Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr[...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], odmawiającej przyznania P. K. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad N. K. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Decyzją z dnia 25 marca 2020 r., nr GOPS.5221.2.2020, Wójt Gminy D. orzekł o odmowie przyznania P. K. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad babcią N. K. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] lutego 2020 r. P. K. złożył wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad babcią N.. K. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] marca 2015 r., nr [...]. Organ wyjaśnił, że wnioskodawca nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego; nie ma ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego, zasiłku dla opiekuna; nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Na osobę wymagającą opieki inna osoba nie ma ustalonego prawa do wcześniejszej emerytury, specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego, zasiłku dla opiekuna.
Dalej organ wyjaśnił, że w toku postępowania administracyjnego przeprowadzono w dniu 28 lutego 2020 r. rodzinny wywiad środowiskowy zgodnie z art. 23 ust. 4e ustawy o świadczeniach rodzinnych, w trakcie którego ustalono, że wnioskodawca aktualnie nie podejmuje zatrudnienia i opiekuje się babcią, co potwierdziła N. K. Wnioskodawca stwierdził, że studia nie kolidują ze stałą opieką nad babcią. Ponadto z przeprowadzonego wywiadu wynika, że N. K. oprócz wnuków posiada również troje dorosłych dzieci, z których dwoje jest pełnosprawnych. Z art. 129 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Przy czym brak czasu nie jest okolicznością zwalniającą z tego obowiązku.
Zdaniem więc organu pomimo, że P. K. nie podejmuje zatrudnienia i łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kryterium dochodowego, tj. 764 zł na osobę (wynosi 466,17 zł miesięcznie) – należało odmówić mu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, ponieważ istnieją spokrewnione w bliższym stopniu dorosłe dzieci, które są w stanie sprawować opiekę i na nich ciąży obowiązek alimentacyjny w pierwszej kolejności.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. K..
Po rozpoznaniu odwołania, SKO w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [.], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy regulujące omawianą materię. Wyjaśnił, że warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest po pierwsze posiadanie statusu osoby, o której mowa w art. 16a u.ś.r., a po drugie (o ile spełniony jest warunek pierwszy) spełnienie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Skarżący spełnia kryterium dochodowe, bowiem miesięczny dochód na jednego członka jego rodziny wynosi 466,17 zł, a zatem jest niższy od kryterium dochodowego określonego w ustawie o świadczeniach rodzinnych. W niniejszej sprawie nie mogło to jednak wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia organu I instancji.
W ocenie organu, skarżący jako wnuk osoby wymagającej opieki, tj. N. K., nie mógł - zgodnie z obowiązującym prawem - oczekiwać przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego i nie sposób uznać rozstrzygnięcia organu I instancji za wadliwe. Kolegium nie ma przy tym wątpliwości, że skarżący rzeczywiście udziela znaczącej pomocy niepełnosprawnej babci (żyjąc na tej samej nieruchomości). Nie jest również rzeczą sporną, że dzieci osoby wymagającej opieki są aktywne zawodowo i nie sposób im odbierać prawa do tej aktywności. Jednocześnie nie ma dowodów na okoliczność, iżby stan zdrowia dzieci N. K. uniemożliwiał im sprawowanie opieki (przeszkodą - w ich przypadku - są zupełnie inne okoliczności, tj. aktywność zawodowa i zobowiązania finansowe oraz rodzinne). Przepisy obowiązującego prawa są jednak tak sformułowane, iż zasiłek opiekuńczy może być przyznany tylko żyjącym osobom najbliższym (pierwszeństwo ze względu na stopień pokrewieństwa), o ile nie podejmą bądź zrezygnują z pracy zawodowej. Skarżący natomiast, jako wnuk, nie należy do tych osób.
Dalej organ przywołał szereg wyroków sądów administracyjnych, z których wynika m.in., że uzyskanie uprawnienia do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego przez dalszą osobę (np. wnuka) - w stosunku bliskości względem osoby wymagającej opieki - możliwe jest w sytuacji, gdy brak jest osoby zobowiązanej w bliższej kolejności do alimentacji (np. dzieci), to jest, gdy takiej osoby w ogóle nie ma lub gdy osoba taka nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym. Specjalny zasiłek opiekuńczy nie jest bowiem skierowany do kogokolwiek z rodziny, krewnych czy osób zaprzyjaźnionych z osobą wymagającą opieki, w zależności od tego, kto tej opieki się podejmie. Jest to świadczenie przeznaczone wyłącznie dla określonej wyżej kategorii osób. To z kolei oznacza, że okoliczność, iż dzieci osoby wymagającej opieki są aktywne zawodowo, żyją w innym miejscu zamieszkania, czy też nie mają czasu na opiekę nad rodzicem, nie umożliwia przyznania świadczenia osobie w dalszym stopniu pokrewieństwa.
