Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] o nałożeniu Ł. W. (zwanemu dalej: "skarżącym") kary pieniężnej w kwocie 3.000 zł w związku z wykonywaniem przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące oraz umorzeniu postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywaniu zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.
Decyzję tę organ podjął w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] września 2015 r. w miejscowości R. na drodze krajowej Nr [...] zatrzymano do kontroli drogowej zespół pojazdów składających się z pojazdu marki R. o nr rej. [...] oraz naczepy marki S. o nr rej. [...],kierowanym przez K. K. oraz L. J. W trakcie kontroli ustalono, że przedsiębiorca Ł. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: "F." wykonywał przewóz handlowy na potrzeby własne, oczyszczalnie ścieków w miejscowości P. (miejsce działalności gospodarczej) do miejscowości R. i B. (zgodnie z dokumentami przewozowymi- faktury). W trakcie kontroli strona wykonywała przewóz drogowy zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t, który nie był wyposażony w tachograf.
Te ustalenia uzasadniały wszczęcie postępowania i wydanie decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej za naruszenie zasad przewozu międzynarodowego stosownie do art. 92 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013, poz. 1414, zwanej dalej: "u.t.d.") oraz lp. 6.1.1 załącznika Nr 3 do tej ustawy.
Odwołania skarżącego organ II instancji nie uwzględnił i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że materiał dowodowy, tj. protokół kontroli, protokół przesłuchania kierowcy w charakterze świadka, dokumentacja fotograficzna, jak również kopia dowodów rejestracyjnych pojazdu i naczepy zawarte w aktach niniejszej sprawy w pełni potwierdzają fakt naruszenia przez stronę przepisów. W chwili kontroli strony wykonywała przewóz drogowy zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowite przekraczającej 3,5 t, który nie był wyposażony w tachograf.
Organ odwoławczy nadmienił, że skarżący w odwołaniu wskazał, iż przewóz odbywał się w promieniu poniżej 100 km od bazy przedsiębiorstwa. Natomiast z analizy zebranego materiału dowodowego, tj. faktury VAT nr [...] wynika, że załadunek oczyszczalni miał miejsce w Ł. natomiast rozładunek w miejscu R. Z protokołu przesłuchania świadka wynika z kolei, że załadunek miał miejsce w miejscowości P. do miejscowości R. i B. Organ odwoławczy podniósł, że między tymi miejscowościami jest odległość 110 km i dlatego nie może mieć tutaj zastosowanie zwolnienie przewidziane art. 3 pkt f rozporządzenia (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28 lutego 2014 r., str. 1).
Odnośnie zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 3 pkt h rozporządzenia 561/2006 czyli pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy, organ podniósł, że w dacie kontroli wykonywał zarobkowy przewóz rzeczy, bowiem przewożona nim była oczyszczalnia. Organ wskazał, że z wpisu z KRS wynika, że podstawowym celem przedsiębiorstwa jest wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych, wobec czego w chwili kontroli wykonywany był zarobkowy przewóz rzeczy.
Reasumując, organ II instancji stwierdził, że organ I instancji słusznie uznał, iż strona wykonywała przewozy drogowe pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej pow. 3,5 tony niewyposażonym w urządzenie rejestrujące, gdyż ze wskazanych uprzednio w uzasadnieniu niniejszej decyzji powodów w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) 561/2006. Zatem pojazd podlegał przepisom rzeczonego aktu prawnego, a w konsekwencji również rozporządzenia (EWG) 3821/85 i powinien być wyposażony w tachograf. Zdaniem organu odwoławczego zasadnym więc było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł z tytułu naruszenia Ip. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy.
Organ stwierdził, że nie zaistniały okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92 ust. 1 u.t.d.
Za bezzasadny organ uznał także zarzut naruszenie art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 k.p.a.
W skardze na decyzję opisaną na wstępie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postepowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- I. naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie przez organ I instancji przepisów:
- 1) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, poprzez nieprawidłową kwalifikację stwierdzonych podczas kontroli naruszeń oraz wadliwą ocenę stanu faktycznego;
- 2) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz rozporządzenia Rady Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r, w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98.
- II. naruszenie prawa procesowego, poprzez naruszenie:
- - art. 138 § 2 k.p.a., poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty sprawy w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., podczas, gdy decyzja organu l instancji została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych a materiał dowodowy wymagał uzupełnienia w znacznym stopniu;
- - art. 6 k.p.a., gdyż decyzja została wydana bez poszanowania obowiązującego prawa,
- - art. 7 k.p.a., ponieważ organ administracji publicznej wydał decyzję bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego;
- - art. 8 k.p.a., ponieważ sposób przeprowadzenia postępowania przez organ wydający decyzję podważył zaufanie do władzy publicznej.
- - art. 10 k.p.a., gdyż strona nie mogła wypowiedzieć się w pełni co do zebranych dowodów i materiałów.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie odniósł się do dowodów przesłanych wraz z odwołaniem oraz wniesionych przez niego wyjaśnień. Wskazał, że nie otrzymał wraz z protokołem kontroli protokołu przesłuchania świadka. Zdaniem strony skarżącej zapoznanie jedynie kierowcy w trakcie kontroli z ww. dokumentami nie stanowi wypełnienia dyspozycji art. 9 k.p.a.
Skarżący zaznaczył również, że organy dokonały nieprawidłowej subsumcji przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. Nadmienił, że ww. rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o maksymalnej dopuszczalnej masie nieprzekraczającej 7,5 t używanymi do przewozu materiałów, sprzętu lub urządzeń do użytku kierowcy w trakcie pracy, które to pojazdy są używane wyłącznie w promieniu 100 km.
Skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] września 2015 r. w trakcie kontroli drogowej doszło do pomyłki przy kwalifikacji naruszenia. Wskazał, że jest producentem oczyszczalni- elementu instalacji wodno-kanalizacyjnego. Zakład produkcyjny znajduje się w miejscowości P. natomiast magazyny, w których przechowane są produkty znajdują się w różnych miejscach w Polsce m. in. w I., Z. czy L. Są to miejsca bazowe, rozszerzające sieć sprzedaży. Kierowca rusza z P. na pusto lub częściowo załadowany (bez przyczepki) i doładowuje się lub załadowuje w najbliższym miejscu bazowym, tak aby promień odległości między miejscem bazowym, a klientem nie przekroczył 100 km. Strona skarżąca podniosła, że organ I instancji potraktował odległość między bazami jako odległość zgodnie z mapą, a nie jak przepis wskakuje w linii prostej od bazy. Stąd wynikła różnica w wyliczeniach między złożonymi przez stronę wyjaśnieniami, a uznanym dowodem przez organ l instancji.
Zdaniem skarżącego odległość należy wyliczyć zgodnie z art. 3 lit. aa rozporządzenia nr 561/2006. Podniósł, że istotne dla sprawy jest ustalenie odległości między bazami, gdyż ma to decydujący wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Ponadto, w ocenie skarżącego, organ odwoławczy uznał błędnie fakturę VAT jako dokument potwierdzający miejsce załadunku. Faktura vat nie jest dokumentem wydania z magazynu, czy też dokumentem przewozowym świadczącym o miejscu załadunku czy dostawy, lecz określa strony umowy kupna - sprzedaży usługi (produktu).
Skarżący zaznaczył również, że organ II instancji błędnie zastosował jako podstawę prawną, do wyłączenia z obowiązku stosowania urządzeń rejestrujących przez stronę, treść art 3 lit. h rozporządzenia nr 561/2006. Skarżący podniósł, że prawidłową podstawę prawną stanowiącą o braku podstaw do nałożenia na stronę kary pieniężnej jest treść art. 45 dodającego do ww. rozporządzenia w art. 3 lit. aa, zawartego w rozporządzeniu nr 165/2014
W ocenie skarżącego, organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób nienasuwający wątpliwości wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym naruszył art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje
Skargę należy uznać za uzasadnioną, jakkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne.
