] zapisanej pod poz. rej. [...] i ujawnionej w księdze wieczystej Nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ po przeanalizowaniu dokumentacji prawno-technicznej z pomiarów m. S. w latach 1949-2006 r. stwierdził, że pomiarów stanu władania gruntów po raz pierwszy dokonano w latach 1949-1950. Jak wynika z protokołu granicznego ojciec Wnioskodawczyni – B. S. okazał podczas pomiaru stanu władania protokół sądowy z dnia [...] września 1948 r. sygn. akt [...]. Z treści tegoż dokumentu opisującego granice działek powstałych z podziału nieruchomości spadkowych nie wynika w sposób jednoznaczny przebieg granicy między dawną ulicą F. (obecnie H. K.) a nieruchomością obecnie stanowiącą własność Pani T. S. Do protokołu sądowego nie jest załączony dokument geodezyjny, który zawierałby dane liczbowe określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości. W wyniku pomiaru w tych latach stanu władania gruntów w m. S. sporządzono mapy oraz zarysy pomiarowe.
Następnie w latach 1976 - 1978 Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno - Kartograficzne w B. wykonało tzw. "nowy pomiar" wraz z aktualizacją istniejących map m. S. Ponadto na wniosek Pani W. P. w dniu [...] lipca 2006 roku na zlecenie Starostwa Powiatowego w S. dokonano pomiaru kontrolnego wspomnianych granic w obecności wszystkich zainteresowanych stron i nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości w ich przebiegu. Jeżeli nastąpiło zajęcie własności części gruntów pod poszerzenie ul. K. przed [...] grudnia 1998 r. to nastąpiło to z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133 poz. 872 ze zm.). Z dniem [...] stycznia 1999 r. między innymi nieruchomość gruntowa położona w S. oznaczona Nr [...] zajęta pod drogę publiczną, pozostająca w dniu [...] grudnia 1998 r. we władaniu Gminy S. - stała się z mocy prawa własnością Gminy S. Fakt ten został potwierdzony ostateczną decyzją Wojewody P. z dnia [...] lipca 2001 r. znak: [...].
Decyzja Wojewody P. stanowiła podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej Nr [...] przejścia na własność Gminy S. nieruchomości nr [...] stanowiącej ulicę H. K. Organ podkreślił, że ewidencja gruntów i budynków prowadzona w Starostwie Powiatowym nie służy do ustalenia stanów prawnych nieruchomości – jest jedynie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach i budynkach oraz o ich właścicielach. Dane w ewidencji są jedynie odzwierciedlaniem stanów prawnych wynikających z określonych tytułów prawnych.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się T. S. i złożyła odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. podnosząc, iż zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż Starostwo Powiatowe w S. nie wyjaśniło jej sprawy. Podniosła, że poruszała sprawę przeprowadzonego rozgraniczenia i na ten temat nic się nie wspomina w decyzji, nie wyjaśniono w sposób rzetelny i przekonywujący zapisów ewidencji. Wskazała, że z przedłożonego przez nią dowodu własności działki wyraźnie wynika jakie są jej granice, jest w nim napisane, iż od ulicy F. (K. a nie pobocza) na całej szerokości ma długość 29,50 m. Odwołująca się podkreśliła, że gmina S. – właściciel ul. K. nie wnosi sprzeciwu, aby przywrócono w ewidencji gruntów i budynków granice prawne należącej do niej działki.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wniosek Pani T. S. został potraktowany przez organ I instancji jako wniosek o dokonanie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta S. w odniesieniu do działki Nr [...] położonej przy ul. K.. W tym zakresie decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne kartograficzne (jedn. tekst Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027) ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jest jednolitym dla kraju systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami.
Ponadto w myśl §46 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu, lub na wniosek właścicieli lub użytkowników nieruchomości. Z urzędu wprowadza się w operacie ewidencji gruntów zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych oraz opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.
Organ II instancji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie Odwołującej się, w istocie chodzi, aby w postępowaniu o zmianę zapisu w operacie ewidencji gruntów, dokonać korekty przebiegu granic działki nr [...] położonej w S. przy ul. K. Jej zdaniem podczas odnowienia operatu ewidencji gruntów miasta S. w latach 1976-78 popełniono różne błędy, a w szczególności przebieg granicy przedmiotowej działki wykazano niezgodnie z protokołem Sądu Grodzkiego w S. z dnia [...] września 1948 r., sygn. akt [...]. Tymczasem Gmina S. nabyła własność działki nr [...] stanowiącą drogę publiczną - ul. H. K. w granicach obecnie wykazanych w operacie ewidencji gruntów i budynków na mocy ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] w trybie przepisów art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133. poz. 872).
Końcowo organ stwierdził, że nawet jeżeli uznać, że obecny zapis w operacie ewidencji i gruntów dotyczący granic i powierzchni działki [...] jest obarczony błędami, ewentualna korekta tej granicy może być dokonana w odrębnym postępowaniu administracyjnym – w trybie postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego na podstawie przepisów art. 29-39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Na powyższą decyzję T. S., reprezentowana przez W. P. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego - §10, §12 ust. 1 pkt. 2 oraz §46 ust. 1 i 2 pkt. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania – art. 6, 7, 10, 75§1, 76§1, 77§1, 80 i 107§3 Kpa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Stwierdziła, że decyzja jest dla niej krzywdząca i nie odzwierciedla istoty wniosku, a zwłaszcza stwierdzenie, iż chociaż odnowienie operatu gruntów i budynków było wykonane z błędami, to w tej chwili mogą dochodzić swoich praw w postępowaniu rozgraniczającym. Podkreśliła, że w trakcie postępowania rozgraniczającego przeprowadzonego przez Przedsiębiorstwo Geodezyjno Kartograficzne WITMAR w B. została pouczona, że sprawa powinna być załatwiona w postępowaniu administracyjnym w Starostwie Powiatowym w S. Skarżąca podkreśliła, że protokół z dnia [...] sierpnia 1976 r. był sporządzony niezgodnie z prawem, gdyż powinien on zostać podpisany przez właściciela nieruchomości a nie jego córkę.