Zdaniem więc Kolegium to dzieci są w pierwszej kolejności zobowiązane do sprawowania opieki nad rodzicami i tylko zbieg nadzwyczajnych zdarzeń może spowodować przeniesienie obowiązku alimentacyjnego na kolejne zobowiązane osoby. Jeżeli zaś dzieci uważają, że nie mogą zajmować się swoją matką, co jest rzeczą przykrą i pozostającą tylko w sferze moralności tych osób, jednak nie można zwolnić się z obowiązku alimentacyjnego wobec rodzica dlatego, że się mieszka względnie daleko od niego lub wykonuje pracę zarobkową. Jeżeli zatem skarżący, a w zasadzie jego babcia uważają, że dzieci babci skarżącego nie wywiązują się z obowiązku jej alimentowania to mogą podjąć odpowiednią drogę prawną. Nie ma bowiem możliwości uzyskania świadczenia ze strony organów pomocy społecznej, jeżeli dzieci osoby uprawnionej są zobowiązane do zapewnienia tej pomocy.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł P. K., w której wyjaśnił, że dzieci N. K. nie są w stanie opiekować się matką, gdyż syn M. K. od 40 lat przebywa za granicą i brak jest (z jego strony) możliwości opieki i kontaktu na stałe. Córka A. I. jest na rencie chorobowej i sama wymaga pomocy w obowiązkach codziennych. Syn P. K. jest zaś osobą czynną zawodowo, często przebywa na wyjazdach służbowych oraz jest również osobą niepełnosprawną ze schorzeniami kardiologicznymi, neurologicznymi i gastrologicznymi. Aktywność zawodowa oraz stan zdrowotny dzieci wyklucza je z opieki nad matką. Natomiast wnuk P. K. od kilku lat zamieszkuje na stałe z babcią udzielając jaj pomocy i opieki w codziennym bytowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 31 sierpnia 2020 r. pełnomocnik skarżącego rozszerzył zarzuty skargi i zaskarżonej decyzji zarzucił:
- 1) naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 16 a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż skarżący nie należy do najbliższego kręgu osób objętych obowiązkiem alimentacyjnym względem N. K., albowiem potencjalny obowiązek alimentacyjny dzieci N. K., bez względu na szczególne okoliczności wyprzedza obowiązek alimentacyjny wnuka, co w konsekwencji doprowadziło do błędnej konstatacji, iż w sytuacji skarżącego nie zaktualizował się wynikający z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy obowiązek alimentacyjny względem N. K., co z kolei przesądziło o braku prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego;
- 2) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy:
- a) art. 77 § 1 i art. 7 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności odnoszących się do realnych możliwości sprawowania opieki dzieci nad niepełnosprawną matką, a przez to nieuprawnione uznanie, że kryterium stopnia pokrewieństwa wyznaczające kolejność zobowiązania do alimentacji stanowi samo w sobie przeszkodę w nabyciu przez skarżącego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego;
- b) art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak właściwego uzasadnienia decyzji przejawiającego się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy nie zbadały obiektywnych możliwości sprawowania opieki nad N. K. przez jej dzieci (tj. dwóch synów i córkę), co najmniej w zakresie, w jakim sprawuje ją wnuk P. K. Chociaż okolicznością bezsporną pozostaje to, że N. K. jest osobą wymagającą stałej opieki, zaś skarżący nie podejmuje zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad nią, organ odmowę przyznania zasiłku uzasadnił wyłącznie tym, że osoba wymagająca stałej opieki ma trójkę dzieci (dwóch synów i córkę), na których ciąży obowiązek alimentacyjny.
W ocenie skarżącego, w badanej sprawie w ogóle nie przeprowadzono postępowania na okoliczność rzeczywistych możliwości podołania przez dzieci N. K. ciążącemu na nich obowiązkowi alimentacyjnemu. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podkreślono, że synowie N. K. nie są osobami niepełnosprawnymi, są aktywni zawodowo, co doprowadziło organ do wniosku o wykluczeniu skarżącego z katalogu osób uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przyjmując taką wykładnię art. 132 k.r.o. pominięto jednak, że w świetle tej regulacji nie tylko ewentualna niepełnosprawność spokrewnionego w bliższym stopniu może decydować o powstaniu obowiązku alimentacyjnego osoby spokrewnionej w stopniu dalszym. Otóż o obciążaniu tym obowiązkiem wnuka może świadczyć też wiek, stan zdrowia, stan majątkowy, konieczność sprawowania opieki nad innym członkiem rodziny przez osobę spokrewnioną w bliższym stopniu niż wnuk. O niemożliwości wykonania obowiązku alimentacyjnego może świadczyć każda z tych obiektywnych przyczyn z osobna a tym bardziej ich kumulacja.
