Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...], utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...] dotyczącej kary za zajęcie pasa drogowego.
Postanowienie SKO w B. wydane zostało przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], uchyliło decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] maja 2019 r., znak: [...], nakładająca na K. H. karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...], na mocy art. 113 w zw. z art. 126 k.p.a., z urzędu, SKO w B. sprostowało oczywistą omyłkę w uzasadnieniu powyższej decyzji w ten sposób, że: na stronie czwartej (uzasadnienie) skreśliło ostatnie zdanie – w wersach 12 – 15 od góry zawierające słowa "Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji winien wyznaczyć jeden obszar analizowany i dla działek obszarze analizowanym przeprowadzić analizę funkcji oraz cech zabudowy, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy w sposób umożliwiający weryfikacje tych ustaleń.".
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył K. H., w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i wyjaśnił, że to jedno zdanie z całego uzasadnienia decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. ocenia pozytywnie.
Po rozpoznaniu wniosku, SKO w B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że postanowienie z dnia [...] marca 2020 r. nie zostało uzasadnione w sposób pełny i zrozumiały. Wyjaśnił więc, że skreślony w zaskarżonym postanowieniu fragment uzasadnienia decyzji znalazł się w niej faktycznie w wyniku pomyłki. Wynikała ona z faktu redagowania tej decyzji w oparciu o wzór innej decyzji Kolegium, rozstrzygającej odwołanie od decyzji wydanej w sprawie ustalenia warunków zabudowy na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 z późn. zm.). To właśnie w tego rodzaju sprawach przeprowadza się analizę terenu w celu ustalenia, czy spełnione są przesłanki wydania takiej decyzji określone w art. 61 ust. 1-5 tej właśnie ustawy.
W ustawie regulującej nakładanie kar za zajecie pasa drogowego (czyli w ustawie o drogach publicznych), ani w żadnej innej, nie przewiduje się przeprowadzania jakiejkolwiek analizy funkcji i cech zabudowy. Przedmiotowy fragment pojawił się zatem w uzasadnieniu decyzji z dnia 7 stycznia 2020 r. w wyniku oczywistej omyłki, a jej charakter jest oczywisty. Nie istnieją bowiem żadne inne przepisy "art. 61 ust. 1-5", poza wskazanymi i dotyczącymi wyłącznie decyzji o warunkach zabudowy, które miałyby mieć zastosowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajecie pasa drogowego.
Skargę na powyższe postanowienie, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł K. H., w której zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
- I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wydane postanowienie - po ponownym wypatrzeniu sprawy — w przedmiocie utrzymania zaskarżonego postanowienia w mocy, a mianowicie:
- a) art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2068 z późn. zm.), zwanego dalej u.o.d.p., poprzez jego błędną wykładnię przejawiającą się tym, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym badania zajęcia pasa drogowego nie należy do obowiązków organu prowadzącego postępowanie sprawdzenie funkcji jaką pełni teren będący przedmiotem postępowania, a w szczególności, czy pełni funkcję pasa drogowego, a jeśli tak, to czy jest to pas drogowy drogi publicznej lub drogi wewnętrznej;
- b) art. 171 p.p.s.a., ponieważ zakres postanowień SKO z [...] kwietnia 2020 r. oraz z [...] marca 2020 r. narusza swym zakresem prawomocny wyrok WSA w Białymstoku o sygn. II SA/Bk 100/20, który uprawomocnił się 15 maja 2020 r., a więc oba postanowienia SKO, gdyby nie zostały uchylone, naruszyłyby zasadę powagi rzeczy osądzonej przez WSA w Białymstoku, które w gruncie rzeczy nie stanowią korekty oczywistej pomyłki, a dotyczą bardzo istotnych kwestii merytorycznych.
- II. naruszenie innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
- a) art. 41 pkt 2 ppkt b) Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (2016/C 202/02) w wz. poprzez uniemożliwienie skarżącemu zapoznanie się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie przed wydaniem obu postanowień;
- b) art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącego o wszczęciu i o zamiarze wydania przez SKO postanowienia z [...] marca 2020 r. oraz z [...] kwietnia 2020 r.;
- c) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 7a k.p.a. w zw. z art. 7b k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez zbyt ogólnikowe przyjrzenie się niniejszej sprawie, w szczególności poprzez nie odniesienie do formułowanych wielokrotnie wniosków dowodowych o umorzenie postępowania w sprawie rzekomego zajęcia pasa drogowego przez skarżącego, w sytuacji gdy do takiego zajęcia nigdy nie doszło, a prowadzone postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe zanim wydano decyzję o nałożeniu kary za rzekome zajęcie pasa drogowego przez skarżącego, czym naruszono zasadę praworządności oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej;
- d) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez SKO w B. przesłanek jakimi się kierowało przy formułowaniu niespotykanych dotychczas założeń metodologicznych wyznaczania rzeczywistych linii granicznych pasów drogowych dróg publicznych, w sytuacji gdy stanowi to poniekąd naruszenie przepisów prawa materialnego (ustawa o drogach publicznych) oraz, gdy proponowana metodologia nie znajduje oparcia w orzecznictwie oraz jurysprudencji;
- e) art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nie odniesienie się przez SKO w B. do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poprzez chociażby wymienienie dokumentów potwierdzających rzeczywistą funkcję spornego terenu.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2020 r. oraz poprzedzającego jego wydanie postanowienia z dnia [...] marca 2020 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że akurat to jedno wykreślone z uzasadnienia decyzji zdanie uznawane przez SKO za oczywistą omyłkę pisarską, zostało przeze niego ocenione pozytywne, którą to ocenę zawarł w sprzeciwie od decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku szczegółowo przeanalizował treść uzasadnienia decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. i w wyroku z dnia 24 marca 2020 r. o sygn. II SA/Bk 100/20 uznał, iż treść uzasadnienia jest prawidłowa i nie zachodzi potrzeba dokonania jakiejkolwiek korekty tej decyzji. Wyrok WSA jest prawomocny, a więc treść decyzji nie może być zmieniona postanowieniami SKO, gdyż naruszałoby to zasadę powagi rzeczy osądzonej — art. 171 p.p.s.a.
W ocenie skarżącego, bez określa funkcji terenu nie jest możliwe stwierdzenie, czy sporny teren jest w jakikolwiek sposób wykorzystywany na potrzeby związane z ruchem drogowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na mocy art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Jak trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia z dnia 2 czerwca 2020 r., sygn. akt II FSK 770/20, wprawdzie przepis ten nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki, ale już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, że chodzi w nim o błąd pisarski lub rachunkowy albo inny błąd, lecz zawsze dostrzegalny "na pierwszy rzut oka", ewidentny, łatwo zauważalny i nie wymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń czy ustaleń. Przy czym podkreślenia wymaga, że sprostowanie może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony i nie jest ono ograniczone żadnym terminem. Organ administracji ma obowiązek sprostować decyzję (postanowienie) bez względu na to, czy decyzja (postanowienie) jest ostateczna, czy nieostateczna (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1897/2019).
Zdaniem Sądu niezasadne są wszystkie podniesione w skardze zarzuty. W sprawie nie budzi wątpliwości, że sprostowany zapis znalazł się w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. omyłkowo, w wyniku braku jego wykreślenia przy redagowaniu uzasadnienia w oparciu o wzór uzasadnienia innej decyzji, dotyczącej zupełnie innego zagadnienia. W realiach sprawy można zatem zapis ten uznać za inną oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. Ma rację SKO w B., że wyznaczanie obszaru analizowanego i przeprowadzanie na nim analizy funkcji oraz cech zabudowy, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 z późn. zm.; dalej: ustawa planistyczna), odbywa się jedynie w sprawach o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Niniejsza zaś sprawa w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego nie ma nic wspólnego ze sprawą o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ani też w sprawie niniejszej nie mają zastosowania przepisy art. 61 ust. 1-5 ustawy planistycznej.
W żadnym więc razie w sprawie niniejszej nie zachodziła potrzeba ani nawet możliwość wyznaczania obszaru analizowanego i przeprowadzania na nim analizy funkcji oraz cech zabudowy, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy planistycznej. Twierdzenia zaś skarżącego, że ten urywek uzasadnienia decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. akurat mu się podoba, nijak nie mógł wpłynąć na to, że organ I instancji mógłby się do tego nakazu zastosować.