Tenże protokół nie powinien poczynić skutków prawnych odnośnie przesunięcia granicy nieruchomości, gdyż właściciel nieruchomości nie brał udziału przy jego sporządzaniu. Zatem, w ocenie Skarżącej zmiany z powyższego protokołu nie mogły wpłynąć na stan posiadania jaki był w latach 1949-1950.
Zdaniem Skarżącej kwestionowana decyzja jest niezgodna z art. 7, 75§1, 76§1, 77§1, 80 i 107§3 Kpa, ponieważ w postępowaniu nie wyjaśniono dokładnie stanu faktycznego, nie uwzględniono dowodu – ugody sądowej zawartej w wyniku pojednania stron, zatwierdzonej w protokole Sądu Grodzkiego w S. z dnia [...] września 1948 r. będącym dokumentem urzędowym stwierdzającym własność. W sprawie błędnie oceniono zebrany materiał dowodowy, gdyż nie wyjaśniono dlaczego odmówiono mocy dowodowej protokołowi z dnia [...] września 1948 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U nr 30, poz. 163 ze zm.) celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami.
Wobec powyższego zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno- deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do grunty lub budynku. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (vide: wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 1998r., sygn. akt II S.A. 766/98, pub. LEX nr 41298). Ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności) - art. 22 ust. 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z §46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, co przyznaje organ II instancji w odpowiedzi na skargę, że podczas pomiaru dokonanego w 1976 r., w związku z odnowieniem operatu ewidencji gruntów miasta S. przyjęto przebieg granicy ul. H. K. oznaczonej jako działka Nr [...] z działkami przyległymi w sposób odmienny niż wykazany na mapie z 1949 r. Jednocześnie działka wydzielona pod drogę publiczną – ul. K. mocą ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] stała się z mocy prawa własnością Gminy S. Jak wynika z akt sprawy powyższe zdarzenia mające wpływ na zapis w ewidencji gruntów zostały zarejestrowane przez organy ewidencyjne.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, komu przysługuje prawo własności części działki zajętej pod drogę publiczną. Tak jak powyżej wykazano postępowanie ewidencyjne ma wyłącznie charakter techniczno – deklaratoryjny, organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Dopiero wówczas, gdy w stosownym trybie zostanie ustalony tytuł własności inaczej niż to wynika z prawomocnej decyzji administracyjnej Wojewody P. z dnia [...] lipca 2001 r. organ administracyjny będzie uprawniony do dokonania stosownych wpisów do ewidencji. W obecnym stanie prawnym, kiedy występuje spór co do tytułu własności części działki obecnie oznaczonej Nr [...], organ ewidencji gruntów nie jest powołany do tego, aby spór ten rozstrzygać.
Podkreślić należy, na co uwagę zwrócił organ II instancji, iż wbrew twierdzeniom Skarżącej Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjno – Kartograficznych WITMAR w B. nie prowadziło postępowania rozgraniczającego w stosunku do działki Nr [...]. W dniu [...] lipca 2006 r. został jedynie dokonany pomiar kontrolny granic działki w obecności zainteresowanych stron, co nie jest tożsamym z prowadzeniem postępowania rozgraniczeniowego. Postępowanie takie może być prowadzone zgodnie z przepisami art. 29-39 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i dopiero jego zakończenie (na etapie administracyjnym lub sądu powszechnego) będzie mogło stanowić podstawę do dokonania zmian w zapisach ewidencji gruntów i budynków.
Zatem podnoszone przez Skarżącą okoliczności błędnego wytoczenia granic pomiędzy jej działką i działkami sąsiednimi mogą stanowić uzasadnienie wniosku o dokonanie rozgraniczenia przez burmistrza S. – art. 30 w/w ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, iż podnoszone przez Skarżącą zarzuty naruszenia prawa materialnego okazały się bezzasadne. Podobnie należało ocenić zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej zarówno organ I jak i II instancji w prawidłowy sposób zgromadził i ocenił materiał dowodowy w sprawie, na podstawie którego następnie ustalił stan faktyczny. Protokół Sądu Grodzkiego w S. z 1948 r. jest dokumentem urzędowym, jednakże został wydany blisko 60 lat temu. W późniejszym okresie powstały inne dokumenty urzędowe dotyczące spornej działki, w szczególności został wydany akt własności ziemi z dnia [...] grudnia 1975 r. Nr [...] oraz decyzja Wojewody P. z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...]. Powyższe dokumenty, jako późniejsze były podstawą ujawnienia danych w ewidencji gruntów i budynków. Zatem jeżeli Skarżąca kwestionuje prawidłowość wytoczonych granic swojej działki winna poczynić kroki zmierzające do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego.
Konkludując stwierdzić należy, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosował przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia wykonawczego do tejże ustawy. Nie naruszył także przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy nie można uznać za słuszne zarzuty skarżącej naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.