Uzasadnienie
Decyzją z [...] sierpnia 2003 r. Starosta Powiatowy w S. powołując się na art. 105 § 1 kpa orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku Gminy S. z dnia [...] stycznia 2003 r. o udzielenie pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej w ulicy G. w S. Organ architektoniczno – budowlany wskazał, że inwestor pismem z [...] lipca 2003 r. wycofał wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.B. – właściciel sąsiadującej z terenem inwestycji działki Nr [...]/5. Stwierdził, że cofnięcie wniosku przez inwestora nie dotyczy całości zamiaru inwestycyjnego. Nadto – jego zdaniem - burmistrz podpisany pod oświadczeniem cofającym wniosek, jednoosobowo nie był skutecznie umocowany do wyrażenia woli gminy. Poza tym odwołujący się zarzucił, że projekt budowlany niezasadnie pomijał wykonanie przyłączy domowych między innymi dla skarżącego.
Wojewoda P. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] marca 2004 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Wojewoda stwierdził, że postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę stało się - po cofnięciu wniosku przez inwestora – bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy nie podzielił przy tym zarzutu, iż zakres umarzania postępowania został zawężony w stosunku do zakresu robót okresowych we wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę z [...] stycznia 2003 r. Nadto Wojewoda wskazał, iż burmistrz mógł skutecznie podpisać się pod oświadczeniem cofającym wniosek gminy albowiem z mocy przepisów ustawy o samorządzie gminy, wójt (burmistrz, prezydent miasta) jest organem wykonawczym gminy. Wojewoda odniósł się też do zarzutu strony dotyczącego niesłuszności rozwiązań projektowych, podkreślając iż organ architektoniczno – budowlany nie jest upoważniony do kwestionowania zakresu zamierzeń inwestycyjnych, które nie są sprzeczne z warunkami technicznymi ani z prawem miejscowym.
W skardze na tę decyzję wniesionej przez J.B. do sądu administracyjnego, skarżący zarzucił Wojewodzie rażące naruszenie prawa przez brak należytej kontroli odwoławczej w zakresie zarzutu prawidłowego realizowania przez starostę wskazań zawartych we wcześniejszej decyzji kasacyjnej z [...] czerwca 2003 r. i przez to popieranie manipulanctwa administracyjnego, chroniącego inwestora od odpowiedzialności karno – materialnej. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z uzasadnienia skargi wynika, że organ I instancji nie mógł rozpoznać wniosku inwestora o wycofaniu projektu budowlanego przed odniesieniem się do faktu nieuzupełnienia braków projektu przez inwestora. Zdaniem strony należało podanie inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę pozostawić bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 kpa
Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Prawidłowo bowiem organ administracji architektoniczno – budowlanej uznał za bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę z wniosku Gminy S. z dnia [...] stycznia 2003 r. Bezprzedmiotowość dalszego postępowania w sprawie była następstwem cofnięcia przez inwestora wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę (k. 43 akt administracyjnych). Postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę jest postępowaniem wyłącznie wnioskowym. Powyższe wynika wprost z treści art. 32 ust. 4 pkt 1 prawa budowlanego (Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zmianami), stanowiącego iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto złożył wniosek w tej sprawie...(...). Wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę jest zatem jednym z elementów materialnego stosunku prawnego sprawy dotyczącej pozwolenia na budowę. Brak wniosku jest równoznaczny z brakiem sprawy a tym samym – przy braku wniosku – nie jest możliwe załatwienie sprawy poprzez rozstrzygnięcie co do istoty, w tym przypadku poprzez udzielenie pozwolenia na budowę lub odmowę udzielenia takiego pozwolenia.
Rezygnacja z popierania wniosku o pozwolenie na budowę jest suwerennym uprawnieniem inwestora, bezwzględnie wiążącym organ architektoniczno – budowlany. Związanie cofnięciem wniosku w sprawie czyniło koniecznym wydanie decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w oparciu o art. 105 § 1 kpa. Przepis ten stanowi, iż organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego zaś oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego i nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.
Cofnięcie wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę nie może być oceniane przez organ architektoniczno – budowlany. Z punktu widzenia organu obojętne są motywy, którymi kierował się inwestor cofając wniosek. Nie można wykluczyć sytuacji, że u podstaw cofnięcia wniosku w sprawie leżały obawy inwestora co do uzyskania pozwolenia na budowę w oparciu o dokumentację dotychczas przedstawioną. Cofnięcie wniosku czyniło jednak niedopuszczalnym ocenę tejże dokumentacji i absolutnie nie pozwalało organowi "rozliczać" inwestora z wcześniej nałożonych obowiązków jej uzupełnienia.
Przesłanka bezprzedmiotowości dalszego postępowania w sprawie – wobec wiążącego cofnięcia wniosku – miała bezwzględne pierwszeństwo przed przesłankami mającymi wpływ na inny sposób załatwiania sprawy. Sugestie skarżącego co do potrzeby zastosowania wobec inwestora sankcji przewidzianej art. 64 § 2 kpa (w postaci pozostawienia wniosku o pozwolenie na budowę bez rozpoznania), pomijając wyłączenie takiej sankcji w postępowaniu dotyczącym sprawdzania rozwiązań projektu budowlanego i dokumentacji związanej z wnioskiem o pozwolenie na budowę z mocy art. 35 ust. 3 prawa budowlanego (przepis ten jako sankcję nieusuniętych nieprawidłowości projektu i dokumentacji wskazuje odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę), Sąd potraktował jako nie mogące mieć znaczenia w sprawie.
Mając powyższe na uwadze skargę oddalono (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Z uwagi na złożony przez ustanowionego z urzędu dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokata, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, Sąd z urzędu orzekł o przyznaniu tych kosztów (§ 19 i § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zmianami w zw. z art. 210 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).