Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], w której odmówiono W. F. wyrównania uposażenia, wypłaconego za okres [...] kwietnia 2015 r. - [...] lipca 2015 r. do 100% oraz uznania zwolnienia lekarskiego w ww. okresie za związane ze szczególnymi warunkami służby.
W decyzji wskazano, że W. F. w dniu [...] września 2015 r. złożył raport, w którym zwrócił się o wyrównanie uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego wystawionego przez lekarza psychiatrę na jakim przebywał od [...] kwietnia 2015 r. do [...] lipca 2015 r. W związku z raportem skarżący został skierowany do P. Rejonowej Komisji Lekarskiej w celu ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W orzeczeniu [...] z dnia [...] listopada 2015 r. komisja lekarska, po konsultacji psychiatrycznej, stwierdziła osobowość narcystyczną typ nadwrażliwy - bez związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Orzeczeniem [...], na podstawie całości dokumentacji medycznej, komisja stwierdziła chorobę - zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne oraz związek ze służbą na podstawie załącznika nr 2 Rozporządzenia MSWiA w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji. Związek choroby ze służbą, stwierdzony na podstawie zał. nr 2 informuje, iż choroba istniała przed przyjęciem do służby, lecz uległa pogorszeniu lub ujawniła się w czasie trwania służby w Policji.
W ocenie organu, orzeczenie z 2018 r. nie daje podstaw do wyrównania uposażenia do 100% ze względu na określone w art. 121b ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji powody zwolnienia od zajęć służbowych przy których funkcjonariusz zachowuje prawo do 100% uposażenia. Art. 121b ust. 5 pkt 2 informuje, iż do wyrównania uposażenia uprawnia zwolnienie z powodu "choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby". Ponadto z wymienionych orzeczeń wynika, iż choroba - zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne - ujawniła się w okresie późniejszym, a zwolnienia na których przebywał W. F. w 2015 r. nie były z nią związane.
Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że orzeczenie komisji z 2015 r. nie zostało wycofane z obrotu prawnego, zatem organ wydając decyzję w roku 2019 nadal jest związany tym i nie może uznać samodzielnie, wbrew temu orzeczeniu, że związek choroby ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby istnieje. Podstawą do wyrównania uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim stanowi wyłącznie orzeczenie komisji lekarskiej ustalające związek choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby i wydane na podstawie rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu. Skoro zaś z orzeczenia Komisji Lekarskiej nie wynika, aby była spełniona przesłanka określona w art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji do wypłaty funkcjonariuszowi pełnego uposażenia z tytułu przebywania na zwolnieniu lekarskim, to nie można czynić innych ustaleń w tym zakresie.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Komendanta Miejskiego Policji została wydana w oparciu o obowiązujące przepisy prawne i brak jest podstaw do uznania żądań strony odwołującej się.
W skardze złożonej do Sądu skarżący wniósł o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach; zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. do załatwienia sprawy, czyli uznania i realizacji wniosków zawartych w raporcie z dnia [...] września 2015 r. o wyrównanie do 100% wynagrodzenia za okres [...] kwietnia - [...] lipca 2015 r. oraz uznania tego okresu jako zwolnienia związanego ze szczególnymi warunkami służby; dokonanie kontroli prawidłowości prowadzenia postępowania administracyjnego, którego dotyczy odwołanie oraz zobowiązanie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. do ustalenia osób winnych za powstałe nieprawidłowości i ukarania dyscyplinarnego.
