Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 14 października 2008 r. Pan M.N. zwrócił się do Starosty G. o wydanie uprawnienia diagnosty. W odpowiedzi na wezwanie organu do uzupełnienia braków podania poprzez dostarczenie zaświadczenia potwierdzającego zdanie egzaminu kwalifikacyjnego wnioskodawca wskazał, że wraz z podaniem złożył wszelkie niezbędne załączniki, w tym zaświadczenie potwierdzające zdanie egzaminu kwalifikacyjnego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] Starosta G. odmówił M.N. wydania imiennego uprawnienia diagnosty. W jej uzasadnieniu wskazał, że w dokumentach złożonych przez wnioskodawcę brak jest zaświadczenia potwierdzającego zdanie egzaminu kwalifikacyjnego wydanego przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego, albo pisma informacyjnego o wynikach poszczególnych części egzaminu kwalifikacyjnego, które to dokumenty są podstawą do ubiegania się o wydanie uprawnienia diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów.
Z powyższą decyzją nie zgodził się M.N. i złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wnosząc o jej uchylenie i wydanie imiennego uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów. W jego uzasadnieniu wskazał, że w okresie od 5 do 9 maja 2003 r. odbył szkolenie podstawowe w zakresie przeprowadzania badań technicznych pojazdów, a w okresie od 12 do 13 maja 2003 r. szkolenie specjalistyczne w zakresie przeprowadzania badań technicznych pojazdów przystosowanych do zasilania gazem. W dniu 9 maja 2003 r. i 13 maja 2003 r. złożył egzaminy z wynikami pozytywnymi. Do dnia wejścia w życie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, która zmieniła treść art. 84 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, spełniał wymagania wynikające z art. 84 ust. 2 tej ustawy. Szkolenie podstawowe i specjalistyczne odbył na podstawie przepisów poprzednio obowiązującego stanu prawnego tj. zarządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 listopada 2002 r. Przepisy nowego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów w § 14 stanowią, że zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność.
Ponadto wskazał, że skoro ustawodawca nie weryfikuje posiadanych przez diagnostów uprawnień, to również zdobyte przez niego kwalifikacje przed zmianą przepisów powinny wystarczyć do wydania mu uprawnień do przeprowadzania badań technicznych pojazdów.
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu decyzji Kolegium poparło argumentację zawartą w decyzji organu I instancji. SKO podniosło, iż w przeprowadzonym postępowaniu nie kwestionuje się ważności samego zaświadczenia o przebytym szkoleniu, lecz do wydania uprawnień diagnosty potrzebne jest także złożenie z wynikiem pozytywnym egzaminu kwalifikacyjnego przed komisją powołaną przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego. Obecnie obowiązujące przepisy poza zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia wymagają od kandydatów na diagnostów przedłożenia zaświadczenia potwierdzającego zdanie egzaminu kwalifikacyjnego wg wzoru określonego w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów, którego jednak skarżący nie przedłożył i dlatego też Starosta G. słusznie odmówił mu wydania uprawnień do wykonywania badań technicznych.
Skargę na powyższą decyzję M.N. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie, a w konsekwencji o nadanie mu uprawnień diagnosty na podstawie złożonych przez niego dokumentów. W uzasadnieniu skargi autor podniósł te samego argumenty jak w odwołaniu twierdząc, że zaświadczenie o ukończeniu szkolenia potwierdza także złożony przez niego egzamin z wynikiem pozytywnym i stosownie do § 14 ww. rozporządzenia z 04.11.2004 r. winno zachować ważność w całości, a nie tylko w części.
Organ w odpowiedzi na skargę, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga jako uzasadniona podlegała uwzględnieniu w całości. W ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a.
Podkreślić należy, iż spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, czy zaświadczenie o ukończeniu szkolenia dla diagnostów w zakresie przeprowadzania badań technicznych pojazdów uzyskane przez skarżącego na podstawie przepisów nieobowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 listopada 2002r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz. U. Nr 208, poz. 1769) potwierdza jedynie fakt ukończenia szkolenia, czy również złożenie egzaminu na diagnostę?
W konsekwencji zaś, czy można odmówić nadania uprawnień osobie, która ukończyła szkolenie na podstawie poprzednio obowiązującego rozporządzenia z tego powodu, że nie złożyła egzaminu przed komisją powołaną przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego?
Zdaniem Sądu zaświadczenie o ukończeniu szkolenia wydane w oparciu o przepisy rozporządzenia z 2002r. zwalnia kandydata na diagnostę z obowiązku zdawania egzaminu uregulowanego przepisem art. 84 ust. 2 i 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908, ze zm.). Taki sam pogląd wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 13.05.2009 r., II GSK 927/08 (https://cbois.nsa.gov.pl), w którym zwrócono uwagę na treść przepisu § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2004r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz. U. Nr 246, poz. 2469), a także skutek wprowadzonej od dnia 21 sierpnia 2004r. nowelizacji do ustawy Prawo o ruchu drogowym (art. 22 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej - Dz. U. Nr 173, poz. 1808 – dalej jako Przepisy wprowadzające).
