Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...] stycznia 2007 r. [...] utrzymująca w mocy decyzję Miejskiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji Miejskiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], zobowiązującej Spółdzielnię Mieszkaniową "P." w B. (zwana dalej Spółdzielnią) do zainstalowania w budynku mieszkalnym w B. przy ulicy L. [...] nawodnionych pionów przeciwpożarowych z zaworami hydrantowymi 52 na każdej kondygnacji budynku oraz zapewnienie odpowiedniego ich zasilania w wodę.
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
W dniach 17-21 sierpnia 2006 r. Państwowa Straż Pożarna w B. przeprowadziła czynności kontrolno - rozpoznawcze w budynkach mieszkalnych administrowanych przez Spółdzielnię Mieszkaniową "P.", w trakcie, których stwierdzono, że w kontrolowanych budynkach wysokich nie zastosowano pionów nawodnionych z zaworem hydrantowym 52 zgodnie z wymaganiami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: MSWiA) z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563).
Powyższy obowiązek stał się wymagalny w dniu 26 lipca 2003 r., tj. w dniu wejścia w życie rozporządzenia MSWiA z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 121, póz. 1138), które następnie zostało uchylone rozporządzeniem MSWiA z dnia 21.04.2006 r. Przy czym ostatnie rozporządzenie utrzymało obowiązek zastosowania pionów nawodnionych z zaworem hydrantowym 52.
Zgodnie z wymaganiami § 15 ust. 3 cyt. wyżej rozporządzenia MSWiA z dnia 21 kwietnia 2006 r. obowiązek stosowania zaworów 52 na wszystkich kondygnacjach budynków wysokich i wysokościowych, odnosi się także do budynków mieszkalnych (zawierających strefy pożarowe ZL IV), w tym również budynków istniejących w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia.
Mając powyższe na uwadze w dniu [...] sierpnia 2006 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w B. wydał decyzję administracyjną nr [...] zobowiązującą Spółdzielnię do wykonania powyższych obowiązków w terminie do 30.06.2007 r.
Powyższa decyzja stała się ostateczna albowiem odwołanie zostało wniesione z naruszeniem zawitego terminu.
Spółdzielnia Mieszkaniowa "P." w dniu 1 grudnia 2006 r. złożyła wniosek do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w B. o zmianę decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...], w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku na dzień 31 grudnia 2009 r.
W uzasadnieniu wniosku wskazano w szczególności na:
- - potrzebę uwzględnienia słusznych interesów strony,
- - trudności finansowe,
- - chęć skorzystania przez Spółdzielnię z rozwiązań zamiennych wskazanych w § 8 ust. 3 oraz § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych,
- - sukcesywną realizację obowiązku zainstalowania w budynkach mieszkalnych wysokich nawodnionych pionów przeciwpożarowych z zaworami hydrantowymi 52 na każdej kondygnacji budynku oraz zapewnienie odpowiedniego ich zasilania w wodę — w terminie do dnia 31 grudnia 2009 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 12.2006 r. nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w B. odmówił zmiany ostatecznej decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, w szczególności, iż Spółdzielnia nie wykazała istnienia słusznego interesu strony w tym przypadku. Nie przedstawiła również argumentów, dowodów oraz nie wykazała podjęcia innych czynności zmierzających do zapewnienia - pozyskania środków finansowych. Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, że we wniosku nie wskazano istotnych dla sprawy okoliczności uzasadniających uwzględnienie ich przy zmianie terminu realizacji obowiązków.
W odwołaniu na decyzję organu pierwszej instancji Spółdzielnia wskazała, że nie dysponuje środkami na zrealizowanie robót, do których zobowiązała ją decyzja. Zainstalowanie zaworów skutkować będzie bardzo poważnymi konsekwencjami w wymiarze społecznym, gdyż spowoduje wstrzymanie innych działań w zakresie bezpieczeństwa lokatorów. Ponadto Spółdzielnia podniosła, iż ustawa z dnia 24.08.1991 r. o ochronie przeciwpożarowej oraz rozporządzenie MSWiA z dnia 16.06 2003 r. nie określają terminów w których zarządcy nieruchomości zobowiązani są dostosować obiekty do wymagań wynikających z tych przepisów.
Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w B. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, między innymi, iż prawodawca nakładając przedmiotowy obowiązek w wyżej cytowanym rozporządzeniu, oraz w akcie prawnym obowiązującym wcześniej, nie dał dowolności w terminie jego realizacji, a za tym stał się on wymagalny w dniu wejścia w życie aktu prawnego. Prawodawca umożliwił jedynie na podstawie § 1 ust. 2 w/w rozporządzenia stosowanie rozwiązań zamiennych w przypadkach szczególnie uzasadnionych lokalnymi uwarunkowaniami, w uzgodnieniu z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim. W opinii tego organu podniesiona przez stronę w uzasadnieniu odwołania kwestia braku aktualnie środków finansowych na realizację nałożonego obowiązku nie może być podstawą do stwierdzenia niewykonalności obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przy orzekaniu w sprawie miał na uwadze bezpieczeństwo mieszkańców budynku wysokiego w B. przy ul. L. [...].
