Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku znak: [...] Starosty Powiatowego w B. orzeczono o przyznaniu na rzecz Pań N. i K. R. prawo własności gruntu pod budynkami, oznaczonego jako działka [...], o powierzchni 0,3555 ha, położona w obrębie O., gmina Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. Nr [...] wydaną w trybie odwoławczym utrzymał w mocy decyzję, organu pierwszej instancji, nie znajdując podstaw do jej uchylenia, bądź zmiany.
Rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżone zostało przez skarżące Panie K. R. i N. R. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku. W treści skargi skarżące wskazały, że decyzja przyznająca wnioskodawczyniom prawo własności gruntu pod budynkami narusza przepisy prawa, a w szczególności:
- • ustawy z dnia 24 lutego 1989 roku- o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym /Dz. U. Nr 10,poz.53/ oraz
- • przepisy dotyczące postępowania geodezyjnego, w sprawie wyznaczenia granic nieruchomości, poprzez przyjęcie zbyt małej powierzchni gruntu, w stosunku do powierzchni, jaką posiadał nieżyjący S. R. Skarżące wniosły o uchylenie wydanego orzeczenia organu II instancji i o "przyznanie im całej powierzchni gruntu po S. R., zarzucając organowi pierwszej instancji, że:
- 1) w sposób dowolny i samowolny ustalił powierzchnię działki, będącej przedmiotem nieodpłatnego przekazania, twierdząc, że geodeta wykonujący zlecenie organu niewłaściwie przeprowadził postępowanie i nienależycie zawiadomił strony o terminie obmiarów, przez co skarżące zostały pozbawione możliwości uczestniczenia w tym etapie postępowania administracyjnego,
- 2) wymieniona w decyzji działka [...] nie była przedmiotem przekazania na rzecz Skarbu Państwa, w zamian za świadczenie emerytalno-rentowe.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 2 października 2003r. sygn. akt SA/Bk 651/03 oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2003r.
Sąd wskazał, że "o przekazaniu własności działki, jej wielkości oraz o ustanowieniu służebności orzeka właściwy organ administracji publicznej. Celem powyższej regulacji jest zwrócenie właścicielowi budynków wyłącznie działki gruntu ściśle związanej z budynkami a tym samym zniesienie odrębnej od gruntu własności budynków".
Rozpatrujący skargę Sąd uznał, że skarżące nie miały racji domagając się przyznania im prawa własności całej działki, gdyż budynki stanowiące odrębny od gruntu przedmiot własności zajmują jedynie część tej działki. Część ta została wyodrębniona geodezyjnie, a granice między nowoutworzonymi działkami
Nr [...] i Nr [...] zostały okazane skarżącej N. R. i A. K., zaś punkty graniczne zastabilizowane słupkami betonowymi.
Sąd wskazał również na nieprawdziwość zawartych w końcowej części skargi twierdzeń skarżących, iż działka Nr [...] nie była przedmiotem przekazania na rzecz Skarbu Państwa, gdyż działka ta w momencie przejęcia gospodarstwa rolnego S. R. nosiła Nr [...] i wchodziła w skład gospodarstwa, co potwierdzały akt własności ziemi oraz decyzja o przyjęciu gospodarstwa rolnego przez Skarb Państwa.
W dniu 25 czerwca 2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wpłynęła skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem NSA Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 2 października 2003r. sygn. akt SA/Bk 651/03 oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie nieodpłatnego przyznania własności działki.
W piśmie procesowym z dnia 12 lipca 2004r. skarżące wniosły o:
- 1) uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2003 roku, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2003 roku,
- 2) ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie,
- 3) zobowiązanie Starostwa Powiatowego w B. do ponownego przeprowadzenia podziału działki o numerze [...] sprzed dokonania podziału działki na mniejsze o numerach: [...],
- 4) zobowiązanie Urzędu Miasta i Gminy w Z. do przedstawienia dokumentów na podstawie, których nastąpiło przekazanie w zamian za rentę działek przez 2 osoby: S. R. i M. R. wskazując, że w ich ocenie okoliczność ta jest niezbędna dla prawidłowego i zgodnego ze stanem rzeczywistym zakończenia postępowania w sprawie,
- 5) przeprowadzenie przez Sąd oględzin działki o nr [...].
