Uzasadnienie
Skargą złożoną w dniu 4 lutego 2021 roku M. B. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą N. w Ś. zaskarżył pismo P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] (określając je decyzją) wskazując, że pismo to utrzymało w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi jednocześnie przedstawił zarzuty merytoryczne w sprawie nakazu rozbiórki budowli – reklamy wolnostojącej, co było przedmiotem decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2020 r. Decyzja ta utrzymała w mocy w/w decyzje organu I instancji z dnia [...] października 2020 r.
Wezwaniem z dnia 18 lutego 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał skarżącego do wyjaśnienia czego dotyczy przedmiotowa skarga tj. czy pisma P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2021 r. czy też decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2020 r., w terminie 7 dni, pod rygorem uznania że skarga dotyczy pisma z dnia [...].01.2021 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. o zawieszenie postępowania w spawie rozbiórki reklamy. Przedmiotowe wezwanie skarżący otrzymał w dniu 23 lutego 2021 r. (k.9-12), ale w zakreślonym terminie nie udzielił żadnej odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę organ przedstawił tok postępowania w sprawie oraz wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej po terminie (jeżeli dotyczy decyzji organu z dnia [...] grudnia 2020 r.), bądź złożonej na pismo z dnia [...] stycznia 2021 r., a więc niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga powyższa podlega odrzuceniu. Przyczyna niedopuszczalności przedmiotowej skargi tkwi w charakterze udzielonej skarżącemu w dniu 29 stycznia 2021 roku odpowiedzi przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Podkreślić bowiem należy, że mimo treści skargi oraz wezwania w tym zakresie skarżący nie wyjaśnił, które rozstrzygnięcie organu skarży tj. czy pismo P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2021 r. czy też decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2020 r. Na tej podstawie przyjęto zatem, że skarga dotyczy pisma z dnia [...].01.2021 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2021 r. o zawieszenie postępowania w sprawie rozbiórki reklamy, zgodnie ze wskazaniem w wezwaniu Sądu (k.9-12).
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej p.p.s.a.), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu.
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w art. 3 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s,.a.), a także w sprawach w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił pismo P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2021 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2021 r. o zawieszenie postępowania w sprawie rozbiórki reklamy. Sąd zauważa, że pismem tym poinformowano jedynie skarżącego o tym, że postępowanie w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli reklamy wolnostojącej, zostało zakończone, bowiem została wydana decyzja organu II instancji, która została doręczona w dniu [...].12.2020 r. skarżącemu i nie została przez niego w zakreślonym terminie zaskarżona. W związku z powyższym wniosek skarżącego z dnia [...] stycznia 2021 r. o zawieszenie tego postępowania nie mógł być już procedowany, gdyż decyzja jest ostateczna, a postępowanie zakończone.
Stwierdzić zatem należy, że przedmiotowe pismo nie może zostać uznane za decyzję administracyjną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, bowiem nie rozstrzyga merytorycznie indywidualnej sprawy skarżącego (art. 104 § 1 i § 2 k.p.a.). Nie może także zostać uznane za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Zgodnie ze wskazanymi powyżej przepisami, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na inne, niż decyzje administracyjne i postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.). Akty lub czynności podlegające kontroli sądu administracyjnego muszą spełniać następujące warunki: nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, winny mieć charakter publicznoprawny, być skierowane do indywidualnego podmiotu oraz dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Ostatni warunek oznacza, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku (tak m.in. postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 265/07). Powyższe wskazuje, że czynność z zakresu administracji publicznej może podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego jedynie, gdy z jej treści wynika przyznanie stronie uprawnień lub nałożenie na nią określonych obowiązków, a czynności te wynikają z władczego działania organu.
Nadto kontrola działalności administracji przez sądy administracyjne obejmuje akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6 cyt. przepisu); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7).
W niniejszej sprawie – jak już wyżej wskazano - przedmiotem skargi jest pismo jedynie informujące o stanie sprawy i niemożliwości rozpoznawania wniosku o zawieszenie postępowania, które zostało zakończone ostateczną decyzją. Nie ulega zatem wątpliwości, że pismo to nie jest czynnością o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ani żadnym z aktów wymienionym w pkt 5-7 cyt. przepisu i nie podlega właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Ma ono wyłącznie walor informacyjny, a przez to nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach adresata.
Końcowo podnieść jedynie należy, iż gdyby nawet przyjąć, że skarga dotyczy decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] grudnia 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w sprawie nakazu rozbiórki budowli – reklamy wolnostojącej, skarga i tak podlegałaby odrzucenie z uwagi na wniesienie jej po terminie.
W tych okolicznościach, uznać należy, że sprawa nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, a skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. o czym orzeczono jak w pkt I sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu w pkt II postanowiono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.