Uzasadnienie
W postępowaniu wszczętym na żądanie E. Sz. w przedmiocie legalności wybudowania przez S. M. i T. M. bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe na działce nr [...] położonej we wsi Ż. W. ustalono, iż współwłaściciele tej działki M. wybudowali bez uzyskania pozwolenia na budowę w 2003 r. szambo o wymiarach 2,0 m x 1,8 m i 1,25 m. Zbiornik ten został wykonany z cegieł na zaprawie a dno i górna płyta z betonu. Działka nr [...], na której zostało usytuowane to urządzenie, stanowi współwłasność inwestorów S. i T. M. i E. Sz. Wybudowany zbiornik został podłączony do istniejącego od ponad 40 lat na tej nieruchomości domu M. i jest użytkowany jako szambo na ścieki. Lokalizacja tego urządzenia nie narusza warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wykonane ściany i dno zbiornika nie spełniają jednak wymogów szczelności. Z tego względu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. M., decyzją z dnia [...] XI 2003 r. wydaną w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 ustawy z 7 VII 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazał inwestorom M. uszczelnić przedmiotowy zbiornik zgodnie ze sztuką budowlaną, opracować i przedłożyć w tym organie dokumentację powykonawczą wraz z inwentaryzacją geodezyjną oraz opinię techniczną zawierającą ocenę szczelności i przydatności zbiornika do użytkowania oraz prawidłowości wykonanej izolacji.
Organ wyraził w uzasadnieniu decyzji pogląd, iż w obecnym etapie postępowania administracyjnego nie posiada kompetencji do rozstrzygania o własności gruntu na którym został wybudowany zbiornik, bowiem prawo do dysponowania nieruchomością jest wymagane tylko przy udzielaniu pozwolenia na budowę.
Od wymienionej decyzji wniósł odwołanie E. Sz. Zarzucił jej naruszenie przepisów art. 199 k.c., art. 28 pkt 1 i 48 ust. 1 i ust. 3 prawa budowlanego oraz § 36 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 IV 2002 r. przez brak decyzji o rozbiórce samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego i dążenie do jego zalegalizowania wbrew woli współwłaściciela gruntu. Zarzucił także dokonanie błędnych ustaleń co do zgodności usytuowania spornego urządzenia od granic nieruchomości i budynków.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] II 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu swojej decyzji, iż wybudowany zbiornik na nieczystości jest urządzeniem budowlanym związanym z budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 9 prawa budowlanego i w stosunku do jego samowolnej realizacji nie stosuje się przepisu art. 48 tej ustawy, lecz procedurę z art. 50 i 51 prawa budowlanego. Został on usytuowany zgodnie z §§ 34 i 36 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 IV 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Budynek inwestorów M. nie może być podłączony do kanalizacji i uzasadnia to podłączenie go do legalnie wybudowanego szamba, po jego prawidłowym uszczelnieniu, do czego zobowiązała właścicieli zaskarżona decyzja. Organ odwoławczy podzielił, też stanowisko z decyzji pierwszoinstancyjnej, iż dokument stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest konieczny tylko przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę a nie przy legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego.
Na ostatnio wymienioną decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego E. Sz. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Zarzucił jej naruszenie przepisów art. 7, 10, 77, 80 i 81 kpa przez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dokonanie dowolnych ustaleń, nierozpoznanie zarzutów z odwołania i nie zapewnienie skarżącemu możliwości ustosunkowania się co do zebranych dowodów. Skarżący zarzucił następnie naruszenie art. 140 i 199 k.c. przez zalegalizowanie samowoli budowlanej wbrew woli właściciela nieruchomości, na której jej dokonano. Podniósł nadto błędną wykładnię art. 3 ust. 1 prawa budowlanego i obrazę przepisów art. 28 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1 i 4 pkt 2 prawa budowlanego oraz 48 tej ustawy przez legalizację samowoli budowlanej, co prowadzi do wyeliminowania z procesu inwestycyjnego drogi proceduralnej w ramach której sprawdza się ochronę środowiska, bezpieczeństwa, praw podmiotowych i wolności stron i osób trzecich. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów procesu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje
Skarga jest nieuzasadniona. Wbrew jej zarzutom organ wyjaśnił wszystkie istotne dla wyniku sprawy okoliczności i prawidłowo ustalił stan faktyczny. Skarżący nie wskazuje żadnego faktu, którego nie wyjaśniono w toku postępowania ani żadnego dowodu bezzasadnie pominiętego. Również zarzut dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego jest postawiony w sposób gołosłowny a skarżący nie próbuje nawet wykazać, czego konkretnie on dotyczy i na czym polega. Słuszny jest tylko zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa przez wyznaczenie stronie w postępowaniu odwoławczym zbyt krótkiego terminu do wypowiedzenia się co do treści zebranego materiału i dowodów oraz zgłoszonych żądań. Uchybienie to było powodem wznowienia postępowania przez organ II instancji. W postępowaniu wznowionym organ stwierdził, iż zaskarżona decyzja został wydana z wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, lecz nie można jej uchylić, gdyż w wyniku tego musiałaby być wydana taka sama decyzja (decyzja PWINB w B. z [...] IX 2004 r. utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] XII 2002 r. – k. 47 i 51 akt).
