Uzasadnienie
Firma M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. pismem z dnia [...] września 2005r. zwróciła się z prośbą do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. o wyrażenie opinii w sprawie ustawienia przenośnych kabin toaletowych na terenie miasta B. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] września 2005r. nr [...] nie wyraził zgody na ustawienie przenośnych kabin toaletowych na terenie miasta B. powołując się na zapisy § 87 ust. 1, 3 i 4 oraz § 85 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także art. 13 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach.
Od powyższej decyzji odwołała się spółka z o.o. M. i wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku. Odpierając zarzut organu I instancji dotyczący utrzymywania na bieżąco w dobrym stanie sanitarno-higienicznym toalet zapewniła, że przenośne toalety ekologiczne będą miały codzienny nadzór polegający na sprawdzeniu czystości i szybkim reagowaniu na zły stan sanitarny. Do obowiązków nadzoru będzie również należało sprawdzanie ilości wody w umywalkach i uzupełnianie papieru toaletowego. Według oświadczenia firmy zbiornik na czystą wodę ma pojemność 45 litrów, a zbiornik ściekowy 220 litrów.
Organ II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] października 2005r. uchylił decyzję PPIS w B. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. w uzasadnieniu decyzji podniósł, że została ona wydana z naruszeniem art. 7 i 8 kpa, albowiem organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia takich okoliczności faktycznych jak: lokalizacji toalet tj. konkretnego miejsca ich położenia, gdyż określenie "teren miasta B." jest bardzo ogólnikowe, ich ilości i szczegółów technicznych.
Rozpoznając sprawę ponownie PPIS w B. postanowieniem z dnia [...] października 2005r. znak: [...] wezwał spółkę z o.o M. do przedstawienia planowanej lokalizacji toalet ekologicznych na terenie miasta B., ich ilości, szczegółów technicznych oraz deklaracji, na jaki okres planowane jest usytuowanie powyższych toalet. W odpowiedzi spółka z o.o M. dołączyła wszystkie wymagane przez organ I instancji dane tj. listę proponowanych lokalizacji 38 toalet na terenie B., foldery kabin toaletowych typu Basic i kabiny dla osób niepełnosprawnych, dane techniczne toalet.
Ponadto strona w piśmie poinformowała, iż kabiny toaletowe są produkowane przez niemiecką firmę THAL, zgodnie ze standardami przyjętymi w innych miastach ustawienie w/w toalet planowane jest w cyklu całorocznym, toalety posiadają dużą odporność na działanie czynników zewnętrznych takich jak akty wandalizmu, promieniowanie UV, wykonane są z polietylenu, zbiornik na nieczystości płynne posiada pojemność 200 l, system spłukiwania otwarty lub recyrkulacyjny.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2005r. ponownie odmówił zgody na ustawienie przenośnych kabin toaletowych na terenie miasta B. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż budowa i funkcje techniczne kabin wskazują, że kabiny toaletowe mają charakter tymczasowy, a § 87 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, póz. 690 z późn.zm.) dopuszcza sytuowanie tymczasowych nie skanalizowanych ustępów publicznych na terenach skanalizowanych za zgodą właściwego terenowo państwowego inspektora sanitarnego. Organ wskazał, że usytuowanie tymczasowe kabin ma miejsce w przypadku imprezy masowej.
Natomiast w przedmiotowej sprawie proponowane przez spółkę z o.o. M. ustawienie przenośnych toalet w cyklu całorocznym a więc na stałe, jest niezgodne z wyżej cytowanym przepisem bowiem toaleta traci charakter tymczasowości. W takim przypadku toaleta powinna spełniać wymogi określone w § 85, § 87, §88 wyżej wymienionego rozporządzenia dla szaletów publicznych stałych posiadając podłączenie do instalacji wodno-kanalizacyjnej. Ponadto organ I instancji poddał w wątpliwość nadzór nad stanem sanitarnym toalet, który będzie sprawowany raz dziennie jak deklaruje strona, bowiem nie zapewni ona bieżącej czystości toalet, co z kolei może stwarzać warunki sprzyjające szerzeniu się chorób zakaźnych i zakażeń oraz w konsekwencji narusza art.13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz.U. nr 126, póz. 1384 z późn.zm.).
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. rozpatrując ponowne odwołanie, decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że dokonując analizy dostarczonej przez PPIS w B. dokumentacji w tej sprawie nie dopatrzył się uchybień formalnoprawnych w postępowaniu tegoż organu. Biorąc zaś pod uwagę aspekt sanitarno-higieniczny inwestycji tj. instalację przez firmę M. przenośnych ubikacji na terenie miasta B. w stałych jego punktach podzielił obawy organu I instancji.
Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać nie tylko budynki, ale i związane z nimi urządzenia określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 z późn. zm.). W §2 ustawodawca sprecyzował, że przepisy tegoż aktu prawnego stosuje się nie tylko do budynków, ale też do budowli naziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, jak również do związanych z nimi urządzeń budowlanych. Przepisy rozporządzenia odnoszące się do budynku o określonym przeznaczeniu stosuje się także do każdej części budynku o tym przeznaczeniu (§2 ust. 5 rozporządzenia). W rozdziale 6 w/w aktu prawnego ustawodawca uregulował wymagania, jakie mają spełniać pomieszczenia higieniczno-sanitarne, m.in. ustępy. Zgodnie z § 87 ust. 1 ustępy publiczne należy sytuować na terenach wyposażonych w sieć wodociągową i kanalizacyjną. Ustawodawca zastosował wyjątki od tego wymogu, określone w §2 i 3 tegoż paragrafu i dopuścił:
- 1. sytuowanie ustępów publicznych na terenach nieskanalizowanych jako budynki wolno stojące ze szczelnymi zbiornikami nieczystości,
- 2. sytuowanie tymczasowych, nieskanalizowanych ustępów publicznych na terenach skanalizowanych, za zgodą właściwego terenowo państwowego inspektora sanitarnego.