Nietrafny jest też zarzut, iż WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 24 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 100/20, zaakceptował powyższe sprostowane sformułowanie jako prawidłowe i wiążące dla organu I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Z uzasadnienia wskazanego prawomocnego wyroku (dostępnego w bazie orzeczeń sądów administracyjnych) wynika jednoznacznie, że sąd nie zajął się tym sformułowaniem, uznając najpewniej, że nie ma ono najmniejszego znaczenia dla oceny decyzji kasacyjnej SKO w B. z dnia [...] stycznia 2020 r. Także sam skarżący nie nawiązał do tego sformułowania w sprzeciwie od przedmiotowej decyzji. Powyższe oznacza więc, że wykreślony w drodze sprostowania fragment uzasadnienia decyzji ani nie wpłynął na ocenę prawidłowości tej decyzji przez WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 100/20, ani też nie wywarł żadnego innego wpływu w jakiejkolwiek sferze, gdyż wywrzeć nie mógł.
Nie można zatem mówić w tym przypadku o naruszeniu zasady powagi rzeczy osądzonej, gdyż występuje tu brak tożsamości przedmiotów rozstrzygnięć. Skarżący z okoliczności nieistotnej, powstałej w wyniku omyłkowo pozostawionego krótkiego fragmentu uzasadnienia z innej decyzji, próbuje zbudować narrację odnośnie kierunku prowadzenia dalszego postępowania przed organem I instancji. Tymczasem przedmiotowe sprostowanie nie wpłynie w jakikolwiek sposób na dalsze postępowanie przed organem I instancji w sprawie niniejszej. Także brak sprostowania w tym zakresie również by na nic nie wpłynął, bo wpłynąć nie mógł. W żadnym bowiem razie w sprawie niniejszej nie mogła wystąpić sytuacja potrzeby dokonywania analizy o której mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy planistycznej. Analiza o której mowa w powyższym przepisie nie ma nic wspólnego z analizą, o jakiej pisze skarżący, dotyczącą sprawdzenia funkcji spornego terenu, tzn. czy jest to pas drogowy, a jeżeli tak, to czy jest to pas drogowy drogi publicznej czy drogi wewnętrznej.
Niezasadne są również zarzuty skarżącego dotyczące braku powiadomienia go o zamiarze i potrzebie sprostowania przedmiotowej decyzji. Sprostowanie nastąpiło bowiem z urzędu i nie zachodziła potrzeba takiego powiadamiania. Przy okazji zauważenia wymaga, że postanowienie o sprostowaniu z dnia [...] marca 2020 r. zostało wydane na jeden dzień przed wydaniem wyroku w sprawie II SA/Bk 100/20, ale stało się tak nie z opieszałości SKO w B. i próby wpłynięcia na treść tego wyroku, tylko z faktu, że wyrok ten został wydany w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, o którego terminie strony nie były przecież powiadamiane. Także postanowienie SKO w drugiej instancji (z dnia [...] kwietnia 2020 r.) zostało wydane w okresie, gdy przedmiotowy wyrok był jeszcze nieprawomocny (uprawomocnił się w dniu [...] maja 2020 r.).
Jako niezasadne należy także uznać zarzuty podniesione w skardze w punkcie II ppkt c – e. Skarżący formułuje w nich zarzuty z zakresu niewyjaśnienia kwestii merytorycznych ze sprawy o nałożenie kary za zajęcie pasa drogowego, gdy tymczasem oba postanowienia o sprostowaniu decyzji w ogóle się do tych kwestii nie odnoszą. Co należy w tamtej sprawie wyjaśnić SKO zawarło w uzasadnieniu swojej decyzji kasacyjnej z dnia 7 stycznia 2020 r. i zostało to zaakceptowane przez WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 100/20. Natomiast krótki fragment uzasadnienia z innej decyzji, który w ogóle nie odnosi się do przedmiotowej sprawy, a tylko omyłkowo się w tym uzasadnieniu znalazł, dla przejrzystości został wykreślony w drodze sprostowania. Podkreślić zatem trzeba jeszcze raz, że przedmiotowe sprostowanie, ale też i ewentualny brak tego sprostowania, nijak nie wpłynął, bo wpłynąć nie mógł na dalszy tok postępowania przed organem I instancji w sprawie o nałożenie kary za zajęcie pasa drogowego.
Reasumując, zdaniem Sądu, postępowanie przed organami zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast chodzi o ocenę prawną wydanego orzeczenia, to należy stwierdzić, że mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych postanowień.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.