Uzasadnienie
S. M. wnioskiem z dnia [...] lutego 2012 r. wystąpił do Powiatowej Komisji Lekarskiej za pośrednictwem Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S. o zmianę kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Wywodził, że w 2006 r. uzyskał kategorię "D", jednak jego stan zdrowia uległ znacznej poprawie i obecnie powinien być uznany za zdolnego do czynnej służby wojskowej.
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień w B. na podstawie art. 28 ust. 5 i 4 "c" ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej odmówił skierowania wnioskodawcy do powiatowej komisji lekarskiej w celu ponownego ustalenia kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Organ ustalił, że orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej w S. z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] wnioskodawca otrzymał kategorię zdrowia "D", co czyni go niezdolnym do służby wojskowej w czasie pokoju. Przedmiotowe orzeczenie nie było kwestionowane w trybie instancyjnym i jest wiążące dla organu.
W konsekwencji S. M. został przeniesiony do rezerwy. Odmowa skierowania do komisji lekarskiej wynika natomiast z treści art. 28 ust. 4 "c" ustawy o powszechnym obowiązku obrony, zgodnie z którym skierowanie takie nie dotyczy osób, wobec których wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył S. M. zarzucając naruszenie: art. 19 k.p.a. poprzez jej wydanie z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej organu polegającego na tym, że Wojskowy Komendant Uzupełnień nie posiada kompetencji do rozstrzygania decyzją o nadawaniu lub odmowie nadania biegu wnioskowi o zmianę orzeczenia komisji lekarskiej oraz naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nadanie wnioskowi biegu niezgodnie z jego dosłowną treścią i wydanie decyzji w kwestii nieobjętej tym wnioskiem. Zdaniem odwołującego się to powiatowa komisja lekarska powinna zadecydować o rozpoznaniu wniosku, po uprzednim jego przekazaniu komisji przez komendanta. W jego ocenie może on stawać ponownie przed komisją lekarską, bowiem przepis art. 28 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony dotyczy każdego, także ubiegającego się o zmianę kategorii wojskowej i posiadającego już orzeczenie komisji. Wskazał również, że znacznej poprawie uległ jego stan zdrowia, co uzasadnia uwzględnienie wniosku.
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B., orzekając na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, ocenił że rozstrzygnięcie kończące to postępowanie jest zgodne z prawem, a zarzuty odwołania bezpodstawne. Wskazał na przepis art. 28 ust. 4 "c" ustawy o powszechnym obowiązku obrony, zgodnie z którym nieposiadanie kategorii "A" lub "B" wyklucza ponowne kierowanie do komisji lekarskiej. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. był uprawniony do wydania decyzji w kwestii odmowy skierowania, a wniosek został rozpoznany z uwzględnieniem treści żądania, które zawiera. Zdaniem organu odwoławczego strona powołuje się na nieaktualne brzmienie przepisu art. 28 ust. 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, którego zmiana nastąpiła z dniem 06 grudnia 2008 r. poprzez wprowadzenie możliwości skierowania do komisji wyłącznie osób posiadających kategorię "A" lub "B". Kolejną nowelizacją tego przepisu, obowiązującą od dnia 11 lutego 2009 r., słowo "poborowy" zastąpiono sformułowaniem "osoba stawiająca się do kwalifikacji wojskowej". Zdaniem organu wnioskodawca nie należy do tych kategorii podmiotów.
Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu administracyjnego S. M. zarzucając naruszenie następujących przepisów mające wpływ na treść rozstrzygnięcia: art. 7, 8, 12 i 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zmiany stanu faktycznego – poprawy jego stanu zdrowia, co doprowadziło do złamania zasady prawdy obiektywnej; art. 9 k.p.a. poprzez nieudzielanie skarżącemu wyjaśnień, wskazówek i informacji o sprawie, co działało na szkodę skarżącego; art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie o zakończeniu postępowania i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do okoliczności sprawy; art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieujęcie w decyzji wszystkich niezbędnych składników. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumenty powoływane już w odwołaniu podkreślając, że organy w ogóle nie zajęły się kwestią poprawy jego stanu zdrowia oraz nie oceniły przedłożonej dokumentacji lekarskiej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji była regulacja art. 28 ust. 4 "c" ustawy o powszechnym obowiązku obrony, której treść była wystarczająca do wydania rozstrzygnięcia i nie było powodu oceniać przedłożony przez stronę materiał dowodowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z zasadą legalności organy administracji publicznej mają obowiązek orzekać na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania rozstrzygnięcia (art. 6 k.p.a.). Oznaczało to w sprawie niniejszej, że Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. obowiązywało brzmienie ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) aktualne na dzień 01 marca 2012 r., w którym to dniu nastąpiło wydanie zaskarżonej decyzji.
