Uzasadnienie
Skarżący J. i M. K. wnieśli w dniu 2 marca 2020 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] października 2019 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie samowoli budowlanej na nieruchomości położonej przy ul. [...] w B., stanowiącej działkę nr [...]. J. i M. K., będący współwłaścicielami nieruchomości sąsiedniej, tj. położonej przy ul. [...] w B., stanowiącej działkę nr [...], brali udział w niniejszym postępowaniu w charakterze strony. Postępowanie administracyjne zostało zainicjowane ich wnioskiem.
Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. D. K. (współwłaściciel działki nr [...]) zawiadomił sąd, że właścicielami nieruchomości położonej przy ul. [...] w B., stanowiącej działkę nr [...] (KW nr [...]) stali się, na mocy aktu notarialnego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], W. i D. N. (k. 90). Okoliczność powyższa znalazła potwierdzenie w treści KW nr [...]
W wykonaniu zarządzenia sędziego z dnia 30 lipca 2020 r. wezwano pełnomocnika skarżących - adw. D. O. do złożenia aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia [...] lutego 2020 r. Rep. A nr [...] w terminie 7 dni oraz zawiadomiono obecnych właścicieli działki nr [...], tj. W. N. i D. N. o toczącej się przed sądem przedmiotowej sprawie i wezwano ich do złożenia w terminie 7 dni aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia [...] lutego 2020 r. rep. A nr [...], a także oświadczenia, czy podtrzymują oni przedmiotową skargę, czy też ją cofają, wskazując, że w przypadku braku złożenia stosownego oświadczenia o podtrzymaniu lub cofnięciu skargi w ww. terminie, sąd uzna, że nie podtrzymują oni skargi. Zawiadomienia powyższe doręczono skutecznie obecnym właścicielom działki nr [...] na adres ul. [...] w B. w dniu [...] sierpnia 2020 r. (k. 98-99), zaś ww. wezwanie pełnomocnikowi J. i M. K. w dniu 4 sierpnia 2020 r. (k. 100). Wezwania powyższe pozostały bez reakcji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Badanie merytorycznej zasadności skargi, poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności, mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia. Analiza przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie doprowadziła do wniosku, że skarga wniesiona przez skarżących jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325.; dalej: "p.p.s.a.").
Jak wynika z treści KW nr [...] prowadzonej dla nieruchomości położonej przy ul. [...] w B., stanowiącej działkę nr [...], nieruchomość tą nabyli do majątku wspólnego małżonkowie W. i D. N., na mocy umowy sprzedaży z dnia [...] lutego 2020 r. nr rep. [...] sporządzonej przez notariusza H. S. Figurują oni w dziale II ww. księgi wieczystej jako współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości, zaś jednocześnie J. i M. K. zostali z tego działu wykreśleni (k. 101-104). Podkreślić przy tym należy, że wpisy powyższe korzystają z domniemania jawności materialnej, uregulowanym w art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U.2019, poz. 2204), wedle którego domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, zaś prawo wykreślone nie istnieje. Ustalenia powyższe sąd poczynił na podstawie treści KW, bowiem pomimo wystosowanego wezwania, zarówno do pełnomocnika skarżących, jak i obecnych współwłaścicieli ww. działki, do złożenia aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia [...] lutego 2020 r. rep. A nr [...], żądany akt nie został złożony w wyznaczonym terminie.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny, co oznacza, że ze skargą co do zasady może wystąpić podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a skarżonym aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Jak wskazuje się w orzecznictwie, w sprawach dotyczących samowoli budowlanej interes prawny posiada właściciel sąsiedniej nieruchomości, na którą może oddziaływać inwestycja objęta postępowaniem w ww. przedmiocie. Powyższe znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu wyroku sądu z dnia 11 października 2018 r. sygn. akt II SAB/Bk 84/14, którym rozpoznano skargę J. K. i M. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przedmiotowego postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. W wyroku tym sąd wskazał m.in., że E. K. (matka skarżącego) nie mogła być stroną postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. z uwagi na brak tytułu własności do działki sąsiadującej bezpośrednio z działką, na której zarzucono samowolę budowlaną.
Istotą legitymacji skargowej jest więc uprawnienie do żądania przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności organu administracji publicznej przez sąd administracyjny w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Brak legitymacji skargowej powoduje, że sąd administracyjny nie może przejść do rozstrzygnięcia sporu o zgodność z prawem działania lub zaniechania organu administracji publicznej (por. m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 grudnia 2019 r., II SA/Wr 656/19, Lex nr 2778287).
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, w chwili wydania zaskarżonej decyzji, tj. w dniu [...] stycznia 2020 r., skarżący J. i M. K. byli współwłaścicielami działki sąsiadującej z działką, na której znajduje się inwestycja, której zarzucili samowolę budowlaną. Decyzja powyższa została doręczona pełnomocnikowi skarżących w dniu [...] lutego 2020 r. W trakcie biegu 30-dniowego ustawowego terminu na wniesienia skargi, (który upływał w dniu [...] marca 2020 r.) i jednocześnie przed wniesieniem skargi - tj. w dniu [...] lutego 2020 r., skarżący sprzedali działkę nr [...] W. i D. N., tracąc tym samym interes prawny, a przy tym i uprawnienie, do zainicjowania przedmiotowego postępowania sądowego. Z chwilą sprzedaży działki nr [...] skarżący utracili bowiem przymiot strony postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej na sąsiedniej działce nr [...], co pozbawiło ich również uprawnienia do zaskarżenia wydanego aktu.
W ich prawa i obowiązku wstąpili natomiast ich następcy prawni – tj. obecni współwłaściciele przedmiotowej działki. Wobec braku stosownej regulacji w tym zakresie w przepisach prawa budowlanego, należy bowiem odwołać się do treści art. 30 § 4 k.p.a., który formułuje wyjątek od zasady, że w prawie publicznym uprawnienia i obowiązki mają charakter osobisty. Przepis ten stanowi, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych (a więc m.in. prawa własności) w razie zbycia prawa w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.
Obecni właściciele działki nr [...] tj. W. i D. N. nie złożyli w wyznaczonym terminie oświadczenia o podtrzymaniu lub cofnięciu skargi wywiedzionej przez J. i M. K., w związku z czym sąd uznał (zgodnie z informacją zawartą w zawiadomieniu z dnia 31 lipca 2020 r.), że nie podtrzymują oni skargi. W takim przypadku brak było podstaw do wszczęcia przedmiotowego postępowania sądowego z udziałem W. i D. N.w charakterze skarżących.
Wedle art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z przyczyn innych niż wskazane w pkt 1-5a tego przepisu, jej wniesienie jest niedopuszczalne. Na tej podstawie skargę J. i M. K. odrzucono z uwagi na utratę przez nich interesu prawnego przed wniesieniem przedmiotowej skargi.
O zwrocie uiszczonego wpisu (k.
- 39) sąd orzekł w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wedle którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.