Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] grudnia 2005r. o odmowie przywrócenia W. S. terminu do złożenia wyjaśnień w sprawie wniosku o przyznanie płatności do gospodarstwa.
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:
W dniu 14 marca 2005r. W. S. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. złożył wniosek o pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Organ administracyjny w związku z występującymi błędami we wniosku w dniu 19 grudnia 2005 r. wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W. S. wezwanie odebrał osobiście w dniu 19 grudnia 2005 r. W dniu 22 grudnia 2005r. wnioskodawca stawił się w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z prośbą o wydanie kserokopii złożonego wniosku o pomoc finansową na wspieranie gospodarstwa niskotowarowego i planu rozwoju gospodarstwa, jednakże w tym dniu strona nie złożyła wyjaśnień. W dniu 29 grudnia 2005 r. wnioskodawca złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wyjaśnień. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie złożył wyjaśnień w terminie albowiem miał pogrzeb w rodzinie – do wniosku została dołączona faktura VAT z której wynika, że w dniu 25 grudnia 2005r. została zakupiona trumna oraz tabliczka dla zmarłej Z. S. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005r. odmówił W. S. przywrócenia terminu do złożenia wyjaśnień.
W uzasadnieniu Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w S., wskazał, że podany we wniosku o przywrócenie terminu powód jego uchybienia nie jest obiektywną przesłanką uzasadniającą jego przywrócenie.
W. S. wniósł zażalenie na przedmiotowe postanowienie i podał tożsame, jak we wniosku o przywrócenie terminu, uzasadnienie dotyczące zwłoki. Do odwołania dołączył skrócony odpis aktu zgonu Z. S. Organ II instancji zważył co następuje:
Stosownie do art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchybiony termin należy przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dnia od dnia ustania przyczyny uchybienia. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Organ odwoławczy podniósł, że w przedmiotowej sprawie uchybiony termin nie mógł być przywrócony, albowiem W. S. wraz ze złożonym podaniem o przywrócenie terminu nie dopełnił czynności bezwzględnie wymaganej w/w przepisem tj. nie złożył wyjaśnień w sprawie wniosku o pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych. Nadto w ocenie organu skarżący nie uprawdopodobnił, by z przyczyn od niego niezależnych w terminie określonym przez Kierownika Biura Powiatowego nie mógł złożyć wyjaśnień.
Powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżył W. S. i podniósł, że nie złożył wyjaśnień w wyznaczonym terminie z uwagi na pogrzeb matki. Nadto zarzucił, że w dniu 22 grudnia 2005r., kiedy to stawił się w biurze powiatowym w celu dopełnienia formalności, z winy pracownika nie został obsłużony.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem w sprawie doszło do naruszenia procedury administracyjnej w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik postępowania – art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przede wszystkim podnieść należy, że organ naruszył art. 9 kpa. Przepis ten ustanawia zasadę ogólną obowiązku organów administracji państwowej udzielania informacji faktycznej i prawnej i powinien być rozumiany szeroko, jak tylko jest to możliwe. Oznacza to, że organ w przypadku stwierdzenia, że strona zamierza podjąć działania wiążące się dla niej z niekorzystnymi skutkami lub nawet ryzykiem wystąpienia podobnych skutków powinien w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy i równie wyraźnie wskazać na ryzyko wiążące się z zaplanowanymi działaniami. Podkreślić przy tym należy, że organ zobowiązany jest z urzędu udzielać informacji stronie, a bierność organu w tym zakresie stanowi naruszenie prawa. (vide: wyrok SN z 23 lipca 1992r., III ARN 40/92).
W niniejszej sprawie skarżący w dniu 22 grudnia 2005r. w siedzibie Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. został pouczony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Organ nie udzielił mu jednak informacji, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należy dopełnić czynności dla której był ustanowiony przywracalny termin. Brak informacji organu w tym zakresie bez wątpienia stanowi naruszenie art. 9 kpa, albowiem niedopełnienie przez składającego wniosek o przywrócenie terminu tego obowiązku wiązało się z niekorzystnymi skutkami w postaci odmowy przywrócenia terminu.
Nadto w ocenie Sądu organ - w aspekcie okoliczności faktycznych sprawy - błędnie uznał, że nie została spełniona przesłanka przywrócenia terminu, dotycząca uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminowi, określona w treści art. 58 §1 pka. A mianowicie organ podniósł, że wskazany przez W. S., pogrzeb w rodzinie, nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy, gdyż nie była to okoliczność uniemożliwiająca mu dopełnienie czynności procesowej w terminie wskazanym w wezwaniu. Zdaniem organu w ciągu 7 siedmiu dni wyznaczonych stronie do złożenia wyjaśnień istniało dużo czasu, aby zorganizować, np. wysłanie pocztą wymaganej korekty wniosku, gdyż nie było wymogu osobistego składania wyjaśnień. Organ wskazał, iż W. S. mógł to uczynić następnego dnia po okresie świątecznym lub w taki sam sposób, w jaki przez czas trwania uroczystości pogrzebowych strona zaopatrywała się w żywność, czy też załatwiała inne bieżące sprawy dnia codziennego.
W tym miejscu wskazać należy, że termin wyznaczony skarżącemu na złożenie wyjaśnień przypadł na okres świąt Bożego Narodzenia. Co prawda fakt wystąpienia okresu świątecznego w trakcie biegu terminu wyznaczonego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, zgodnie z utrwaloną linią judykatury nie stanowi przesłanki uzasadniającej uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi, niemniej jednak w przedmiotowej sprawie miała miejsce sytuacja specyficzna, albowiem w dniu Wigilii Bożego Narodzenia zmarła matka skarżącego. W świetle takich okoliczności, a konkretnie mając na uwadze datę śmierci oraz stopień pokrewieństwa zmarłej osoby nie można było przyjąć, że uchybienie terminowi nastąpiło z winy skarżącego, z powodu nie dołożenia przez niego należytej staranności. Tym bardziej, że skarżący w ocenie Sądu dołożył należytej staranności o czym świadczy chociażby, bezsporny w sprawie fakt, jego obecności w dniu 22 grudnia 2005r.
w powiatowym biurze agencji oraz fakt złożenia przez niego wniosku o przywrócenie terminie już drugiego dnia po upływie wyznaczonego do złożenia wyjaśnień terminu. Końcowo zaznaczyć należy, że uprawdopodobnienie o którym mowa w art. 58 §1 kpa, jest środkiem zastępczym dowodu o znaczeniu ścisłym i stanowi wyjątek od zasady udowodnienia przez co działa na korzyść strony.
Mając powyższe na uwadze na mocy art. 145§1 ust. 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego jego wydanie postanowienia organu I instancji.
Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, a także orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego – art. 152 i art. 200 w zw. z art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.