Uzasadnienie
Rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] czerwca 2004 r. Wojewoda P. stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia [...] maja 2004 r. (Nr [...]), mocą której Rada Miejska – z powołaniem się na art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym – wyraziła zgodę dla Komisji Międzyzakładowej NSZZ "S." PKP w B., na umieszczenie tablicy pamiątkowej na elewacji budynku dworca głównego PKP w B., upamiętniającej poległych kolejarzy w walce z okupantami w latach 1939-1949. Organ nadzoru stwierdził, że w/w uchwała podjęta została z naruszeniem prawa, albowiem powołany w podstawie prawnej uchwały przepis art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym nie daje radzie możliwości i nie upoważnia jej wyrażania zgody na umieszczanie na elewacji budynków tablic pamiątkowych. Stosownie do powołanego przepisu, do wyłącznej właściwości rady należy podejmowanie uchwał w sprawach: herbu gminy, nazw ulic i placów publicznych oraz wznoszenia pomników.
Tablica pamiątkowa o treści stanowiącej załącznik do uchwały nie jest pomnikiem w rozumieniu definicji pomnika zawartej w art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane. Budynek dworca PKP w B. jest zabytkiem wpisanym do rejestru zabytków a umieszczanie między innymi tablic na takich zabytkach wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. W związku z powyższym podjęcie przez Radę Miejską B. uchwały w sprawie wyrażenia zgody na umieszczenie tablicy pamiątkowej na elewacji budynku dworca PKP bez podstawy prawnej jest istotnym naruszeniem prawa, skutkującym nieważność uchwały.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze wywiodła w terminie Gmina B. zarzucając mu:
- - naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie, że kompetencja rady gminy w zakresie objętym normą prawną ogranicza się jedynie do wyrażenia woli budowy pomnika w rozumieniu nadanym temu pojęciu przez ustawę z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, nie zaś w znaczenie szerszym jako upamiętnienia jakiegoś wydarzenia lub osoby;
- - naruszenie art. 91 ustawy o samorządzie gminnym poprzez pozbawienie rady gminy jednej z kompetencji stanowiących uznając, iż materia będąca przedmiotem unieważnionej uchwały nie należy do właściwości tegoż organu, a tym samym pozbawienie władzy publicznej wpływu na kształtowanie symboli historycznych.
Wskazując na powyższe zarzuty Gmina B. wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego oraz zasądzenie od Wojewody P. na rzecz skarżącej gminy kosztów procesu.
Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu albowiem, zdaniem Sądu, uchwała Rady Miejskiej z dnia [...] maja 2004 r. o wyrażeniu dla Komisji Międzyzakładowej NZSS "S." PKP B. zgody na umieszczenie tablicy pamiątkowej na elewacji budynku dworca głównego PKP, rzeczywiście naruszyła w sposób istotny przepis art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wskazany w uchwale jako podstawa prawna uchwały. Przepis ten przypisuje radzie gminy, wyłączną właściwość przy podejmowaniu uchwał wyłącznie jedynie w sprawach: herbu gminy, nazw ulic i placów publicznych oraz wznoszenia pomników. Umieszczenie tablicy pamiątkowej na elewacji budynku nie jest tożsame z pojęciem "wzniesienia pomnika". Organ nadzoru słusznie zwraca uwagę na różnice przedmiotowe między oboma pojęciami, klasyfikujące wyłącznie "pomnik" do "budowli" w rozumieniu prawa budowlanego. Różnic tych nie eliminuje fakt, że zarówno tablice pamiątkowe, jaki i pomnik zwykle są wyrazami pamięci i kultu dla postaci czy wydarzeń historycznych, tj. że umieszczeniu tablicy i wznoszeniu pomnika przyświecać mogą takie same cele.
Niezależnie od wyżej wymienionego braku tożsamości pojęć zauważyć należy, że fundatorem tablicy pamiątkowej, której dotyczyła sporna uchwała, nie było miasto ale NSZZ "S." PKP B., a umieszczenie tejże tablicy miało nastąpić na elewacji budynku nie stanowiącego własności Gminy B. Zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej "organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa". Konstytucyjną zasadą praworządności związane są też organy samorządu terytorialnego. Rada gminy jest władna podjąć uchwałę tylko na podstawie i w granicach prawa. Według art. 6 ustawy o samorządzie gminnym "do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów", a art. 7 tejże ustawy stanowi, iż do zadań własnych gminy należy zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty i wylicza przykładowo zadania własne gminy. Przepisy art. 6 i 7 ustawy o samorządzie gminnym mówią jedynie, czym się gminy mogą zajmować.
Realizacja zadań gminy zawsze następuje w ramach ustawowo przypisanych organom gminy kompetencji. W tym konkretnym przypadku zgoda na umieszczenie tablicy pamiątkowej na ścianie budynku nie stanowiącego własności gminy i fundowanej przez inny podmiot niż gmina, nie mieściła się przedmiotowo w kompetencji rady gminy.
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).-