Uzasadnienie
M.C. wniósł do tutejszego sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z 26 kwietnia 2023 r. znak O.800/101/23 w przedmiocie opłat za pobyt jego matki w domu pomocy społecznej.
Skarga została nadana w urzędzie pocztowym 25 maja 2023 r.
Z akt sprawy wynika (odpis skrócony aktu zgonu), że skarżący zmarł 14 czerwca 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Postępowanie sądowe podlega umorzeniu.
Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Zgodnie z art. 124 § 3 p.p.s.a. nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
W sprawie niniejszej zaskarżona została decyzja zobowiązująca skarżącego do uiszczania opłat za pobyt jego matki w domu pomocy społecznej, a konkretnie decyzja zmieniająca z dniem 1 września 2022 r. wysokość zobowiązania ustalonego pierwotnie decyzją z 30 czerwca 2022 r. Przedmiotem sprawy było więc zobowiązanie skarżącego do poniesienia odpłatności za pobyt jego członka rodziny w domu pomocy społecznej.
Zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej są następujące: w pierwszej kolejności zobowiązanym jest mieszkaniec placówki, w następnej kolejności zobowiązanymi są jego małżonek oraz zstępni przed wstępnymi, a końcowo - gdy nie ma osób zobowiązanych w bliższej kolejności lub nie spełniają kryteriów pozwalających obciążyć ich tymi opłatami - gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Powyższe wynika z art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (w brzmieniu na datę zaskarżonej decyzji, Dz. U. z 2021 r. poz. 2268).
Oznacza to, że obciążyć kosztami odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, także po śmierci osoby zobowiązanej, można wyłącznie osoby wymienione w powyższym przepisie i tylko we wskazanej w tym przepisie kolejności. A zatem do należności za pobyt w domu pomocy społecznej nie stosuje się cywilnych zasad dziedziczenia (vide podobnie w postanowieniach z 4 marca 2022 r., I SA/Wa 1518/21, a także z 2 czerwca 2014 r., II SA/Bk 262/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca w sposób wyczerpujący wskazuje krąg podmiotów wyłącznie zobowiązanych do uiszczenia tej należności. Zobowiązanie każdej z tych osób ustala się indywidualnie, w zależności od jej konkretnej sytuacji. Prowadzi to do wniosku, że niniejsza sprawa dotyczy obowiązku ciążącego wyłącznie na zmarłym skarżącym. Zatem wynik postępowania nie dotyczy interesu prawnego jego zstępnych. Uzasadnia to umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji.