Uzasadnienie
Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku została wywiedziona przez Ł. R. na podstawie stanu faktycznego, który przedstawiał się następująco:
W dniu [...].07.2006r. Ł. R. wystąpił z wnioskiem do Wójta Gminy w S. dotyczącym oszacowania strat w jego gospodarstwie rolnym, powstałych w wyniku suszy.
W dniu 9.08.2006r. Komisja sporządziła protokół, z którego wynika, że powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie Ł. R. wynosi ogółem 10, 44 ha, zaś straty z powodu suszy powstały: w 50% w powierzchni 4 ha łąk trwałych i w 35% w powierzchni 1 ha uprawy ziemniaków jadalnych. Z protokołu wynika również, że rolnik posiada 15 sztuk bydła i 6 sztuk trzody chlewnej.
Protokół został podpisany przez trzech członków komisji i przez Ł. R. (bez uwag).
Komisja wyliczyła, że straty z powodu suszy w gospodarstwie rolnym Ł. R. zostały poniesione na 2,35 ha.
Mając na względzie ustalenia Komisji Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działając z upoważnienia Wójta, decyzją z dnia [...].10.2006r. odmówił Ł. R. przyznania jednorazowego zasiłku celowego na złągodzenie skutków suszy w 2006r. W decyzji powołano się na niespełnienie przez wnioskodawcę przesłanki z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29.08.2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. nr 155, poz. 1109), który stanowi, że pomoc przysługuje, jeśli w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, wynoszą średnio powyżej 30%.
Ponieważ w gospodarstwie rolnym skarżącego Komisja oszacowała szkody na 2,35 ha, co stanowi 22, 51% areału całego gospodarstwa, to organ I instancji stwierdził, że warunek powyższy nie został spełniony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podzieliło stanowisko organu
I instancji i decyzją z dnia[...].11.2006r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Ł. R. zakwestionował skład Komisji szacującej szkody oraz nieprawidłowości ustaleń. Stwierdził, że Komisja nie dokonała oględzin na polu oraz nie chciała uwzględnić strat w zasiewach zbóż, które w dniu 9.08.2006r. było częściowo skoszone, a częściowo było jeszcze na polu. Wnosił o uwzględnienie skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o jej oddalenie. Odpowiadając na zarzuty skargi Kolegium wyjaśniło, że skarżący podpisał protokół oszacowania strat, sporządzony przez Komisję w dniu 9.08.2006r. Nie wniósł żadnych uwag, a zarzuty na nieprawidłowości działania Komisji zgłosił dopiero w skardze do Sądu, zaś we wniosku o zasiłek celowy w ogóle nie podał, w jakich uprawach wystąpiły straty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga podlegała uwzględnieniu, przy czym wskazać należy, iż z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Nawiązując do powyższej zasady Sąd stwierdza, że zarzuty podane w treści skargi przez Ł. R. nie mogą być uwzględnione. Dotyczą one zastrzeżeń działania Komisji w dniu 9.08.2006r.: braku oględzin na polu, nieuwzględnienia strat w innych uprawach niż uwidocznione w protokole oraz niepełnego składu osobowego Komisji. Jak słusznie podnosi SKO w odpowiedzi na skargę protokół oszacowania strat, sporządzony przez Komisję dnia 9.08.2006r. został podpisany bez żadnych zastrzeżeń przez samego skarżącego, a więc nie sposób przyjąć, że odzwierciedla on nieprawdę tym bardziej, że zarzuty co do rzetelności protokołu pojawiły się dopiero w skardze do Sądu, zaś nie były podnoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Natomiast przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji jest naruszenie przez organy przepisów materialnoprawnych. Chodzi bowiem o nieprawidłową interpretacje przepisów § 2 pkt 2 oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29.08.2006r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. nr 155, poz. 1109).
Sposób obliczania szkód, polegający na procentowym ich odniesieniu do areału wszystkich użytków rolnych w gospodarstwie – nie jest prawidłowy. Wprawdzie brzmienie przepisu § 2 pkt 2 rozporządzenia nie jest jednoznaczne, to nie określa w stosunku do jakiej powierzchnia powinna być obliczana skala średnich strat w gospodarstwie, to jednak rozwiązania należy szukać w przepisie § 4 ust. 2 rozporządzenia. Z brzmienia przepisu § 4 ust. 2 można wnosić, że podstawą do obliczenia średniej powinny być dane zawarte w protokole z oszacowania szkód, sporządzonym przez komisję powołaną na podstawie odrębnych przepisów. Skoro tak, to dane przyjmowane do ustalenia średniej wysokości szkód powinny być zaczerpnięte z takiego protokołu. Jeżeli komisja nie ustaliła w toku szacowania szkód poniesionych w wyniku suszy w innych uprawach, niż wyszczególnione w protokole, to organ rozstrzygający o prawie do pomocy nie może przyjąć, że szkód tych nie było wcale. Powinna kierować się wyłącznie danymi o powierzchni tych użytków rolnych, na których poniesiono szkody, które zostały oszacowane przez komisję.
Ich wysokość ma wynikać albo z protokołu, albo z innych dowodów, które zawsze należy dopuścić w postępowaniu wyjaśniającym, zgodnie z zasadą art. 75 § 1 i art. 77 § 1 kpa. Do ustalenia średniej nie można natomiast przyjąć powierzchni tych użytków rolnych, na których komisja nie dokonała wyszacowania.
Powyższa interpretacja znalazła już odzwierciedlenie w kilku decyzjach Samorządowych Kolegiów Odwoławczych np. w B. (nr [...]) w E. (nr [...]).
Sąd podziela powyższy pogląd, albowiem celem rozporządzenia było udzielenie pomocy rodzinom rolniczym, bez względu na powierzchnię posiadanych upraw, albowiem klęska suszy w 2006r. miała charakter powszechny.
W rozpoznawanej sprawie Komisja oszacowała straty w gospodarstwie rolnym Ł. R. na 5 hektarach przyjmując, że na 4 ha było 50% zniszczeń, a na 1 ha – 35%. Po przeliczeniu na powierzchnię okazało się, że nie zebrano upraw z 2,35 ha. Obliczając średnią szkód w uprawach spowodowanych suszą, organy odniosły wielkość oszacowanych szkód do areału całego gospodarstwa skarżącego, tj. do 10, 44 ha, zamiast uczynić to prawidłowo – do 5 ha, bo tylko na takiej powierzchni szkody zostały oszacowane.
Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji dokona prawidłowego wyliczenia szkód spowodowanych suszą i określi ich wskaźnik procentowy, w oparciu o dane z protokołu Komisji z dnia 9.08.2006r., a następnie raz jeszcze dokona analizy przesłanek wynikających z § 2, § 4 § 5 w/w rozporządzenia pod kątem zasadności i wysokości przyznania zasiłku na rzecz skarżącego.
Mając na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.