Katalog przyczyn decydujących o tym, że obowiązek alimentacyjny nie powstaje jest otwarty i z całą pewnością nie sposób ograniczać go do niepełnosprawności osoby bliższej pokrewieństwem w stosunku do wymagającej stałej opieki. Organy w przedmiotowej sprawie błędnie założyły z góry, że dzieci N. K. są w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi. Odmówiono skarżącemu przyznania zasiłku nie podejmując żadnych czynności celem ustalenia - obiektywnej - możliwości sprawowania opieki nad matką przez dzieci N. K. Przyczyny braku możliwości sprawowania opieki nad N. K. przez jej dzieci zostały opisane w skardze. W toku postępowania organy nie prowadziły na tę okoliczność żadnych ustaleń. Na okoliczności wskazane wart. 135 § 1 k.r.o. nie przeprowadzono jakiegokolwiek postępowania dowodowego mogącego potwierdzać przedstawione stanowisko Kolegium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja SKO w B. z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr[...], która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], odmawiającej przyznania P. K. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad N. K. Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 111; dalej: u.ś.r.).
Zgodnie z art. 16a ust. 1 u.ś.r. specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 2086 i 2089; dalej: k.r.o.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli: (pkt 1) nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub (pkt 2) rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie natomiast z ust. 2 wskazanego przepisu, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust.
- 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio.
W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, że skarżący spełnia kryterium dochodowe oraz, że osoba wymagająca opieki posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Kwestią sporną pozostaje natomiast istnienie po stronie skarżącego obowiązku alimentacyjnego wobec babci w sytuacji, gdy żyją jej dzieci mogące sprawować taką opiekę
Zdaniem Sądu podkreślenia wymaga, że przywołana regulacja ustawy o świadczeniach rodzinnych wprost odwołuje się do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego czyli do przepisów regulujących materię obowiązku alimentacyjnego. Skoro przepis art. 16a u.ś.r. w swojej treści nie przewiduje innej, odmiennej kolejności obowiązku alimentacyjnego, to należy wykładni tego pojęcia poszukiwać w k.r.o. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2414/15). Z art. 129 § 1 k.r.o. wynika, że obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Z mocy zaś art. 132 k.r.o. obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.
We wskazanym przepisie został zatem zawarty ściśle określony katalog osób uprawnionych do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego, zakreślony m.in. przesłanką pozostawania osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby będącej pod jej opieką, a z woli ustawodawcy jednym z warunków niezbędnych, od których zależy powstanie prawa do tego świadczenia, jest sprawowanie opieki przez osobę obciążoną wobec podopiecznego obowiązkiem alimentacyjnym (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 919/19).
W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że obowiązek alimentacyjny dzieci N. K., tj. M. K., A. I. i P. K., wyprzedza obowiązek alimentacyjny jej wnuka P. K. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika także, aby osoby zobowiązane w bliższej kolejności nie były w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi.
W skardze, ale przede wszystkim w uzupełnieniu skargi zarzucono, że organy nie wyjaśniły prawidłowo kwestii, czy dzieci N. K. są w stanie sprawować nad nią opiekę. Zdaniem Sądu zarzut ten jest nieuzasadniony. W tej mierze podkreślenia wymaga, że to wnioskodawca (P. K.– wnuk N. K/) złożył pisemny wniosek o przyznanie świadczenia, w którym wskazał dane wymagane do przyznania mu tego świadczenia. Przeprowadzono z nim także w dniu 28 lutego 2020 r. rodzinny wywiad środowiskowy, w którym wskazał, że trójka dzieci N. K. pracuje i jest zatrudniona na umowę o pracę, ale nie mają oni czasu aby podjąć opiekę nad matką – k. 25-25v. akt adm.). W oparciu o powyższe dane organ I instancji w decyzji z dnia [...] marca 2020 r. odmówił przyznania świadczenia. Trudno jest zatem, zdaniem Sądu, postawić temu organowi zarzut niewyjaśnienia sprawy potrzebnego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W dniu 27 marca 2020 r. skarżący złożył odwołanie, do którego dołączył oświadczenie (też z datą 27 marca 2020 r.), że córka N. K. nie może sprawować opieki, gdyż jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i mieszka na stałe w H. Starszy syn również nie może sprawować opieki, gdyż mieszka na stałe od ponad 35 lat w USA. Młodszy zaś syn także nie może sprawować opieki, ponieważ jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim ruchowym i mieszka na stałe w B., a jest zatrudniony w firmie mającej siedzibę w W. Organ odwoławczy dysponując powyższymi informacjami wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji i wyjaśnił przede wszystkim, że żadne z dzieci N. K. nie są osobami niepełnosprawnymi w stopniu znacznym, co uniemożliwiłoby możliwość sprawowania opieki nad matką, zaś wskazane przez wnioskodawcę przyczyny tej niemożliwości nie zasługują na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu zarzut niewyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie jest niezasadny. Strona skarżąca oprócz postawienia takiego zarzutu (dopiero w skardze) nie precyzuje, czego organ odwoławczy nie wyjaśnił i jak miał to zrobić. Przywoływanie dopiero w skardze jakichś czysto hipotetycznych sytuacji, że dzieci N. K. mogą ewentualnie znajdować się w złej sytuacji majątkowej albo sprawować opiekę nad innymi członkami swoich rodzin, bez wskazywania tych okoliczności przez skarżącego (wnioskodawcę) na etapie toczącego się postepowania administracyjnego, uznać należy za działanie spóźnione. Organy nie były bowiem zobowiązane do samodzielnego poszukiwania potencjalnych informacji dotyczących sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy i jego rodziny (ciotki i wujków) ponad to, co on sam wskazywał i na co się powoływał. Obowiązek przywołania wszystkich okoliczności potrzebnych do wykazania uprawnień do uzyskania świadczenia spoczywał bowiem na skarżącym (wnioskodawcy).