Zdaniem skarżącego w sprawie zignorowano istotne okoliczności i specyficzne warunki służby polegające na tym, że od kontuzji w 2013 r. przełożeni nie respektowali jego stanu zdrowia i pisemnych zaświadczeń, zaleceń lekarskich, przydzielając obowiązki przekraczające możliwości fizyczne, powodujące ból fizyczny i cierpienie psychiczne. Potwierdziły to wydarzenia, które miały miejsce po w/w leczeniu psychiatrycznym, gdy w sierpniu 2015 r. przydzielono mu wielogodzinne piesze obowiązki przy zabezpieczeniu meczu piłkarskiego, gdzie doszło do rozerwania łękotki. Potwierdza to wyżej opisane dolegliwości i cierpienie fizyczne, które towarzyszyły od 2013 r. i zaowocowały załamaniem emocjonalnym w 2015 r. Potwierdza to również całościowa dokumentacja z leczenia psychiatrycznego, gdyż ostatecznie stwierdzono u skarżącego zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane znajdujące się w katalogu chorób związanych ze służbą w policji.
Skarżący wskazał, że podczas czynności Centralnej Komisji Lekarskiej został poinformowany, że skierowano go jedynie do analizy dalszej przydatności do służby i że nie będzie analizowana kwestia zasadności wyrównania pensji do 100%.
W związku z powyższym skarżący zrezygnował z dalszego udziału w czynnościach komisji. Dopiero po ponad czterech latach od złożenia pisemnego wniosku w tej sprawie, po ponagleniu i złożeniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku organ zareagował na złożony w 2015 r. wniosek.
Skarżący zwrócił uwagę, że organ powołuje się na fragmenty dokumentacji medycznej z 2018 r., lecz pomija inne fragmenty tej dokumentacji wskazujące na zaburzenia depresyjne lękowe mieszane, które bardzo łatwo pomylić z zaburzeniami nerwicowymi. Wraz z postępującym leczeniem zaburzenia nerwicowe zostały doprecyzowane do konkretnej ich formy w postaci depresyjne lękowych mieszanych. Doszło również do błędnej analizy dokumentacji medycznej z 2015 r., gdzie komisja lekarska wskazała że leczenie psychiatryczne wynikało z kryzysu w pracy zawodowej.
Skarżący wskazał, że zaburzenia osobowości są również ujęte w wykazie chorób pozostających w związku z warunkami lub właściwościami służby w Policji pod pozycją nr 2. Skoro przy przyjęciu do służby skarżący nie miał zaburzeń osobowości i nagle w obliczu wieloletniego cierpienia wobec nierespektowania jego stanu zdrowia pojawia się zaburzenie osobowości, towarzyszące kryzysowi w pracy zawodowej, co pisemnie potwierdza komisja lekarska, jak również towarzyszy temu kolejna kontuzja tego samego kolana w wyniku niekompetencji przełożonych, to decyzja jest nieadekwatna do obowiązujących przepisów i logiki.
Skarżący podniósł ponadto, że komisja lekarska która odbyła się w 2015 r., orzeczenie swe oparła na wówczas obowiązujących przepisach, w których nie było jednostki chorobowej zaburzenia osobowości. Organ decyzję wydał po ponad 4 latach od wniosku, przepisy zmieniły się i w dniu wydawania decyzji jednostka chorobowa zaburzenia osobowości jest chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. Podczas leczenia w 2018 r. psychiatra jako punkt wyjścia założył wstępną diagnozę z 2015 r. czyli zaburzenia adaptacyjne lecz w trakcie leczenia i obserwacji mojej osoby zmienił diagnozę na zaburzenia depresyjne lękowe mieszane, które znajdują się na liście chorób zawodowych w policji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenia. Dodał, że zgodnie z art. 107 ustawy o Policji roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia lub uznanie roszczenia. Raport skarżącego z dnia [...] września 2015 r. dotyczył szeregu kwestii, m.in. wyrównania uposażenia za na zwolnienia lekarskie za okres od [...] kwietnia 2015 r. do [...] lipca 2015 r. oraz [...] sierpnia 2015 r. do [...] sierpnia 2015 r. Postępowanie administracyjne oraz wyrok WSA w Białymstoku z 28 lutego 2019 r.
