Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., powołując się na art. 122 w zw. z art. 119, 120, 121 § 4 i 5 oraz art. 64 "a" § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968) nałożył na skarżącą B.S. grzywnę w kwocie 33.746,43 złotych z powodu uchylania się od wykonania obowiązku rozbiórki realizowanej we wsi S.Ł. rozbudowy budynku mieszkalnego, wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] czerwca 2003 r. oraz opłatę egzekucyjną za wydanie postanowienia w kwocie 58 złotych. Organ egzekucyjny powołał się na fakt ostatecznego nakazu rozbiórki, doręczenia w dniu [...] sierpnia 2003 r. skarżącej upomnienia i wystawienia w dniu [...] stycznia 2004 r. tytułu wykonawczego.
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca przedstawiła po raz kolejny przyczyny, dla których – po pożarze mieszkania – zmuszona była przystąpić do rozbudowy domu rodziców i wniosła o rozpatrzenie sprawy dotyczącej rozbudowy budynku według przepisów obowiązujących na początku lat 90-tych XX wieku, tj. w momencie rozpoczęcia rozbudowy, a nie według ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. Skarżąca wskazała, iż nie stać jej na jednorazowe poniesienie tak dużej grzywny.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu powyższego zażalenia postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia pierwszoinstancyjnego podkreślając, iż postanowienie to jest konsekwencją niewykonania przez skarżącą obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki. Wybrany sposób egzekucji realizuje zasadę stosowania sposobu egzekucji skutecznie zmierzającego do realizacji obowiązku, ale nie nadmiernie obciążającego zobowiązaną (art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Organ II instancji stwierdził też, iż wysokość grzywny nałożonej przez organ pierwszoinstancyjny odpowiada treści art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz dodał, że wykonanie obowiązku przez zobowiązaną spowoduje umorzenie nałożonej, a nie ściągniętej grzywny.
W skardze wywiedzionej na to postanowienie do sądu administracyjnego B.S. po raz kolejny opisała przyczyny, dla których przystąpiła do rozbudowy domu oraz wskazała na swoją trudną sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Przedmiotem skargi jest czynność organu egzekucyjnego polegająca na nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do dokonania rozbiórki budynku mieszkalnego, samowolnie rozbudowanego przez skarżącą, przy czym skarżąca ani nie twierdzi, iż organ egzekucyjny zastosował niewłaściwy środek egzekucyjny, ani nie podważa procedury związanej z nałożeniem grzywny w celu przymuszenia, ani wreszcie nie wskazuje na nieprawidłowości w naliczeniu wysokości grzywny. Skarżąca skupia swe zarzuty wyłącznie wokół treści tytułu wykonawczego. Tymczasem zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 z późn. zmianami) organ egzekucyjny nie miał prawa badać zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, gdyż nie był uprawniony do merytorycznej kontroli słuszności bądź niesłuszności rozstrzygnięcia w sprawie samowoli budowlanej.
Decyzja orzekająca w stosunku do skarżącej rozbiórkę realizowanej rozbudowy budynku mieszkalnego we wsi S.Ł., ma walor decyzji ostatecznej i jako taka skutecznie stanowiła podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Prawa do merytorycznej kontroli tejże decyzji na etapie postępowania egzekucyjnego, nie ma też sąd sprawdzający wyłącznie prawidłowość toku egzekucji. W niniejszej sprawie sądowej ocenie zgodności z prawem podlega wyłącznie postanowienie organu egzekucyjnego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej.
Sąd nie ma więc uprawnień by się odnieść do podniesionych w skardze motywów, które legły u podstaw przystąpienia przez skarżącą do rozbudowy budynku. Życiowe względy, które opisuje strona, są bez znaczenia dla oceny zaskarżonego postanowienia. Zakres kognicji sądu w konkretnej sprawie wyznacza przedmiot zaskarżonej decyzji bądź postanowienia (vide: wyroku NSA z 24 marca 1998 r., sygn. akt IV SA 170/88).
Poddając z urzędu ocenie zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, iż organ egzekucyjny nie uchybił określonym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązkom proceduralnym poprzedzającym nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Czynność tę poprzedziło upomnienie wzywające do wykonania rozbiórki (art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), a postanowienie o nałożeniu grzywny wydano po upływie zakreślonego upomnieniem terminu do wykonania obowiązku. Skarżącej doręczono odpis tytułu wykonawczego z pouczeniem o przysługujących zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym środkach zaskarżenia. Zastosowany przez organ środek egzekucji jest wymieniony jako jeden ze środków egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym a jego głównym celem nie jest doprowadzenie do odczucia dolegliwości finansowej przez zobowiązanego, ale przymuszenie pod sankcją groźby tej dolegliwości – do wykonania obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym.
Wykonanie przez zobowiązanego obowiązku spowoduje umorzenie grzywny nie ściągniętej, zaś w przypadku jej wcześniejszego uiszczenia bądź ściągnięcia możliwy jest w uzasadnionych przypadkach zwrot grzywny (art. 125 § 1 i 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Ustalenie wysokości grzywny nastąpiło bez naruszenia treści art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, iż wysokość grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki budynku lub jego części, jest iloczynem powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętych nakazem rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczenia premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych, w tym przypadku kwoty 2.432 złotych (Dz. Urzędowy GUS z 2004 r. nr 2, poz. 14).
Mając powyższe na uwadze Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa zaskarżonym postanowieniem i w konsekwencji skargę oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270).