Uzasadnienie
W dniu 25 marca 2009r. Wójt Gminy A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję, działającego jako organ
I instancji Wojewody P. z dnia [...] lutego 2009r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi gminnej.
Zaskarżona decyzja została skarżącemu doręczona w dniu 25 lutego 2009r.
i jak wynikało z pouczenia w niej zawartego, dla stron niezadowolonych z niniejszego rozstrzygnięcia służyć miała skarga do sądu administracyjnego, co też Wójt Gminy uczynił.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uznając wszelkie merytoryczne zarzuty za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, z racji braku wyczerpania przez skarżącego służącego mu w postępowaniu administracyjnym środka odwoławczego na etapie przedsądowym. Wymóg wyczerpania przez stronę skarżącą środków zaskarżenia, służących jej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, wynika wprost z treści art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Jak stanowi art. 52 § 2 ww. ustawy przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W przedmiotowej sprawie środkiem zaskarżenia od zaskarżonej skargą decyzji Wojewody P., na etapie postępowania administracyjnego jest odwołanie do Ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.
Bezspornym jest, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności następuje w drodze decyzji administracyjnej. Od decyzji tej, wydanej w I instancji służy odwołanie albo wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Właściwość rzeczową organu w sprawach o stwierdzenie nieważności należy oceniać według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania weryfikowanej decyzji (vide: wyrok NSA z 07.07.1993r., I SA 116/93, ONSA 1994, nr 3, poz. 109). Jeśli nastąpiła zmiana w strukturze administracji publicznej, należy ustalić organ, na który przeszła kompetencja do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie załatwionej decyzją, a następnie na podstawie art. 17 kpa określić organ stopnia wyższego (vide: postanowienie NSA z 09.12.1998r., I SA 941/98, niepubl.). O właściwości organu uprawnionego do działania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przesądza zatem tok instancji istniejący w dacie orzekania na podstawie art. 156 § 1 kpa (wyrok WSA w Warszawie z 22.03.2005r., II SA/Wa 1997/04, Lex Nr 164765).
Z akt sprawy wynika, iż od zaskarżonej decyzji Wojewody P. z [...] lutego 2009r., nie został wniesiony żaden środek odwoławczy do organu wyższego stopnia, a od razu skarga do sądu administracyjnego. Właściwość wskazanego wyżej organu wyższego stopnia wynika wprost z art. 11g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194).
W sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym nie został wyczerpany przewidziany prawem tok instancyjny, Sąd nie mógł poddać skargi merytorycznej ocenie, albowiem w pierwszej kolejności musiał skontrolować jej dopuszczalność.
W takim przypadku, skarga jako niedopuszczalna musiała ulec odrzuceniu. Przypomnieć bowiem należy, iż jednym z podstawowych warunków dopuszczalności skargi jest wyczerpanie drogi odwoławczej (toku instancji) w postępowaniu administracyjnym. Dopiero od ostatecznych aktów organów administracji publicznej przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W tej sytuacji zatem, gdy nie ma jeszcze rozstrzygnięcia organu II instancji sąd nie mógł rozpoznać skargi merytorycznie.
Na marginesie zauważyć należy, iż nieprawidłowe pouczenie w zaskarżonej decyzji Wojewody P. co do składania środków odwoławczych nie może czynić skargi dopuszczalną. W takiej sytuacji strona skarżąca, co prawda nie może ponosić negatywnych konsekwencji nieprawidłowego pouczenia, jednakże strona, która uchybiła terminowi do wniesienia środka odwoławczego z uwagi na błędne pouczenie organu, może ubiegać się o przywrócenie tegoż terminu. Postanowienie odrzucające skargę nie powoduje natomiast stanu powagi rzeczy osądzonej.
Dostrzeżenie powyższego czyniło koniecznym odrzucenie skargi, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 52 § 1 tejże ustawy.