Nowelizacja ta sprowadzała się w istocie do zmian kompetencyjnych i polegała na wskazaniu Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego jako właściwego do powołania komisji egzaminacyjnej. Wprowadzone unormowanie, poza zmianą podmiotu w gestii którego, leży powołanie komisji do przeprowadzenia egzaminu, nie zawierało żadnych "mechanizmów dostosowawczych" w sferze uprawnień diagnostów, co świadczy o tym, że ustawodawca nie ocenił negatywnie kwalifikacji diagnostów, którzy nabyli uprawnienia według dawnych zasad. Nieuzasadnione w związku z tym byłoby przyjęcie, że zmiana co do sposobu powoływania komisji egzaminacyjnej, a ściślej, co do podmiotu powołującego tę komisję, mogłaby wynikać z oceny jakości nabytej wiedzy i umiejętności oraz poziomu egzaminu pod rządami poprzednich przepisów, szczególnie, że w poprzednim stanie prawnym egzamin odbywał się w placówce wyznaczonej przez ministra właściwego do spraw transportu, a więc o rzetelności przeprowadzenia tego egzaminu decydował organ centralny.
Przyczyną zmiany regulacji nie była wynikająca z takiego podejścia troska o bezpieczeństwo, w przeciwnym bowiem wypadku ustawodawca wskazałby na przykład okres na uzupełnienie kwalifikacji diagnostów, którzy otrzymali uprawnienia na mocy wcześniej obowiązującej regulacji w drodze kolejnego szkolenia, czy też ponownego złożenia egzaminu w celu potwierdzenia posiadanych już uprawnień.
Sytuacja diagnostów uregulowana została w art. 77 ust. 5 Przepisów wprowadzających w którym wskazano, że uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów, wydane na podstawie art. 84 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym zachowują swą ważność. Wnioskować należy więc, że intencją ustawodawcy nie było, by diagności, którzy uzyskali uprawnienia i kandydaci na diagnostów, którzy ukończyli szkolenie pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, byli zobowiązani do składania egzaminu według znowelizowanych przepisów. Taki ewentualny "obowiązek" musiałby wynikać z wyraźnej regulacji prawnej w omawianym zakresie. W myśl natomiast § 14 rozporządzenia z dnia 4 listopada 2004r. zaświadczenia o ukończeniu szkolenia wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność.
W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest legitymowanie się przez uprawnionego zaświadczeniami z dnia 9 maja 2003r. i 13 maja 2003r. potwierdzającymi ukończenie szkolenia diagnostów w zakresie prowadzenia badań technicznych pojazdów (drugie dotyczyło badań pojazdów zasilanych gazem) oraz złożenie z wynikiem pozytywnym egzaminu w jednostce wyznaczonej prze ministra do spraw transportu. Zarówno zakres szkolenia, jak i treść wydanego zaświadczenia odpowiadała wytycznym wynikającym z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 listopada 2002r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz. U. Nr 208, poz. 1769).
Z analizy powyższych przepisów nasuwa się wniosek, że ustawodawca zapewniając w §14 rozporządzenia z 2004 roku ważność zaświadczeń wydanych na podstawie przepisów dotychczasowych miał na uwadze całość zaświadczenia, zawierającego również informację o zdanym egzaminie. Gdyby intencją ustawodawcy było, aby osoby, które ukończyły szkolenie w oparciu o przepisy poprzednio obowiązujące miały dodatkowo obowiązek zdania egzaminu to uregulowałby to wprost, tak jak miało to miejsce wobec osób, które rozpoczęły szkolenie, lecz nie ukończyły go przed dniem wejścia w życie rozporządzenia. Stosownie bowiem do § 13 rozporządzenia z 2004 r. takie osoby otrzymują zaświadczenie o ukończeniu szkolenia i przystępują do egzaminu przed komisją powołaną przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego.
Reasumując, stwierdzić należy, że przepis § 14 powołanego rozporządzenia z 2004r. wyłącza stosowanie przepisów § 4-11 tegoż rozporządzenia w zakresie, w jakim dotyczą osób, które uzyskały zaświadczenie o szkoleniu na podstawie dotychczasowych przepisów. Należy przez to powiedzieć, że zaświadczenie, o jakim mowa we wspomnianym § 14 rozporządzenia z 2004 r. zachowuje ważność w całości, przez co dotyczy zarówno odbytego szkolenia jak i potwierdza wynik złożonego wcześniej egzaminu. W oparciu o takie rozumienie analizowanego przepisu, dodatkowe legitymowanie się przez kandydata na diagnostę pozytywnym wynikiem egzaminu, zdawanego na nowych zasadach – nie jest konieczne.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy orzekające winny - mając na uwadze przepis art. 153 p.p.s.a. - zastosować się do oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku.
Mając na względzie powyższe należało przyjąć, że wykładnia przepisów, na podstawie których wydano decyzje w niniejszej sprawie okazała się błędna i z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylono zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.