Organ II instancji podniósł, że w/w wyjątki nie zaszły w przedmiotowej sprawie, gdyż po pierwsze kabiny nie są budynkami w rozumieniu ustawy - Prawo budowlane art. 3 pkt. 2 a ponadto ustawienie kabin nie ma charakteru tymczasowego, gdyż jak wynika z treści pisma odwołującej się spółki z dnia [...] listopada 2005r. mają być one ustawione całorocznie.
Od powyższej decyzji spółka z o.o M. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. i wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje:
Skargę należało uwzględnić bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 ust. 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Przede wszystkim organy administracyjne wydając decyzje w przedmiotowej sprawie błędnie zinterpretowały treść par. 87 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z treścią tego przepisu sytuowanie tymczasowych, nieskanalizowanych ustępów publicznych na terenach skanalizowanych dopuszcza się za zgodą właściwego terenowo państwowego inspektora sanitarnego. W niniejszej sprawie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B., na podstawie której odmówiono zgody na ustawienie przenośnych kabin toaletowych na terenie miasta B. z uwagi na brak przymiotu tymczasowości. Organy wywiodły, że tymczasowe usytuowanie kabin ma miejsce w przypadku, np. imprez masowych, natomiast ustawienie kabin w cyklu całorocznym ma charakter stały i tym samym jest niezgodne w powołanym powyżej przepisem.
Organy administracyjne cechę tymczasowości nieskanalizowanych ustępów publicznych utożsamiły z czasookresem ich usytuowania. W ocenie Sądu stanowisko to jest błędne, gdyż interpretacja pojęcia tymczasowości obiektów budowlanych w postaci nieskanalizowanych ustępów publicznych nie powinna być dokonana w oderwaniu od definicji tymczasowych obiektów budowlanych zawartej w treści art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane albowiem rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest aktem wykonawczym do tej ustawy. Definicja tymczasowych obiektów budowlanych zawarta w ustawie prawo budowlane obejmuje zaś nie tylko obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki ale także obiekty budowlane nie połączone z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe (ustawodawca w sposób przykładowy wyliczył obiekty budowlane nie połączone trwale z gruntem). Bez wątpienia w ocenie Sądu przenośne kabiny toaletowe jako nie połączone trwale gruntem należy zakwalifikować do tymczasowych obiektów budowlanych.
Reasumując wskazać należy, że interpretacja zawartego w art. 87 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określenie "tymczasowe" nie powinno być dokonywana z punktu widzenia czasookresu na jaki ma być usytuowany ustęp publiczny ale z punktu widzenia sposobu usytuowania ustępu na gruncie. Dlatego też w świetle tego przepisu nie może mieć znaczenia na jaki okres inwestor zamierza usytuować nieskanalizowany ustęp publiczny na terenie skanalizowanym, a w konsekwencji właściwym uzasadnieniem dla odmowy wyrażenia zgody na ich usytuowanie nie może być powołanie się na planowany okres usytuowania spornych ustępów publicznych.
Nadto organy administracyjne biorąc pod uwagę aspekt sanitarno- higieniczny planowanej inwestycji poddały bez należytego uzasadnienia w wątpliwość planowany nadzór na stanem sanitarnym ustępów i gołosłownie przyjęły, że nadzór sprawowany raz dziennie nie zapewni ich bieżącej czystości co z kolei może stwarzać warunki sprzyjające szerzeniu się chorób zakaźnych i zakażeń i tym samym uznały, że planowana inwestycja narusza art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r.
o chorobach zakaźnych i zakażeniach.
W przedmiotowej sprawie wyrażenie zgody przez państwowego inspektora sanitarnego dotyczy inwestycji mającej powstać w przyszłości. W takiej sytuacji wyrażenie zgody może być rozpatrywane w aspekcie zadań państwowej inspekcji sanitarnej wyłącznie w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego z art. 3 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Jako, że przepis par. 87 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.
w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie określa czym organy inspekcji mają się kierować sprawując zapobiegawczy nadzór sanitarny, należy w tym zakresie posłużyć się ustawą o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Z art. 3 pkt 2 tej ustawy wynika, że w ramach zapobiegawczego nadzoru Państwowa Inspekcja Sanitarna powinna dokonać uzgodnień dokumentacji projektowej przyszłej inwestycji pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. W świetle powyższego należy wskazać, że organy inspekcji sanitarnej obu instancji miały się zająć wyłącznie zgodnością z wymaganiami higienicznymi i zdrowotnymi technologii wykonania spornych obiektów budowlanych tj. jakości materiału z jakiego zostały wykonane ustępy oraz tego czy technika planowego nadzoru sanitarnego zapewni stałe utrzymanie tych obiektów w czystości i właściwym stanie sanitarnym oraz ewentualnego określenia warunków na jakich można byłoby zaakceptować ich funkcjonowanie.
W uzasadnieniu decyzji organów obu instancji ocena planowanej inwestycji z punku widzenia sanitarno- higienicznego nastąpiła bez nawiązania do dokumentacji projektowej. Organy bez żadnego uzasadnienia założyły, że nadzór ustępów sprawowany raz dziennie nie zapewni bieżącej czystości i stworzy zagrożenie zdrowia.
Końcowo nadmienić należy, że art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach dotyczy użytkowników istniejących nieruchomości i bieżącego ich utrzymania w stanie sanitarnym nienaruszającym wymagań higienicznych i zdrowotnych. Nie może zatem mieć zastosowania przy ocenie inwestycji dopiero planowanych.
Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, a także orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącej poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego – art. 152 i art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.