Skarżące wskazały, jako podstawę wznowienia okoliczności wskazane w art. 273 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Z treści uzasadnienia wniosku wynika, jednak, że chodzi o przesłanki wymienione w art. 273 § 2 cyt. ustawy tj. "późniejsze wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu". Skarżące wskazały na istnienie nowej okoliczności, która była podstawą wydania wszystkich decyzji w toku postępowania tj.
- 1. wadliwość postępowania administracyjnego ze względu na to, że strony były pozbawione udziału w czynności podziału działki o nr [...] na dwie mniejsze, a decyzje zostały wydane na podstawie protokołu z postępowania geodezyjnego, którego przedmiotem był podział działki bez zgody skarżących na proponowany podział,
- 2. spadkodawca S. R. nie przekazał działki nr [...] w zamian za rentę, gdyż nie wchodziła w skład gospodarstwa, a działkę przekazał w 1989 r., M. R., który nie był jej jedynym właścicielem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
W art. 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) wymienione zostały właściwe przyczyny restytucyjne, a wśród nich m.in. późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§2).
W doktrynie przyjęło się uważać, że "wykrycie odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych z tego powodu, że nie były znane stronom" (Woś T., Knysiak-Molczyk H.,Romańska M., Postępowanie sądowo- administracyjnego,s.340).
Również w orzecznictwie przyjmuje się, że skoro przepis wiąże skutki procesowe z tym, czy strona mogła skorzystać, czy też nie mogła skorzystać z takich okoliczności w poprzednim postępowaniu, to rozstrzygnięcie o tej możliwości musi zakładać istnienie tych okoliczności w poprzednim postępowaniu (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r., sygn. akt III PZP 63/68, OSN 1969, nr 12,poz. 208).
Instytucja wznowienia postępowania, z przyczyn restytucyjnych, ma na celu zapewnienie możliwości ponownego rozstrzygnięcia sprawy z uwzględnieniem okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które już istniały w chwili wyrokowania, ale z których strona nie mogła skorzystać.
Skarżące w piśmie procesowym z dnia 30 lipca 2004 r.(data wpływu do Sądu 30 sierpnia 2004r.) wskazują, że o " nowych okolicznościach i dowodach nieznanych sądowi dowiedziałyśmy się w 1989 r. (...) Na tę okoliczność powoływałam się przed Sądem poprzez przytoczenie jej na rozprawie."
Powyższe wskazuje na to, że powołane w skardze i pismach procesowych okoliczności nie są nowymi okolicznościami faktycznymi, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Powyższe twierdzenie skarżących wskazuje także na to, że okoliczności wskazane jako podstawa wznowienia były znane również Sądowi wydającemu wyrok w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania.
Ponadto okoliczności powołane w skardze o wznowienie postępowania tj.
1. wadliwość postępowania administracyjnego ze względu na to, że strony były pozbawione udziału w czynności podziału działki o nr [...] na dwie mniejsze, a decyzje zostały wydane na podstawie protokołu z postępowania geodezyjnego, którego przedmiotem był podział działki bez zgody skarżących na proponowany podział, oraz to, że:
2.spadkodawca S. R. nie przekazał działki nr [...] w zamian za rentę, gdyż nie wchodziła w skład gospodarstwa, a działkę przekazał w 1989r., M. R., który nie był jej jedynym właścicielem, nie są okolicznościami nowymi tzn. innymi niż te, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, gdyż są tożsame z okolicznościami powołanymi w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2003r. Nr [...].
W myśl postanowień art. 281 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przypadku, gdy Sąd stwierdzi brak ustawowej podstawy wznowienia odrzuca wniosek (skargę) o wznowienie postępowania.
W związku z tym, że w omawianej sprawie nie stwierdzono istnienia nowych okoliczności faktycznych, które mogłyby być podstawą restytucji prawomocnego postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 2 października 2003r. (sygn. akt SA/Bk 651/03), w oparciu o postanowienia art. 281, art. 163 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153, poz.1270) postanowiono jak sentencji.