Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpoznaniu odwołania S. K. od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. (działającego z upoważnienia Burmistrza S.), wydanej dnia [...].03.2009r a umarzającej postępowanie z wniosku skarżącego o wypełnienie obowiązków wobec bezdomnych, orzekło o uchyleniu tejże decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium stwierdziło, że w sprawie brak było znamion bezprzedmiotowości postępowania, albowiem nie świadczy o niej niemożność przeprowadzenia ze skarżącym rodzinnego wywiadu środowiskowego. Z ustawy o pomocy społecznej wynika, że uchylanie się strony od przeprowadzenia z nią rodzinnego wywiadu środowiskowego może stanowić, co najwyżej, podstawę odmowy przyznania świadczenia.
Nadto w sprawie nie zostało w ogóle wyjaśnione, czego w istocie domaga się skarżący tj. czy treścią wniosku jest żądanie przyznania świadczenia wymagającego wydania decyzji administracyjnej. Pewną wskazówką dla ustalenia zakresu żądania strony może być treść odwołania, w którym strona powołała art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, co może wskazywać, że domaga się udzielenia schronienia, zapewnienia posiłku oraz niezbędnego ubrania. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ winien zatem wezwać stronę do dostarczenia niezbędnych informacji, między innymi odnośnie miejsca jej pobytu, informując jednocześnie o ewentualnych konsekwencjach odmowy współdziałania z organem. Dostrzegając brak wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, SKO przekazało sprawę z wniosku skarżącego do ponownego rozpatrzenia.
Wnioskodawca S. K. wywiódł na powyższą decyzję kasacyjną skargę, w której nie sprecyzował konkretnych zarzutów ani wniosków.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga podlegała oddaleniu. Przede wszystkim zauważyć należy, iż nie precyzuje ona żadnych zarzutów względem kwestionowanej decyzji. Ogranicza się do wymienienia postanowienia SKO w B. z dnia [...].01.2009r. oraz pisma Urzędu Miejskiego w S. z 6.11.2008r., pozostawiając do domysłu sądowi przypisanie im znaczenia i wpływu na wynik postępowania. Już z tych przyczyn skarga jawi się jako bezzasadna. Stosownie bowiem do art. 57 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) każda skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać:
- 1. wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności;
- 2. oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy;
- 3. określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.
Przez określenie "naruszenie prawa" lub "naruszenie interesu prawnego", o których mowa w punkcie 3 – cim wskazanego wyżej przepisu, należy rozumieć podanie przyczyny uzasadniającej wniesienie konkretnej skargi do sądu administracyjnego. Aczkolwiek ustawa nie nakazuje formułować w sposób profesjonalny wniosków i zarzutów skargi wnoszonej do sądu administracyjnego I instancji, tak jak to czyni wobec skargi kasacyjnej wnoszonej do sądu II instancji od orzeczeń sądu I instancji, to jednak obliguje stronę do wyrażenia niezadowolenia ze skarżonego aktu w sposób pozwalający sądowi zrozumieć intencje i wolę skarżącego. W niniejszej sprawie skarżący nie zgadza się z decyzją SKO, ale nie formułuje jednoznacznie powodów niezadowolenia.
Dokonana przez sąd z urzędu kontrola legalności zaskarżonej decyzji, konieczna ze względu na brak związania przez sąd I instancji zarzutami, wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), prowadzi do wniosku o pełnej zgodności z prawem skarżonego aktu. Podkreślić należy, iż SKO w B. wydało zaskarżoną decyzję w następstwie uwzględnienia odwołania strony skarżącej od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...].03.2009r. umarzającej bez żadnego wyjaśnienia sprawy postępowanie administracyjne z wniosku "o wypełnienie obowiązków wobec bezdomnych". Organ odwoławczy zalecił przeprowadzenie ustaleń koniecznych dla właściwego załatwienia sprawy w świetle regulacji ustawy o pomocy społecznej. Nie doszło zatem do naruszenia przepisu art. 138 par. 2 kpa stanowiącego podstawę prawną decyzji kasacyjnej organu odwoławczego.
Przepis ten stanowi o możliwości uchylenia w całości decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w sytuacji, gdy jej rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Skoro przed organem I instancji nie ustalono nawet, jakich form pomocy społecznej domaga się strona, doszło do niewyjaśnienia sprawy, wymagającego rozpoznania jej od nowa. SKO w B. trafnie przy tym wskazało o konieczności poinformowania przez organ I instancji skarżącego o skutkach prawnych uchylania się od przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i merytorycznym dla sprawy znaczeniu wywiadu środowiskowego. Bezdomność skarżącego sama w sobie nie stanowi przeszkody do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, albowiem dopuszczalne jest jego przeprowadzenie także w miejscu pobytu, niekoniecznie zamieszkania. Istotne jest, by strona była pouczona o konsekwencjach prawnych braku skontaktowania się z pracownikiem socjalnym.
Strona wnosząca ogólnie sprecyzowane żądanie przyznania pomocy społecznej, tu sformułowane jako wniosek o "wypełnianie obowiązków wobec bezdomnych", musi mieć świadomość konieczności zindywidualizowania oczekiwanych (oczekiwanej) form pomocy społecznej, których rodzaj i rozmiar powinien być odpowiedni do okoliczności sprawy. Organ I instancji wysyłając do strony pisma wzywające do skontaktowania się z organem w celu uściślenia żądań i umożliwienia przeprowadzenia wywiadu, nie pouczały jej o konsekwencjach prawnych niepodjęcia współpracy procesowej. To była zasadnicza przyczyna, dla której nie można było zaakceptować umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie.
Zgadzając się w pełni ze stanowiskiem SKO w B. i nie dostrzegając w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa, Sąd skargę S. K. oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z uwagi na złożony przez pełnomocnika z urzędu wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne strony skarżącej, Sąd orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi kosztów zastępstwa procesowego (art. 250 w zw. z 205 par. 2 i 210 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), Wysokość wynagrodzenia została określona zgodnie ze stawkami opłat za czynności adwokackie, wynikającymi z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163,m poz. 1348).-