Uzasadnienie
Skarżący – K. L. wniósł do sądu administracyjnego skargę na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Ziemskiego S. z [...] grudnia 2018 r. nr [...], nakazującą skarżącemu przywrócenie pierwotnego sposobu użytkowania pomieszczeń na parterze budynku zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości S., gm. S. – tj. z lokalu gastronomicznego na sklep spożywczo – przemysłowy.
W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji motywowany obawą znacznej szkody. Podniesiono, że w przypadku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania dojdzie do zatrzymania części produkcji garmażeryjnej, a co za tym idzie skarżący będzie zmuszony zwolnić część personelu. Zdaniem skarżącego jest to ważny argument z uwagi na wysoki stopień bezrobocia panujący na terenach położonych na wschód od S. Z uwagi na brak wielkich zakładów pracy obsługa podróżnych jest jedynym miejscem zatrudnienia. W związku z koniecznością częściowego zamknięcia działalności gospodarczej skarżącemu grozi znaczna szkoda oraz trudne do odwrócenia skutki wywołane koniecznością doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego. Nadto wniosek uzasadniony został tym, że lakoniczność i ogólność stwierdzeń zawartych w decyzji prowadzi od niemożności jej wykonania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej P.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...) - art. 61 § 3 P.p.s.a.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide: postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, pub. CBOSA). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (vide: postanowienie NSA z 1 grudnia 2015 r., II GZ 770/15, pub. CBOSA). Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.
Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny merytorycznej skargi, bowiem takie działanie sądu dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego oznaczałoby niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu, jednak powinien uwzględniać wszystkie okoliczności, nawet nie podniesione we wniosku, o ile można je wyinterpretować na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz akt sprawy (vide: postanowienie NSA z 27 stycznia 2016 r., I OZ 38/16, pub. CBOSA).
W ocenie sądu, w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja nakazuje skarżącemu doprowadzenie spornego budynku do stanu pierwotnego, sprzed wykonania robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania sklepu spożywczo – przemysłowego na lokal gastronomiczny. Niewątpliwie wykonanie nałożonego obowiązku będzie wymagać poniesienia względnie dużych nakładów, tak finansowych, jak i nakładów pracy. Nieracjonalne jest generowanie nakładów finansowych czy nakładów pracy, jeśli w wyniku rozstrzygnięcia sprawy co do meritum przez sąd, nakłady te mogą okazać się daremne. Z tego względu w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że rozbiórka ze swej istoty wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (vide: postanowienia NSA: z 28 kwietnia 2005r., II OZ 276/05; z 7 maja 2010 r., II OZ 396/10, z 16 lipca 2010 r., II OSK 752/10, pub. CBOSA). Podobnie w ocenie sądu należy oceniać skutki wykonania decyzji nakazującej wykonanie prac zmierzających do przywrócenia stanu pierwotnego sposobu użytkowania.
Należy przy tym podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zapewnia skarżącemu jedynie tymczasową ochronę, gdyż w myśl art. 61 § 6 P.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.
Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji