Uzasadnienie
Pan Cz. Z. wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia [...] marca 2008 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia i waloryzacji emerytury.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. wniósł o jej odrzucenie, ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego.
WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W BIAŁYMSTOKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:
W pierwszej kolejności należy podnieść, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).
W myśl zaś art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 6) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 7) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 8) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 9) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zgodnie z § 3 tegoż artykułu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Z przepisu tego wynika, iż kognicji sądów administracyjnych podlega kontrola działalności administracji publicznej, w sprawach, które mają charakter spraw administracyjnych.
Dla określenia właściwości sądu administracyjnego istotna jest również zasada domniemania kompetencji właściwości sądu powszechnego wynikająca z art. 177 Konstytucji wskazująca, iż sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Biorąc pod uwagę przedmiot niniejszej skargi, czyli kwestie ustalenia i waloryzacji emerytury (ogólnie rzecz ujmując kwestia ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych) należy podnieść, że kontrola decyzji organów rentowych w tych sprawach, wyrażająca się również w możliwości orzekania merytorycznego, należy do sądów powszechnych.
Stanowi o tym wyraźnie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r., nr 11, poz. 74 ze zm.) poprzez stwierdzenie, że od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 4778 kpc), czyli do sądu powszechnego. Wobec powyższego niniejszy Sąd nie jest właściwy w sprawie ustalania i waloryzacji uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zobowiązuje sąd do odrzucenia skargi, w wypadku, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku był zobligowany do odrzucenia skargi.