Uzasadnienie
A. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych podając, że zamieszkuje z żoną i synem. Źródło utrzymania rodziny skarżącego stanowi jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 3.417 zł brutto oraz jego żony w wysokości 2.542 zł brutto. W skład majątku rodziny skarżącego wchodzi budynek gospodarczy o powierzchni 40 m2 oraz budynek mieszkalny o powierzchni 150 m2 (nie oddany do użytku). Poza tym skarżący nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Dodatkowo A. K. podniósł, że miesięcznie wydatki przedstawiają się następująco: żywność – 1.500 zł, leki - 200 zł, drewno – 500 zł, telefon – 200 zł, prąd – 100 zł, woda – 200 zł (k. 9-12).
W oparciu o tak ustalony stan majątkowy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 10 lipca 2015 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Sprzeciw od powyższego postanowienia złożył wnioskodawca wskazując, że poniesienie kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem będzie wiązało się z poniesieniem uszczerbku dla jego rodziny. Podniósł, że osiągane przez niego dochody przeznaczone są w całości na utrzymanie rodziny i ponoszenie opłat związanych z utrzymaniem domu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprzeciw został wniesiony skutecznie, co powoduje utratę mocy postanowienia z dnia 10 lipca 2015 r., a wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: " p.p.s.a." sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wniosek skarżącego zawiera żądanie udzielenia prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przy czym to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższego wynika, że obowiązkiem osoby składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy jest uprawdopodobnienie i udokumentowanie oświadczeń zawartych we wniosku.
Natomiast obowiązkiem sądu jest rzetelna ocena oświadczeń i dokumentów złożonych przez wnioskodawcę pod względem spełnienia bądź niespełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 p.p.s.a. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
Z oświadczenia wnioskodawcy dokumentującego jego sytuację majątkową wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze współmałżonką H. K.oraz pełnoletnim synem T. K. Źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny jest jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 3.417 zł brutto oraz jego żony w wysokości 2.542 zł brutto. Wydatki miesięczne związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wynoszą łącznie 2.700 zł. Majątek rodziny wnioskodawcy stanowi budynek gospodarczy o powierzchni 40 m2 oraz budynek mieszkalny o powierzchni 150 m2 (nie oddany do użytku). Skarżący nie posiada żadnych oszczędności i przedmiotów wartościowych.
Analizując powyższe dane w kontekście złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd doszedł do wniosku, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe. Podstawą takiego rozstrzygnięcia jest okoliczność posiadania przez wnioskodawcę oraz jego małżonkę stałego źródła dochodu z wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie 5.959 zł brutto miesięcznie oraz majątku w postaci budynku gospodarczego o powierzchni 40 m2 oraz budynku mieszkalnego o powierzchni 150 m2 (nie oddanego do użytku). Skarżący nie wykazał również żadnych trudności w pokrywaniu bieżących kosztów utrzymania rodziny.
W tym miejscu wskazać również należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia.
Dodatkowo koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Jeśli strona decyduje się bowiem na zainicjowanie postępowania sądowego, to powinna liczyć się z koniecznością ich poniesienia, chyba że wykaże brak możliwości w tym zakresie, co w sprawie niniejszej nie nastąpiło.
Analizując sytuację finansową wnioskodawcy w kontekście zaprezentowanych poglądów, które Sąd w pełni podziela, należy dojść do wniosku, że osiągane przez niego dochody umożliwiają pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i jego rodziny.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.