W dniu 22 lutego 2007 r. Spółdzielnia złożyła skargę na ww. decyzję organu odwoławczego. Przy czym zaznaczono, że skarży decyzję utrzymującą w mocy decyzje Komendanta Miejskiego Straży Pożarnej w B. z dnia [...] grudnia 2006 r. w ilości 12 sztuk (od nr [...] do nr [...]). W skardze Spółdzielnia nie kwestionuje konieczności wykonania obowiązku dostosowania instalacji przeciwpożarowej, jednakże wskazuje, że koszty wykonania tej instalacji mogą doprowadzić wprost do utraty płynności finansowej właściciela budynków oraz skutkować poważnymi konsekwencjami w wymiarze społecznym, a także wstrzymaniem prac w zakresie bezpieczeństwa lokatorów.
Ponadto Spółdzielnia wskazała, że decyzje organów obu instancji pozbawione są skuteczności prawnej, bowiem ustawa z dnia 24.08.1991 r. o ochronie przeciwpożarowej oraz rozporządzenia MSWiA nie określają terminów, w których zarządcy nieruchomości zobowiązani są dostosować obiekty do wymagań tych przepisów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy szeroko uzasadnił istnienie obowiązku dostosowania instalacji przeciwpożarowej do standardów wynikających z obowiązujących przepisów. Ponadto wskazał, iż Spółdzielnia w skardze błędnie zarzuca zaskarżonej decyzji utrzymanie w mocy dwunastu decyzji Komendanta Miejskiego PSP w B. z dnia [...] grudnia 2006 r. Wymieniona w skardze decyzja P. Komendanta PSP w B. dotyczy tylko jednej decyzji organu pierwszej instancji, z dnia [...] grudnia 2006r. nr [...], nakazującej usunięcia usterek tylko w jednym budynku wysokim przy ul. L. [...] w B. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w B. wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...] stycznia 2007 r. [...] utrzymująca w mocy decyzję Miejskiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...].12.2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji Miejskiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...].08.2006 r. nr [...] zobowiązującej Spółdzielnię Mieszkaniową "P." w B. do zainstalowania w budynku mieszkalnym w B. przy ulicy L. [...] nawodnionych pionów przeciwpożarowych z zaworami hydrantowymi 52 na każdej kondygnacji budynku oraz zapewnienie odpowiedniego ich zasilania w wodę.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem sądowej kontroli była decyzja wydana w trybie art. 155 kpa, czyli w trybie nadzwyczajnym, skierowanym na zmianę lub uchylenie decyzji, na mocy której strona nabyła określone prawo.
Istotą postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy administracji publicznej było jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki określone w art. 155 kpa, uzasadniające uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej. Organ administracyjny winien ograniczyć się w takim postępowaniu do zbadania, czy za zmianą decyzji lub jej uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie jest zaś przedmiotem takiego postępowania ponowne merytoryczne rozpatrywanie sprawy. W postępowaniu takim organ administracji publicznej nie stosuje przepisów prawa materialnego. W przeciwnym razie byłaby kolejna - trzecia - instancja.
Z art. 155 kpa wynika, że organ administracji publicznej może uchylić decyzję ostateczną, jeżeli są łącznie spełnione następujące przesłanki:
- - strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji,
- - przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu decyzji,
- - za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
W opinii organu administracji publicznej za koniecznością rozstrzygnięcia sprawy w sposób określony w zaskarżonej decyzji przemawia bezpieczeństwo mieszkańców budynku wysokiego w B. przy ulicy L. [...].
Podkreślić należy, że decyzja wydawana w trybie art. 155 kpa jest aktem administracyjnym podejmowanym w ramach uznania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze organ administracji wybierając jedno z możliwych rozstrzygnięć zdecydował w sposób określony w zaskarżonej decyzji, przy czym swój wybór uzasadnił dobrem mieszkańców budynku.
Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyznacza granice uznania administracyjnego. Organ uprawniony przez przepisy prawa do rozstrzygnięcia sprawy powinien ją załatwić zgodnie ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi on w kolizji z interesem społecznym. W przedmiotowej sprawie interes społeczny oceniony przez organ administracji publicznej stał w sprzeczności z interesem strony. Podjęte rozstrzygnięcie uzasadniono bowiem bezpieczeństwem mieszkańców budynku wysokiego w B. przy ulicy L. [...].
Niezależnie od powyższych rozważań należy podkreślić, iż niezasadne jest twierdzenie strony skarżącej jakoby zaskarżone decyzje pozbawione były skuteczności prawnej z uwagi na to, że przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tj. Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1229 ze zm.) ani też przepisy rozporządzenia MSWiA nie określają terminów, w których zarządcy nieruchomości zobowiązani są dostosowywać obiekty do wymagań tegoż rozporządzenia.
Ustosunkowując się do powyższego stanowiska strony skarżącej należy wskazać, iż brak terminu, w którym zarządcy nieruchomości zobowiązani są dostosowywać obiekty do wymagań tegoż rozporządzenia oznacza, że obiekty te winny spełniać warunku przewidziane w przedmiotowych przepisach już w dacie ich wejścia w życie. Wyjątek od tej zasady wynika natomiast z § 40 rozporządzenia MSWiA z dnia 21 kwietnia 2006 r.
Wobec niepotwierdzenia się zarzutów skargi podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.