Powyższy zarzut skargi jest tym bardziej niezasadny, gdyż nawet po jego podniesieniu w skardze, strona skarżąca nie wskazuje żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a które nie zostały przez organy uwzględnione. Powołanie się na sytuacje hipoteczne nie jest bowiem tożsame z twierdzeniem, że występują one w rzeczywistości, a tylko ich nie zbadano.
Na marginesie można tylko wskazać, że powyższy zarzut wraz z jego uzasadnieniem treściowo podobny jest do sytuacji zaistniałej w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 202/19. W tamtej jednak sprawie organy nie umożliwiły wnioskodawcy wypowiedzenia się i złożenia stosownych dowodów (nie zastosowano art. 10 § 1 k.p.a.). W niniejszej zaś sprawie stosowne zawiadomienie do skarżącego skierowano – k. 27 akt adm.
Sąd nie podziela także zarzutu skargi, że organy w sposób niewłaściwy uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. Jak już bowiem wyżej wskazano, organy oceniały zebrany materiał dowodowy stosownie do stanu jego pozyskania od skarżącego. W sposób prawidłowy ustaliły zatem stan faktyczny, przywołały prawidłowe przepisy i wyczerpująco wyjaśniły motywy swoich rozstrzygnięć.
Jako niezasadny należy także potraktować zarzut naruszenia przepisu art. 16a ust. 1 u.ś.r. Organ jednoznacznie bowiem wyjaśnił, że dzieci osoby wymagającej opieki są aktywne zawodowo i nie sposób im odbierać prawa do tej aktywności. Sąd podziela stanowisko organów wskazując jednocześnie, że jak trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1220/19, zawarte w art. 16a ust. 1 u.ś.r. uregulowanie prawne, iż osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu nie jest w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, musi być wykładane przy zastosowaniu przesłanek obiektywnych, do których nie należy sam fakt pozostawania w zatrudnieniu. Okoliczność ta jest bowiem wynikiem dokonanego w sposób świadomy wyboru przez określoną osobę i nie zwalnia przy tym tej osoby z obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego. W takim przypadku obowiązek ten nie przybierze wprawdzie świadczenia pomocy w formie starań osobistych, a może polegać na np. opłaceniu osoby trzeciej, która tę opiekę zapewni.
Powyższe, zdaniem niniejszego składu orzekającego oznacza, że wskazane przez skarżącego przyczyny potencjalnej niemożliwości sprawowania opieki nad N. K. przez jej dzieci, są niewystarczające do przyjęcia, że dzieci te nie są w stanie sprawować tej opieki. Jak trafnie ujął to organ odwoławczy, w sprawie brak jest na tę okoliczność jakichkolwiek dowodów. Dowody te zaś, jak już wyjaśniono powyżej, winny pochodzić od skarżącego. Ewentualnie mogłyby się o nie starać organy w zakresie swojej właściwości i posiadanych możliwości, o ile kwestie z nich wynikające zostałyby podniesione przez skarżącego na etapie trwającego postępowania administracyjnego. Tak się jednak nie stało. Przywołanie przez skarżącego w piśmie z dnia 27 marca 2020 r. okoliczności w postaci przebywania jednego syna N. K. w USA od 35 lat, czy też zatrudnienie drugiego jej syna w firmie mającej siedzibę w Warszawie, nie nakładały na organ odwoławczy obowiązku poszukiwania z urzędu dowodów na okoliczność ich sytuacji rodzinnej i majątkowej i w efekcie dążenia do wykazania, że nie są oni w stanie fizycznie lub finansowo sprawować opieki nad matką.
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.