We wskazanej dacie poszczególne ustępy przepisu art. 28 tej ustawy, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, miały następujące brzmienie:
ustęp 4 - ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej A lub B może być zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu albo na pisemny wniosek osoby stawiającej się do kwalifikacji wojskowej lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli stan zdrowia tej osoby uległ istotnej zmianie;
ustęp 4 "b" - wniosek o zmianę kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej A lub B składa się za pośrednictwem wojskowego komendanta uzupełnień. Do wniosku osoba stawiająca się do kwalifikacji wojskowej dołącza zaświadczenie lekarskie stwierdzające zmiany w jej stanie zdrowia, jakie nastąpiły od dnia ostatniego orzeczenia ustalającego kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej;
ustęp 4 "c" - do powiatowej komisji lekarskiej nie kieruje się osób, wobec których wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E;
- - ustęp 4 "d" - wobec osób, dla których ustalono kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E, przewodniczący powiatowej komisji lekarskiej wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, jeżeli ostateczne orzeczenie o stopniu zdolności tych osób do czynnej służby wojskowej zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. O wszczęciu tego postępowania powiadamia się wojskowego komendanta uzupełnień oraz osobę, wobec której orzeczona została kategoria zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E;
- - ustęp 5 - ostateczne orzeczenia komisji lekarskich są wiążące dla wojskowych komendantów uzupełnień.
Z powyższego wynika, że trafnie wywiedziono w zaskarżonej decyzji o braku podstaw skierowania skarżącego do powiatowej komisji lekarskiej celem orzeczenia o zmianie zdolności do czynnej służby wojskowej. Jednoznacznie wynika bowiem z art. 28 ust. 4 "c" ustawy o powszechnym obowiązku obrony niedopuszczalność wydawania przedmiotowych skierowań dla osób posiadających ostateczne orzeczenie lekarskie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E. Bezsporne w sprawie niniejszej jest i wynika to z przedłożonej przez skarżącego dokumentacji lekarskiej, że posiada on właśnie kategorię D, co wyklucza go – w obecnym stanie prawnym - z możliwości uzyskania spornego skierowania. Taką możliwość posiadają bowiem wyłącznie osoby dysponujące orzeczeniem lekarskim ustalającym im kategorię A lub B (art. 28 ust. 4 i ust. 4 "c").
Zgodzić się należy z organem, że wnioskodawca żądając skierowania powołuje się na nieaktualny stan prawny. Istotnie bowiem do dnia 05 grudnia 2008 r. ustawodawca nie wskazywał kategorii zdolności do służby podlegających zmianie i kategorii do tej zmiany nie kwalifikujących się. W obecnie obowiązującym brzmieniu art. 28 tego rozróżnienia dokonano i organ nie mógł tej kwestii pominąć, zważywszy na obowiązek działania zgodnie z zasadą legalności. Również od dnia 11 lutego 2009 r. nie funkcjonuje w ustawie o powszechnym obowiązku obrony pojęcie "poborowy", na które wskazuje skarżący, ale "osoba stawiająca się do kwalifikacji wojskowej" (art. 28 ust. 1 tej ustawy), na co skarżący nie zwrócił uwagi.
W ocenie sądu powoływany na rozprawie przez skarżącego wyrok NSA w sprawie II OSK 1366/09 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) nie znajduje odniesienia do sytuacji, jaka ma miejsce w niniejszym postępowaniu. Został bowiem wydany w innym stanie prawnym – na podstawie poprzednio obowiązującego brzmienia art. 28 ust. 1 i 4 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, gdy nie obowiązywał jeszcze ustęp 4 "c" tego przepisu i nie było kategoryzacji zdolności, które podlegają zmianie (A i B) i tych, które jej nie podlegają (D i E), która to kategoryzacja obowiązywała w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Stąd odwołanie się do poglądu zaprezentowanego przez NSA jest bezskuteczne w sprawie niniejszej.
Zdaniem składu orzekającego nie ma również podstaw by uznać, że organ naruszył prawo wydając decyzję administracyjną o odmowie skierowania skarżącego do powiatowej komisji lekarskiej. Słusznie wskazano w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, że zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, który to przepis został w sprawie prawidłowo zastosowany.
Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów art. 9 i 10 k.p.a. Przede wszystkim skarżący otrzymywał niezbędne pouczenia. Niepowiadomienie go o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji drugoinstancyjnej nie jest natomiast naruszeniem mającym wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza że w postępowaniu odwoławczym nie gromadzono dodatkowego materiału dowodowego. Zauważyć też należy, że o odmowie skierowania zadecydował fakt posiadania przez stronę kategorii "D", stąd analiza przedłożonej dokumentacji lekarskiej nie była konieczna, co czyni bezskutecznym zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej. Kwestionowana decyzja zawiera również wszystkie niezbędne składniki wymagane przepisem art. 107 § 3 k.p.a.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w sytuacji skarżącego możliwe jest skorzystanie z trybu weryfikacji wydanego w 2006 r. roku orzeczenia lekarskiego zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 28 "d" ustawy o powszechnym obowiązku obrony tj. gdyby orzeczenie powiatowej komisji lekarskiej zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. Postępowanie w tym przedmiocie wszczyna przewodniczący powiatowej komisji lekarskiej, do którego skarżący może się zwrócić w sytuacji zaistnienia wyżej wymienionych przesłanek.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzeczono jak w sentencji.