Uzasadnienie
W wyniku rozpatrzenia wniosku R.K. z dnia [...] lipca 2020 r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na córkę J.K. zaliczoną do lekkiego stopnia niepełnosprawności, Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] odmówił R.K. świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego wnioskowanego na J.K. w kwocie 215,84 zł miesięcznie na okres od [...] lipca 2020 r. do [...] stycznia 2024 r. Decyzja ta została doręczona wnioskodawczyni w dniu [...] sierpnia 2020 r. Dnia [...] sierpnia 2020 r. R.K. nadała w placówce pocztowej odwołanie od ww. decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło na podstawie art. 134 k.p.a. uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, wyjaśniając w jego uzasadnieniu, że wobec doręczenia wnioskodawczyni decyzji w dniu [...] sierpnia 2020 r., 14-dniowy termin do złożenia od niej odwołania upływał dnia [...] sierpnia 2020 r. Wobec zaś tego, że wnioskodawczyni złożyła je dnia [...] sierpnia 2020 r., a wraz z nim nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej, zostało ono wniesione z uchybieniem terminu.
R.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na ww. postanowienie, wskazując w niej, że podtrzymuje swój wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego na córkę J.K. oraz, że nie wiedziała o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Opisała ponadto swoją trudną sytuację finansową wnosząc o przyznanie jej zasiłku pielęgnacyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd, z punktu widzenia kryterium legalności jest postanowienie wydane na podstawie art. 134 k.p.a., w którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło, że odwołanie skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2020 r. odmawiającej jej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 k.p.a.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu. Stosownie bowiem do treści art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie.
Z treści zaś art. 134 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie to jest ostateczne.
Uchybienie terminu do wniesienia odwołania ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w Rozdziale 10 Działu II k.p.a. zostanie ono złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu 14 dni. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu już stanowi jego uchybienie.
W sytuacji więc, gdy uchybienie terminowi nastąpiło, to przy braku istnienia prośby (wniosku) o przywrócenie terminu - organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (vide: wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95). Fakt stwierdzenia (zaistnienia) tej okoliczności wiąże organ administracji, co jednoznacznie wynika z treści bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 134 k.p.a. Każde więc uchybienie terminowi do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a., tj. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, chyba że strona domaga się przywrócenia terminu stosownie do art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony. Termin do wniesienia odwołania liczony jest od dnia doręczenia stronie decyzji organu I instancji.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2020 r. została doręczona skarżącej za pośrednictwem Urzędu Pocztowego w B. w dniu [...] sierpnia 2020 r. Fakt odbioru ww. korespondencji we wskazanej dacie, skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma z datą - [...] sierpnia 2020 r. (k. 74 akt administracyjnych organu I instancji). Odwołanie zaś od przedmiotowej decyzji skarżąca złożyła [...] sierpnia 2020 r., co potwierdza data stempla pocztowego (k. 75 akt organu I instancji). Powyższe okoliczności nie są kwestionowane przez strony postępowania, w tym samą skarżącą, znajdują oparcie w aktach sprawy i jako takie odpowiadają prawu.
Rację zatem ma organ II instancji, że złożenie odwołania w dniu [...] sierpnia 2020 r. nastąpiło z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Czternastodniowy terminu do złożenia odwołania od decyzji doręczonej skarżącej w dniu [...] sierpnia 2020 r. upłynął bowiem z dniem [...] sierpnia 2020 r.
W tym miejscu godzi się podkreślić, że istotnym elementem pokwitowania odbioru pisma jest data jego doręczenia, z którą to związane są doniosłe skutki prawne. Dokonując tej czynności, osoba dorosła powinna mieć świadomość, że bieg terminu do złożenia odwołania rozpoczyna się od wskazanej na pokwitowaniu daty. Nadto informacja o przysługujących stronie środkach zaskarżenia oraz terminach ich wnoszenia zawarta jest w pouczeniu decyzji. Kwitując odbiór decyzji w dniu [...] sierpnia 2020 r. i składając odwołanie w dniu [...] sierpnia 2020 r. skarżąca mogła zatem przewidzieć, że czyni to po upływie 14 - dniowego ustawowego terminu.
Jeszcze raz powtórzyć bowiem należy, że zarówno data stempla pocztowego zawarta na pokwitowaniu odbioru, jak również data poświadczona własnoręcznym podpisem przez dokonującego doręczenia jednoznacznie dowodzą, że decyzja organu I instancji została dostarczona adresatowi w dniu [...] sierpnia 2020 r. Skarżąca nie przedstawiła natomiast żadnych dowodów podważających prawdziwość wpisanej przez doręczającego daty czy też ewentualnych przeszkód, które wywołały złożenie odwołania po terminie.
Z powyższych względów stwierdzić należy, że kwestionowane postanowienie podjęte zostało w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa.
Końcowo podnieść również należy, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania skutkuje brakiem możliwości merytorycznego rozpoznania odwołania w sprawie decyzji odmawiającej skarżącej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi bowiem rażące naruszenie prawa, gdyż oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej. Wzruszenie takiej decyzji może nastąpić jedynie w sytuacjach i w trybie przewidzianym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej zaś sprawie okoliczności uzasadniające wzruszenie decyzji nie występowały.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym w oparciu o treść art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który pozwala sądowi skierować do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargę, której przedmiotem jest postanowienie kończące postępowanie w sprawie.