Wskazane uchybienie nie miało żadnego wpływu na treść zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wykazał bowiem, by w jego następstwie nie mógł zgłosić jakiś wniosków dowodowych, istotnych dla wyniku sprawy twierdzeń czy też złożyć wyjaśnień mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Uchybienie to nie może więc uzasadniać uchylenia skarżonej decyzji, gdyż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) naruszenie norm proceduralnych tylko wtedy uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie stwierdził też zarzucanej skargą obrazy przepisów prawa materialnego. Przepisy art. 28 i 32 prawa budowlanego z 7 VII 1994 r. mają zastosowanie przy udzieleniu pozwolenia na budowę, co nie stanowiło podmiotu postępowania. Dlatego organ nie stosujący tych przepisów nie mógł dopuścić się ich naruszenia. Organy rozpoznające sprawę prawidłowo ustaliły, iż wybudowane szambo stanowi urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 prawa budowlanego, gdyż jest to związane z domem mieszkalnym urządzenie techniczne służące gromadzeniu ścieków. Urządzenie to zostało wybudowane w miejscu nie naruszającym przepisów zawartych w § 34 - 36 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 IV 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75. poz. 690 ze zm.). Posiada ono jednak wady techniczne i wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego decyzja zmierza do jego doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
W postępowaniu prowadzonym na podstawie tego przepisu organy nie miały obowiązku ustalać czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wymóg taki istnieje tylko przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę oraz przy zgłoszeniu budowy lub zamiary wykonania robót budowlanych (art. 30 ust. 2 i 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego).
Przeprowadzone procedury legalizującej już wybudowane urządzenie budowlane nie narusza wskazanych skargą przepisów art. 21 i 64 ust. 2 Konstytucji R.P. przewidujących ochronę własności i innych praw majątkowych a także wymienionych w skardze przepisów kodeksu cywilnego. Skarżący jest w ½ części współwłaścicielem działki nr [...], łącznie z inwestorami wybudowanego urządzenia, których udziały wynoszą po ¼ (wypis z księgi wieczystej – k. 84). Nieruchomość ta jest podzielona do użytkowania, co jest faktem bezspornym. Doprowadzenie wybudowanego już szamba do stanu zgodnego z prawem nie narusza praw skarżącego, jako współwłaściciela nieruchomości. To sam skarżący, przez swoją bezczynność, doprowadził do obecnie istniejącej sytuacji. Jako współwłaścicielowi gruntu służyły mu roszczenia cywilnoprawne przeciwko pozostałym współwłaścicielom naruszającym jego prawa, z których jednak on nie skorzystał.
Mógł przeciwstawić się budowie zbiornika występując z roszczeniem negatoryjnym z art. 222 § 2 k.c., lub wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sporu współwłaścicieli co do czynności przekraczającej zwykły zarząd wspólną rzeczą (art. 199 k.c.), względnie wystąpić o zniesienie współwłasności nieruchomości. Skarżący nie skorzystał z żadnej z tych dróg, doprowadzając do naruszenia swoich praw jako współwłaściciela. Okoliczność ta nie uzasadnia jednak orzeczenia rozbiórki wybudowanego urządzenia. Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozstrzygania sporów współwłaścicieli co do sposobu korzystania przez nich z wspólnych nieruchomości.
Dlatego na mocy art. 151 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.