Uzasadnienie
Prezydent Miasta S. decyzją z [...] sierpnia 2009r. nr [...], na podstawie art. 15 ust.2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Budynków Mieszkalnych w S., orzekł o wymeldowaniu M. S., P. B. oraz S. B. z pobytu stałego w lokalu nr [...], przy ul. T. K. [...] w S. W związku z tym, iż aktualne miejsce pobytu M. S., P. B. oraz S. B. nie było znane, Prezydent Miasta wystąpił o ustanowienie kuratora dla ww. osób. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2009r. w sprawie sygn. akt[...], Sąd Rejonowy w S. ustanowił kuratora dla nieobecnych uczestników postępowania, któremu w dniu 17 sierpnia 2009r. została doręczona decyzja o wymeldowaniu M. S., P. B. oraz S. B. Decyzja ta zawierała pouczenie co do terminu i sposobu złożenia odwołania. Kurator nie skorzystał z prawa wniesienia odwołania, w związku z tym decyzja organu I instancji w dniu 31 sierpnia 2009r. stała się ostateczna.
W dniu 17 stycznia 2011r. do Prezydenta Miasta S. wpłynęło odwołanie S. B. od decyzji z [...] sierpnia 2009r., wysłane z Zakładu Karnego w K.. Autor odwołania przyznał, że ma świadomość, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, jednakże wskazał, że o przedmiotowej decyzji dowiedział się dopiero w styczniu 2011 roku.
Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] lutego 2011r. nr [...], na podstawie art. 134 kpa, stwierdził, że odwołanie S. B. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 2009r. zostało wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że ustanowiony dla S. B. kurator odebrał decyzję organu I instancji w dniu 17 sierpnia 2009r. i od tej daty zaczął biec 14-dniowy termin do wniesienia odwołania.
Odwołanie S. B. wpłynęło w dniu 17 stycznia 2011r., a zatem z uchybieniem powyższego terminu. Końcowo organ powołał przepis art. 58 k.p.a. wyjaśniając, że termin do wniesienia odwołania może być przywrócony, gdy strona złoży wniosek o przywrócenie takiego terminu i uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło be jej winy. W związku natomiast z tym, iż odwołujący się nie złożył takiego wniosku, a odwołanie nie zawierało żadnych argumentów, które wskazywałyby na zamiar uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, organ uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiódł S. B., wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji o wymeldowaniu. Podkreślił, że do uchybienia terminu do złożenia odwołania doszło na skutek nieprawidłowego działania ustanowionego w toku postępowania administracyjnego - kuratora, który jako pełnomocnik skarżącego powinien złożyć odwołanie od decyzji o wymeldowaniu. Autor skargi zauważył również, że Dyrektor Zarządu Budownictwa Mieszkalnego w S. składając wniosek o wymeldowanie wiedział o wyjeździe skarżącego do Hiszpanii i znał jego kuratora sądowego – E. K., stąd też ustanowienie nowego kuratora w osobie R. N. było nieprawidłowe.
Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podkreślił, że skarżący składając w skardze wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, obarczając odpowiedzialnością za niezachowanie terminu, wyznaczonego przez Sąd, przedstawiciela.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy przypomnieć, że wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej: p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przedmiotem tej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarzuty w niej podniesione nie podważyły legalności zaskarżonego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to zostało wydane w oparciu o art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071, z późń. zm.), dalej: k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Przytoczona regulacja prawna została zastosowana przez Wojewodę P. na skutek odwołania wniesionego przez S. B. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 2009r. o wymeldowaniu M. S., P. B. oraz S. B. z pobytu stałego w lokalu nr [...], przy ul. T. K. [...]w S. Organ stwierdził, bowiem, że odwołanie skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminu. W ocenie Sądu stanowisko zajęte przez Wojewodę P. jest prawidłowe.