W sprawie poza sporem pozostaje fakt, że w zespole pojazdów składającym się z pojazdu marki R. o nr rej. [...] oraz naczepy marki S. o nr rej. [...] zatrzymanym do kontroli drogowej w dniu [...] września 2015 r. i kierowanym przez K. K. o L. J. stwierdzono brak urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego.
Skarżący utrzymuje, że z uwagi na fakt, iż kontrolowany pojazd nie przekraczał masy całkowitej 7,5 ton i wykonywał przewóz w promieniu nie przekraczającym 100 km od bazy zgodnie z art. 3 lit. a.a rozporządzenia (WE) NR 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady nie miał obowiązku wyposażenia tego pojazdu w urządzenie rejestrujące.
Skarżący zarzuca, że organ przy określeniu miejsca załadunku błędnie oparł się na fakturze VAT, która jest tylko dokumentem kupna sprzedaży a nie miejscem załadunku przewożonego towaru od którego należy liczyć promień odległości.
W skardze co prawda skarżący nie określa z jakiej miejscowości rozpoczął przewóz, jednakże w odwołaniu wskazywał, że był to przewóz z I. do R. wyjaśniając, że jest to jedna z baz zlokalizowanych w ten sposób aby promień odległości pomiędzy miejscem bazowym a klientem nie przekraczał 100 km.
Należy przyznać rację skarżącemu co do okoliczności, że faktura VAT jest tylko dokumentem sprzedaży i nie zawsze na jej podstawie należy przyjąć miejsce załadunku towaru.
W przedmiotowej sprawie organ co prawda wskazał na dokument VAT z którego by wynikało, że miejscem załadunku była Ł., ale też wskazał na zeznania świadków z których wynikało, że miejscem załadunku było P. Tak określone miejsce załadunku było przyjęte dla potrzeb wskazania iż w obu przypadkach odległość pomiędzy nimi m a miejscem docelowym wyniosła 110 km.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że przewożone oczyszczalnie zostały załadowane w P. co przyjęto na podstawie zeznań świadków - kierowców dokonywanego przewozu.
Zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem, że przewóz był dokonywany na trasie P. – R. Nie ma bowiem żadnego dowodu wskazującego, że przewóz był wykonywany na trasie I. – R. Przy prawidłowo przyjętym przewozie z P. do R. organ winien był w sposób jednoznaczny wskazać na podstawie jakich ustaleń i dokumentów przyjął, że promień pomiędzy tymi miejscowościami przekracza 100 km. Tymczasem w argumentacji obu organów co do tego faktu wskazuje się na odległość pomiędzy miejscowościami lub też na promień, co nie daje Sądowi możliwości skontrolowania czy faktycznie nie został naruszany art. 3 lit. aa Rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady na podstawie którego należałoby przyjąć, że kontrolowany pojazd podlegał wyłączeniu spod obowiązku zamontowania i używania urządzenia rejestrującego.
Nie znajdują natomiast uzasadnienia zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów kpa w zakresie braku możliwości uczestnictwa w prowadzonym postępowaniu, ustosunkowania się do zebranych dowodów. Przepisy postepowania nie nakładają na organ obowiązku doręczania kserokopii sporządzonych w postępowaniu dokumentów, a możliwość zapoznania się z nimi i ustosunkowania do zebranych dowodów jest realizowana w trybie art. 10 kpa i tego obowiązku organy w postepowaniu nie naruszyły zawiadamiając skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i udzielając na dokonanie tej czynności stosowanego terminu, z której to możliwości skarżący nie skorzystał.
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien zatem ustalić jaki jest faktycznie promień od bazy P. do miejscowości R. jako docelowej i na tej podstawie ustalić czy istotnie ma lub nie ma zastosowanie wyłączenie określone wskazywanym powyżej przepisem art. 3 lit. aa Rozporządzenia spod obowiązku zamontowania i używania urządzenia rejestrującego podczas dokonywanego przewozu.
Z tych więc względów na podstawie art. 145 § 1 lit a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz na podstawie art. 135 tejże ustawy o uchyleniu decyzji organu I instancji, jednocześnie orzekając o zwrocie kosztów postępowania w myśl art. 200 powyższej ustawy.