Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstokuz 4 września 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 440/24

Uzasadnienie

W. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na pismo Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku (dalej jako: "PWINGiK") z dnia 5 czerwca 2024 r. nr GK-II.7221.24.2024.KT wzywające do uzupełnienia materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym w sprawie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca wskazała, że została bezprawnie wywłaszczona z połowy własności działki, do której prawo nabyła po śmierci ojca. Wniosła o cofnięcie bezprawnie wprowadzonej zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca jednocześnie uiściła wpis sądowy od tej skargi w kwocie 100 zł (wpisany do rejestru dochodów pod poz. 1101 – k. 34).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej. Wskazał, że w związku z odwołaniem W. P.od decyzji Starosty Hajnowskiego z dnia 4 kwietnia 2024 r. odmawiającej wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, wszczęte zostało postępowanie odwoławcze. W toku tego postępowania PWINGiK pismem z dnia 5 czerwca 2024r. wezwał Starostę Hajnowskiego do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Na to właśnie pismo W. P. wniosła skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje

Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Na wstępie wyjaśnić należy, że merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.

Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Zgodnie z art. 3 § 2a sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach.

Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje natomiast spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka wykonywania zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. powszechnych (obywatelskich), o których mowa w art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: k.p.a.).

Wedle art. 229 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7a Prawa geodezyjnego i kartograficznego organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności PWINGiK jest Główny Geodeta Kraju. Prawo wniesienia ww. skargi stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w Konstytucji RP, prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych.

Jak wynika z powyższego, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych, kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest pismo z 5 czerwca 2024 r., którym Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wezwał Starostę Hajnowskiego, na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez złożenie wyjaśnień na podstawie jakiego kolejnego orzeczenia sądowego zdezaktualizowano dotychczasowe zapisy ewidencyjne i ukształtowano inaczej niż dotychczas prawo własności działek obecnie oznaczonych numerami [...] oraz przedłożenie uwierzytelnionego tego orzeczenia.

W ocenie sądu, zaskarżone pismo PWINGiK z 5 czerwca 2024 r. nie mieści się w katalogu aktów prawnych i czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Nie jest ono bowiem ani decyzją administracyjną ani postanowieniem wydanym w toku postępowania administracyjnego, czy egzekucyjnego ani inną czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotowe pismo jest bowiem wezwaniem organu od uzupełnienia materiału dowodowego w trwającym postępowaniu odwoławczym zainicjowanym odwołaniem W. P. od decyzji Starosty Hajnowskiego z dnia 4 kwietnia 2024 r. odmawiającej wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, odnośnie działek nr [...] na podstawie postanowień sądu.

Pismo organu nie ma zatem charakteru władczego i nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach jednostki, a w konsekwencji nie może być zaskarżone do sądu administracyjnego.

Powyższe skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności skargi i jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji niniejszego postanowienia. W pkt 2 sentencji postanowienia, na postawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono o zwrocie na rzecz Skarżącej uiszczonego przez nią wpisu od skargi w kwocie 100 zł.