Uzasadnienie
F. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz trójką uczących się dzieci. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, iż wraca do pracy na ¾ etatu od [...]05.2017 r. po urlopie wychowawczym i musi opłacić przedszkole na kwotę około 460 zł. Ponadto jej mąż od [...]04.2017 r. znalazł pracę, gdyż dotychczas był osobą bezrobotną. Podczas urlopu wychowawczego skarżąca dorabiała na umowę zlecenia z dochodem rocznym za 2016 r. w kwocie 16.000 zł. Podniosła także, iż wychowuje wraz z mężem trójkę dzieci, przy czym mieszkając u rodziców, musi dokładać się do wszystkich bieżących kosztów utrzymania. Jej rodzina uzyskuje dochody z tytułu zasiłku rodzinnego skarżącej w wysokości 838 zł oraz wynagrodzenia męża z tytułu pracy w kwocie 1.470 zł. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi 1/6 domu mieszkalnego o powierzchni [...] m2 (wartości 500.000 zł) oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (wartości około 16.000 zł), a także dwa samochody osobowe (z 2000 roku i 2003 roku).
Rodzina ma alimenty na córkę w kwocie 400 zł. Ponadto skarżąca ma oszczędności w kwocie 2.200 zł. Wydatki miesięczne rodziny przedstawiają się następująco: energia elektryczna – 125 zł, gaz – 212,50 zł (rocznie 2.550 zł), podatek od nieruchomości -15 zł (175 zł rocznie), woda – 77 zł (za pół roku 460 zł), polisa na życie – 146 zł (k. 60-61).
Stosownie do regulacji art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 tejże ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia radcy prawnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w związku z tym uzasadniona jest pomoc Państwa. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
W rozpatrywanej sprawie sytuacja materialna skarżącej uzasadnia tezę, iż mimo wnioskowanego całkowitego zwolnienia do kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, jest ona w stanie ponieść koszty sądowe oraz koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz trójką dzieci. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi dochód z tytułu zasiłku rodzinnego skarżącej w wysokości 838 zł oraz wynagrodzenia męża z tytułu pracy w kwocie 1.470 zł. Od [...] maja 2017 r. skarżąca wraca do pracy po urlopie wychowawczym i jej dochód może ulec zwiększeniu. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi 1/6 domu mieszkalnego o powierzchni [...] m2 (wartości 500.000 zł) oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (wartości około 16.000 zł), a także dwa samochody osobowe (z 2000 roku i 2003 roku). Rodzina ma alimenty na córkę w kwocie 400 zł. Ponadto skarżąca ma oszczędności w kwocie 2.200 zł. Wnioskodawczyni wraz z rodziną zamieszkuje u rodziców, lecz dokłada się do bieżących rachunków. Wydatki jej rodziny wynoszą około 600 zł, bez kosztów zakupu żywności (k. 60-61).
Na podstawie danych zawartych we wniosku należy stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącej stałych źródeł dochodów w kwocie 2.300 zł (w perspektywie większe dochody) oraz poczynione przez wnioskodawczynię oszczędności w kwocie 2.200 zł, w połączeniu z posiadanym majątkiem pozwalają na uznanie, iż skarżąca jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, w tym koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wykazana we wniosku kwota oszczędności (2.200 zł) może być przeznaczona na pokrycie kosztów postępowania sądowo - administracyjnego. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają zgromadzone oszczędności, w wysokości znacznie przewyższającej kwotę ewentualnych kosztów sądowych. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych oszczędności powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności.
W tym stanie rzeczy pokrycie przez skarżącą kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jej utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.