II SAB/Bk 132/18 oraz wyrok Sądu Rejonowego VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] września 2018 r. [...] ograniczyły się, zgodnie ze wskazaniami W. F., do zwolnień lekarskich obejmujących okres od [...] do [...] sierpnia 2015 r. W kwestii zwolnienia lekarskiego za okres od [...] kwietnia 2015 r. do [...] lipca 2015 r skarżący nie podejmował żadnych działań, aż do złożenia ponaglenia z dnia [...] września 2019 r. W ocenie organu roszczenia z tytułu wyrównania uposażenia za okres objęty zwolnieniem lekarskim od [...] kwietnia 2015 r. do [...] lipca 2015 r. uległy przedawnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zasady ustalania wysokości uposażenia przysługującego policjantowi w razie choroby określają przepisy art. 121b ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161 ze zm.). Zgodnie z art. 121b ust. 1 ustawy, w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim policjant otrzymuje 80% uposażenia. Stosownie jednak do treści art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy, jeżeli zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym policjant jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby - zachowuje on prawo do 100% uposażenia.
W analizowanym przypadku skarżący domagał się wyrównania uposażenia do 100% za okres pozostawania na zwolnieniu lekarskim na podstawie art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy, twierdząc, że choroba powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. Zwolnienie lekarskie dotyczyło okresu [...] kwietnia 2015 r. - [...] lipca 2015 r. i zostało wystawione przez lekarza psychiatrę.
Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą, w razie ujawnienia u funkcjonariusza choroby, co do której zachodzi podejrzenie, że powstała w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, kierownik jednostki organizacyjnej kieruje funkcjonariusza do właściwej komisji lekarskiej z urzędu lub na wniosek funkcjonariusza.
Podstawę do wyrównania uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim stanowi wyłącznie orzeczenie komisji lekarskiej ustalające związek choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Jeżeli z orzeczenia komisji lekarskiej wynika, że choroba funkcjonariusza nie jest chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, to brak jest podstaw do zachowania 100% uposażenia za okres niezdolności do służby na podstawie art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji. Ani organ, ani sąd administracyjny nie mogą dokonywać własnych ocen odnoszących się do kwestii medycznych, w szczególności co do związku stwierdzonych u funkcjonariusza Policji schorzeń ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby.
W związku z raportem z dnia [...] września 2015 r. skarżący został skierowany do P. Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministra Spraw Wewnętrznych w B. w celu ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Prawomocnym orzeczeniem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] komisja lekarska w pkt 13 części A stwierdziła, że - co do rozpoznania choroby w pkt 1 (osobowość narcystyczne, typ nadwrażliwy) - nie istnieje związek ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, ponieważ nie odpowiada wymogom załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r. poz. 866). W uzasadnieniu do pkt 13 orzeczenia wskazano, że związek ze służbą istnieje co do choroby nr 2 w punkcie rozpoznania (przebyte skręcenie prawego stawu kolanowego z podejrzeniem uszkodzenia łąkotki).
Pozostałe schorzenie nie odpowiada wymogom załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2005 r. nr 206, poz. 1723 ze zm.). Z orzeczenia tego wynika, że stwierdzone u skarżącego schorzenie nie figuruje w wykazie schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Komisja lekarska konfrontowała zaś wyniki lekarza specjalisty z dołączoną do skierowania charakterystyką przebiegu służby skarżącego. Brak związku schorzeń i chorób z warunkami lub właściwościami służby komisja lekarska potwierdziła jednoznacznie wykreślając część B orzeczenia.
Wskazać również należy, że żadne z kolejnych orzeczeń komisji lekarskich (w tym te dotyczące skierowania skarżącego do komisji w związku z przebywaniem na zwolnieniu lekarskim w 2018 r.) nie zawierało stwierdzenia, że któreś ze schorzeń skarżącego ma związek ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.
W orzeczeniu z dnia [...] października 2018 r. nr [...] uznano, że schorzenie w postaci zaburzeń nerwicowych nieznacznie upośledzających zdolności adaptacyjne ma związek ze służbą (załącznik nr 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 29 września 2005 r.). Załącznik nr 2 do tego aktu zawiera zaś wykaz chorób i schorzeń, które istniały przed przyjęciem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniła się w czasie trwania służby w Policji. Z kolei w orzeczeniu z dnia [...] września 2019 r. nr [...] komisja lekarska stwierdziła, że czasowa niezdolność do służby z powodu choroby – zaburzenia adaptacyjne – ([...] grudnia 2017 r. do [...] grudnia 2018 r.) nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Z orzeczeń znajdujących się w aktach wynika zatem, że choroba - zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne - ujawniła się w okresie późniejszym, a zwolnienia na których przebywał skarżący w 2015 r. nie były z nią związane. Stwierdzenie związku danego schorzenia ze służbą nie jest zatem równoznaczne z uznaniem, że choroba powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.
Skoro z orzeczenia komisji lekarskiej wydanego w 2015 r. nie wynika, aby była spełniona przesłanka określona w art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji do wypłaty funkcjonariuszowi pełnego uposażenia z tytułu przebywania na zwolnieniu lekarskim, to nie można czynić innych ustaleń w tym zakresie. Organy trafnie odmówiły zatem wyrównania uposażenia za okres [...] kwietnia 2015 r. - [...] lipca 2015 r. i w konsekwencji uznania zwolnienia lekarskiego w tym okresie za związane ze szczególnymi warunkami służby. Rozstrzygnięcie sprawy prawidłowo oparto na przepisach obowiązujących w dacie złożenia wniosku i zwolnienia lekarskiego z badanego w tej sprawie okresu. Przy czym prawidłowość rozstrzygnięcia potwierdzają również kolejne orzeczenia wydawane przez komisję lekarską w związku z późniejszą czasową niezdolnością skarżącego do służby.
Odnosząc się zaś do dodatkowej argumentacji przywołanej przez organ w odpowiedzi na skargę, wskazującej na przedawnienie roszczenia skarżącego z tytułu wyrównania uposażenia za okres objęty zwolnieniem lekarskim od [...] kwietnia 2015 r. do [...] lipca 2015 r. Sąd pragnie zauważyć, że zgodnie z art. 107 ustawy o Policji, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (ust. 1). Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami (ust.
2) Bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa: 1) każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia;
2) uznanie roszczenia (ust. 3). Nie ulega wątpliwości, że bieg przedawnienia roszczenia skarżącego przerwał jego raport z dnia 29 września 2015 r. Wobec tego, że ustawa o Policji milczy w zakresie skutków przerwania przedawnienia należy przyjąć w drodze analogii za regulacją art. 124 § 2 Kodeksu cywilnego, że w razie przerwania przedawnienia przez czynność podjętą w celu dochodzenia roszczenia, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone. W sprawie tej postępowanie wywołane wnioskiem z 2015 r. zostało zakończone decyzją z dnia [...] listopada 2019 r.
Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że w sprawie tej zachodzi przypadek, o którym mowa w art. 107 ust. 2 ustawy o Policji. Raport skarżącego z 2015 r. został załatwiony wydaniem decyzji dopiero w 2019 r., po wcześniejszym uwzględnieniu skargi p. W. F. na bezczynność. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. II SAB/Bk 109/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zobowiązał Komendanta Miejskiego Policji w B. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2015 r. w zakresie dotyczącym wyrównania uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w dniach [...] kwietnia 2015 r. - [...] lipca 2015 r. Sąd stwierdził także, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania oraz, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W takiej sytuacji opóźnienie w dochodzeniu przez skarżącego roszczenia powinno być uznane za usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.
Uwzględniając jednak, że powód wydania decyzji odmawiającej wyrównania uposażenia determinowany był brakiem spełnienia warunku z art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji, tj. organy prawidłowo ustaliły brak związku choroby będącej przyczyną przebywania skarżącego na przedmiotowym zwolnieniu lekarskim ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, Sąd orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej. Podstawę ku temu stanowi art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).