Uzasadnienie
W piśmie z dnia 10 września 2019 r. Stowarzyszenie O. P. w S. wniosło o "samoczynne wyłączenie Pani sędzi Małgorzaty Roleder od orzekania w danej sprawie". Zdaniem Przewodniczącego Stowarzyszenia dowodem zasadności wniosku są dwa tomy dwuletniej kosztownej finansowo i zdrowotnie korespondencji z sędzią, która blokuje dostęp do Sądu. W jego opinii doszło do rażącego ignorowania przepisów Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, za co polski Sąd będzie ukarany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
- 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
- 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
- 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Stosownie do art. 19 ww. ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Postanowienie w tym przedmiocie wydaje się po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy (art. 22 § 2 ustawy).
Zauważyć ponadto trzeba, że składając wniosek o wyłączenie sędziego strona winna uprawdopodobnić przyczyny tego wyłączenia (art. 20 § 1). Sędzia zaś powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie (art. 21 cyt. ustawy).
W przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie nie wykazało, by mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości, co do bezstronności sędziego Małgorzaty Roleder. Jedynym argumentem, na który powołano się we wniosku są subiektywne poglądy przedstawiciela Stowarzyszenia o blokowaniu dostępu do Sądu, o czym mają świadczyć dwa tomy dwuletniej korespondencji z Sądem.
Podkreślenia jednak wymaga, że niezadowolenie podmiotu wnioskującego o wyłączenie sędziego ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te można podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń sądu pierwszej instancji (vide: postanowienie NSA z dnia 5 września 2008 r. sygn. I OZ 665/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przesłanką do wyłączenia nie może być ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, gdyż należy ona w ramach kontroli instancyjnej do sądu wyższej instancji. Sąd, rozpoznając wniosek o wyłączenie sędziego, nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (postanowienie SN z dnia 28 sierpnia 1996 r. sygn. I PO 8/96, OSNAP 1997, nr 4, poz. 59; zob. też postanowienie NSA z dnia 5 października 2018 r. sygn. I OPP 97/18, dostępne w CBOSA).
W ocenie składu orzekającego, okoliczności wskazywane w rozpatrywanym wniosku nie mogły stanowić podstawy do jego uwzględnienia. Stowarzyszenie nie uprawdopodobniło okoliczności przekonujących o konieczności wyłączenia sędziego Małgorzaty Roleder na podstawie art. 19 ustawy. Nie istnieją zatem żadne obiektywne powody uzasadniające wątpliwość co do bezstronności Pani sędzi.
Sąd nie stwierdził także istnienia żadnej z przesłanek, o których mowa w art. 18 § 1 pkt 1-7 ustawy, stanowiących podstawę do wyłączenia sędziego z mocy ustawy.
Sędzia Małgorzata Roleder złożyła pisemne oświadczenie, że w sprawie tej nie zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jej bezstronności. Sędzia oświadczyła ponadto, że w niniejszej sprawie nie zachodzi także żaden z powodów wyłączenia na podstawie art. 18 § 1 ustawy.
Końcowo nadmienić trzeba, że w orzecznictwie niejednokrotnie już wskazywano, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 przywołanej ustawy, ma zapewnić obiektywizm Sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (zob. np. postanowienie NSA z dnia 1 października 2014 r. sygn. II OZ 1008/14 i przywołane tam orzecznictwo, dostępne w CBOSA).
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 19 oraz art. 22 § 1 i 2 cytowanej ustawy procesowej.