Przepis art. 134 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy wniesione odwołanie jest dopuszczalne, oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego odwołania, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 134 k.p.a., a więc postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania lub o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia nie jest możliwe, albowiem prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności (tj. rażącym naruszeniem prawa, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Jednocześnie podkreślić trzeba, iż wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, powinno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami, co do prawidłowości doręczenia stronie orzeczenia wydanego w I instancji, od którego środek zaskarżenia został wniesiony oraz, co do daty wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia winno bowiem mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia, czy termin ustawowy z art. 129 § 2 k.p.a. został przez stronę zachowany (tak: WSA w Warszawie w wyroku z 28 czerwca 2011r., VII SA/Wa 2497/10, dostępnym w elektronicznej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
W niniejszej sprawie decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 2009r. została doręczona przedstawicielowi skarżącego, wówczas osoby nieznanej z miejsca pobytu, w osobie R. N., ustanowionemu postanowieniem Sądu Rejonowego w S. Wydziału III Rodzinnego i Nieletnich z dnia [...] czerwca 2009r. w sprawie o sygnaturze [...]. W pkt III sentencji tego orzeczenia Sąd postanowił ustanowić dla nieobecnego uczestnika postępowania S. B. kuratora w osobie R. N.– pracownika Urzędu Miejskiego w S., celem reprezentowania jego interesów w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wymeldowania z pobytu stałego: S., ul. T. K. [...].
Zgodnie z przepisami art. 34 i art. 48 § 1 k.p.a. dla osób nieznanych z miejsca pobytu, organ administracji albo sąd wyznacza przedstawiciela, a pisma skierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu doręcza się tym przedstawicielom. Instytucja przedstawicielstwa polega na tym, iż przedstawiciel dokonuje w imieniu reprezentowanego czynności prawnej, która o ile mieści się w granicach umocowania, czyli upoważnienia przedstawiciela do działania w imieniu reprezentowanego, wywołuje skutki prawne nie na rzecz przedstawiciela, lecz bezpośrednio na rzecz reprezentowanej przez niego osoby (tak: WSA w Gdańsku w wyroku z 15 listopada 2007r., III SA/Gd 390/07).
W niniejszej sprawie Prezydent Miasta S., związany był treścią postanowienia Sadu Rejonowego w kwestii ustanowienia przedstawiciela dla S. B., stąd też prawidłowe jest stanowisko organu, iż doręczenie decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 2009r., R. N. w dniu 17 sierpnia 2009r. (k-31 akt administracyjnych) skutecznie otwarło bieg 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania. W tym terminie odwołanie nie zostało wniesione, natomiast odwołanie skarżącego S. B. wpłynęło dopiero w dniu 17 stycznia 2011r. W tych okoliczności Wojewoda P. prawidłowo stwierdził, że odwołanie skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminu, co uzasadniało wydanie postanowienia w oparciu o art. 134 k.p.a.
Skarżący w odwołaniu nie wnosił też o przywróceniu terminu do jego wniesienia, nie podnosił też zarzutu, że nie brał udziału w postępowaniu zakończonym prawomocną już decyzją organu I instancji. W tych okolicznościach, jak słusznie ocenił organ odwoławczy, nie było podstaw do orzekania w kwestii przywrócenia stronie uchybionego terminu.
W kwestii zaś złożonego w skardze wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S., należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Cytowany przepis reguluje właściwość organu administracji publicznej do rozpatrzenia sprawy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia.
Z przepisu tego nie wynika, że zawarcie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w skardze wniesionej do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia dowołania świadczy o wadliwości tego postanowienia. Postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania będzie wadliwe wówczas, gdy zostanie wydane przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Złożenie takiego wniosku po wydaniu tego typu postanowienia nie ma wpływu na ocenę jego zgodności z prawem.
Zatem fakt zawarcia w skardze wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pozostaje bez wpływu na ocenę zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2010 r. I OSK 408/09, Lex nr 595368).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż skarżący w odwołaniu od decyzji z [...] sierpnia 2009r. nie zawarł wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia. Zatem, jak wskazano wyżej, złożenie wniosku o przywrócenie terminu po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu pozostaje bez wpływu na ocenę zgodności z prawem tego postanowienia. W takiej sytuacji Sąd nie może zbadać zasadności wniosku o przywrócenie terminu, gdyż nie jest to przedmiotem skargi. Kontrola Sądu sprowadza się natomiast wyłącznie do tego, czy organ administracji prawidłowo uznał, iż doszło do uchybienia terminu. Jeżeli zatem w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne wskazują jednoznacznie, iż nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, to Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia może tylko skargę oddalić.
W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze argumenty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku - na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 w/w ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności adwokata w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 23% stawki w kwocie 55,20 zł.