Uzasadnienie
C. K. w dniu [...] marca 2022r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na "decyzję" P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia jego skargi na działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. w sprawie robót budowlanych wykonanych we wrześniu 2021 roku w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy u. [...] w A. Przedmiotowym pismem PWINB w B. uznał skargę C. K. za niezasadną, informując, że w przypadku ponowienia skargi bez wskazania nowych okoliczności, organ pozostawi ją w aktach sprawy, bez zawiadamiania o tym skarżącego stosownie do art. 239 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie uzasadniając, że pismo z dnia [...] lutego 2022r. nie jest decyzją administracyjną, ani innym aktem podlegającym kontroli sądu administracyjnego, a stanowi wyłącznie odpowiedź na skargę C. K. na działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście powyższych przesłanek należy uznać, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2022 r., poz. 329.; dalej powoływana jako "p.p.s.a."). Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 tej ustawy.
Przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje: legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., takich jak decyzje administracyjne, określone postanowienia, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, akty prawa miejscowego i inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru.
Sąd administracyjny jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek wydać decyzję, postanowienie lub inny indywidualny akt, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.).
Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje natomiast spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka wykonywania zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. powszechnych (obywatelskich), o których mowa w art. 227 k.p.a. Wedle tego przepisu przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Wedle art. 229 pkt 3 k.p.a. organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta jest rada gminy. Prawo wniesienia ww. skargi stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych.
Jak wynika z powyższego, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych, kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest zaś pogląd, iż w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia NSA: z dnia 1 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 478/09, z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09 oraz z dnia 26 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 26/07, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII K.p.a., nie mają bowiem formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z taką zaś skargą, zdaniem sądu, mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarga C. K. stanowi w istocie skargę na pismo P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2022 r. będące odpowiedzą na złożoną wcześniej przez niego skargę powszechną na działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. A skoro tak, to skarga taka nie mieści się w przywołanym katalogu czynności i aktów poddawanych kontroli sądowej, który zawiera art. 3 § 2 p.p.s.a. Organ zasadnie zatem zakwalifikował wywiedzioną w sprawie niniejszej skargę jako skargę wniesioną w trybie przepisów ww. rozdziału VIII k.p.a., albowiem w istocie dotyczy ona niewłaściwego, w ocenie skarżącego, działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. w zakresie robót budowlanych wykonanych we wrześniu 2021 roku w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w A. Podlegała ona zatem rozpoznaniu w uproszczonym trybie skargowo-wnioskowym przez właściwy organ, wskazany w art. 229 k.p.a., a o sposobie jej rozpoznania organ zawiadomił skarżącego stosownie do art. 238 k.p.a.
Powyższe skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności skargi i jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia.