Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Dyrektor P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w B., na podstawie art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1793 ze zm.), dalej: ustawa o świadczeniach, po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez H. Sp. z o.o. P. (dalej: Spółka) od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze, w zakresie: świadczenia zespołu długoterminowej opieki domowej dla pacjentów wentylowanych mechanicznie, na obszarze powiatów: g., k., Ł., ł., w. i z. – oddalił odwołanie.
Organ pierwszej instancji ustalił, że w dniu [...] lutego 2017 r. ogłoszono postępowanie w trybie konkursu ofert na ww. świadczenia opieki zdrowotnej. Wskazano w ogłoszeniu wartość zamówienia i okres rozliczeniowy oraz że zostaną zawarte maksymalnie trzy umowy. Do wyznaczonego terminu wpłynęło pięć ofert, w tym oferta skarżącej Spółki, której to oferty braków formalnych nie stwierdzono. W trakcie weryfikacji w dniu [...] marca 2017 r. na miejscu wskazanym jako miejsce udzielania świadczeń przez Spółkę, tj. przy ul. [...] w G., Komisja konkursowa stwierdziła brak sprzętu deklarowanego w formularzu ofertowym (okazano wyłącznie faktury zakupu oraz paszporty techniczne sprzętu).
W konsekwencji, stwierdzając brak spełnienia warunków wymaganych w przepisach prawa, w tym warunków określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, Komisja w dniu 13 marca 2017 r. odrzuciła ofertę Spółki, o czym Spółkę poinformowała. Oferta Spółki nie brała udziału w dalszej części postępowania konkursowego, zaś zgłoszony do odrzucenia oferty protest został oddalony przez Komisję w dniu [...] marca 2017 r., o czym ogłoszono. Tego samego dnia nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania konkursowego, w wyniku którego świadczenia na obszarze określonym w ogłoszeniu zostały zabezpieczone, zaś po wcześniejszym przeprowadzeniu negocjacji, do zawarcia umowy zostali wybrani trzej inni oferenci.
Spółka złożyła odwołanie od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego, w którym zarzuciła naruszenie: § 17 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. poz. 1980 ze zm., dalej: rozporządzenie o pracach komisji) - poprzez niezawiadomienie oferenta o weryfikacji, które to zawiadomienie powinno mieć formę pisemną pod rygorem nieważności; naruszenie § 17 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji, poprzez nieprawidłową interpretację sformułowania o możliwości dokonania weryfikacji przez komisję konkursową i przyjęcie, że sprzęt medyczny powinien znajdować się w miejscu wykonywania świadczenia; błąd w ustaleniach faktycznych, jakoby Spółka nie posiadała sprzętu w dniu weryfikacji, podczas gdy jest zobowiązana do jego okazania a nie do fizycznego posiadania w miejscu udzielania świadczeń; art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach, poprzez przeprowadzenie postępowania z pominięciem zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz zasad uczciwej konkurencji.
Jak wskazał organ pierwszej instancji, odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Spółka nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach). Przede wszystkim Spółka potwierdziła spełnianie wymagań ofertowych oraz wynikających z przepisów prawa, bowiem udzieliła odpowiedzi "TAK" na zapytanie w części VIII formularza ankietowego o brzmieniu" W okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy oferent spełnia i będzie spełniał wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych w zakresie będącym przedmiotem niniejszego postępowania oraz w zarządzeniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów będących przedmiotem niniejszego postępowania". Ogłoszenie o konkursie ofert, zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia o pracach komisji, zawierało wskazanie wszystkich aktów prawnych obowiązujących w postępowaniu, w tym m.in. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1658), dalej: "rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych" oraz zarządzeń Prezesa NFZ: Nr 60/2016/DSOZ z dnia 29 czerwca 2016 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej, zwanym dalej "warunkami zawierania i realizacji umów" oraz Nr 12/2015/DSOZ z dnia 13 lutego 2015 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zwanym dalej "warunkami postępowania".
Zatem Spółka powinna była mieć wiedzę o treści załącznika nr 4 "Warunki realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej" (lp. 2 część A - sprzęt medyczny i pomocniczy oraz warunki lokalowe) do rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych, w którym enumeratywnie wskazano wymagania konieczne, tj.: sprzęt medyczny i pomocniczy w miejscu pobytu świadczeniobiorcy oraz w miejscu udzielania świadczenia, jak też wymagania lokalowe. Organ pierwszej instancji podkreślił, że Spółka złożyła w ofercie oświadczenie z dnia [...] lutego 2017 r. zgodne z załącznikiem nr 3 do warunków postępowania, w którym w punkcie 1 stwierdziła, że: "zapoznała się z przepisami zarządzenia oraz z warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania", oświadczając jednocześnie w pkt 13, że "dane przedstawione w ofercie i niniejszych oświadczeniach są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym".
W trakcie postępowania Komisja konkursowa stwierdziła, że istnieje obowiązek przeprowadzenia weryfikacji oferenta w nowym miejscu udzielania świadczeń tj. G. ul. [...] wykazanym w formularzu ofertowym, pomimo posiadania umowy, ale z uwzględnieniem innego obszaru terytorialnego (art. 134 ustawy o świadczeniach). Co prawda na dzień składania oferty, tj. [...] lutego 2017 r., Spółka posiadała w swojej strukturze wpisanej do rejestru podmiotów leczniczych komórkę organizacyjną właściwą dla realizacji świadczeń w zakresie właściwym dla prowadzonego postępowania (ustalono to na podstawie wypisu z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą - wydruk elektroniczny z dnia [...] lutego 2017 r. według stanu na dzień [...] lutego 2017 r. tj. na termin składania ofert), jednak Zespół długoterminowej opieki domowej miał wskazaną datę rozpoczęcia działalności 9 lutego 2017 r. (Rubryka 10).
W wyniku weryfikacji na miejscu okazało się, że Spółka nie spełnia wymogu niezbędnego do zawarcia umowy, tj. nie posiada sprzętu medycznego i pomocniczego wymienionego w części V formularza ofertowego - Wykaz zasobów - w miejscu udzielania świadczeń, za wyjątkiem zestawu do udzielania pierwszej pomocy lekarskiej - szt. 7 (tj. sprzętu wymaganego przepisem § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych). W toku weryfikacji Spółka nie okazała tego sprzętu, a jedynie faktury zakupu oraz oświadczyła, iż wykazany w ofercie sprzęt znajduje się fizycznie u pacjentów lub w centralnym magazynie w P., zaś nesesery pielęgniarskie znajdują się na wyposażeniu pielęgniarek. Dlatego ofertę odrzucono, zaś Spółka nie brała udziału w dalszej części postępowania konkursowego, bowiem w momencie złożenia oferty powinna była spełniać warunki określone w Zarządzeniu Prezesa NFZ w sprawie warunków zawierania i realizacji umów.
Organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia zasady równego traktowania oferentów (art. 134 ustawy o świadczeniach). Wyjaśnił, że weryfikację przeprowadził w sumie u trzech oferentów deklarujących nowe miejsce udzielania świadczeń zdrowotnych, w tym w miejscu deklarowanym przez Spółkę i tylko w tym miejscu nie zostały spełnione wymagana, do których oferent się zobowiązał. Nie stosowano różnych kryteriów wobec oferentów, powiadomiono w dniu [...] marca 2017 r. telefonicznie o dacie weryfikacji ([...] marca 2017 r.), co jest dopuszczalne na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji, mimo obowiązującej zasady pisemności. Organ wskazał, że zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji możliwa jest weryfikacja, w szczególności poprzez oględziny pomieszczeń i urządzeń podmiotu leczniczego, przy pomocy którego wykonywana ma być umowa, a także zażądania przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta, przy czym oferta ma być aktualna zarówno w dniu składania oferty, jak i od początku obowiązywania umowy.
Podkreślono, że Spółka w części VI (Szczegóły oferty) formularza ofertowego w odniesieniu do sprzętu medycznego i pomocniczego w kolumnie "rodzaj dostępności zasobu" wskazała odpowiedź "w miejscu" - co oznacza iż ww. sprzęt, zgodnie z oświadczeniem ofertowym, winien być okazany w miejscu wskazanym w ofercie. Tego faktu w trakcie weryfikacji nie potwierdzono.
Organ pierwszej instancji wskazał, że postępowanie konkursowe było prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach zdrowotnych, warunkami postępowania i warunkami zawierania umów, oferta Spółki została oceniona zgodnie z prawem i w konsekwencji odrzucona z uwagi na rozbieżności pomiędzy deklarowanym w ofercie stanem faktycznym a zastanym przez Komisję w dniu weryfikacji. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, zaś Spółka w oświadczeniu załączonym do oferty oświadczyła, iż zapoznała się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza zastrzeżeń oraz przyjmuje je do wykonania.
Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyła Spółka H., która zarzuciła:
- 1. naruszenie § 17 ust. 3 rozporządzenia o pracach komisji - poprzez jego błędne zastosowanie oraz błędne przeprowadzenie weryfikacji oferenta, który miał wcześniej zawartą umowę w zakresie świadczenia stanowiącego przedmiot postępowania, co czyni przeprowadzoną weryfikację bezpodstawną oraz niedopuszczalną w stosunku do oferenta;
- 2. naruszenie § 5 ust. 1 rozporządzenia o pracach komisji - poprzez niezawiadomienie oferenta o weryfikacji, które to zawiadomienie powinno mieć formę pisemną pod rygorem nieważności;
- 3. naruszenie § 17 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji - poprzez nieprawidłową interpretację, z której wynika, że Komisja konkursowa może dokonać weryfikacji urządzeń przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego, zaś sprzęt medyczny powinien znajdować się w miejscu wykonywania świadczenia;
- 4. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że oferent w dniu weryfikacji nie posiadał sprzętu medycznego i pomocniczego w przypadku, gdy oferent jest zobowiązany do okazania sprzętu medycznego a nie do jego fizycznego posiadania w miejscu udzielania świadczeń;
- 5. naruszenie art. 134 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach, poprzez przeprowadzenie postępowania z pominięciem zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz z pominięciem zasad uczciwej konkurencji.
W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka wyjaśniła, że
Komisja konkursowa nie miała podstaw do przeprowadzenia weryfikacji u oferenta, bowiem wydzielono u niego jedynie komórkę organizacyjną do wykonywania określonej części zadań, która to komórka nie jest odrębnym podmiotem, a jej wydzielenie nie świadczy o nowym zakresie działalności czy miejscu jej wykonywania. Zdaniem Spółki, przeprowadzenie u niej weryfikacji, nie zaś u wszystkich oferentów, stanowi naruszenie zasady równego traktowania (art. 134 ustawy o świadczeniach). Nadto, w jej ocenie, Komisja nie zachowała formy pisemnej pod rygorem nieważności zawiadomienia o weryfikacji, co zawiadomienie czyni nieważnym, zwłaszcza że telefonicznie nie poinformowano o zakresie kontroli. Zdaniem Spółki, doszło do błędu w ustaleniach faktycznych, bowiem wyjaśniła ona podczas weryfikacji, że część sprzętu medycznego znajduje się w użytkowaniu przez pacjentów na terenie województwa p. i nie ma możliwości jego zgromadzenia w miejscu wskazanym do wykonywania świadczenia z tej przyczyny, że pacjenci korzystają ze sprzętu medycznego w sposób ciągły.
Co do sprzętu znajdującego się w magazynie w P. wskazano, że informacja o weryfikacji nie obejmowała informacji o jej zakresie, zatem Spółka przedstawiła częściowy sprzęt medyczny w miejscu świadczenia, a co do pozostałego sprzętu oferent okazał Komisji konkursowej dokumenty potwierdzające własność i posiadanie całego wykazanego w ofercie sprzętu medycznego. Zdaniem Spółki, z przepisu § 17 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji nie wynika, gdzie fizycznie sprzęt ma się znajdować.
Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Dyrektor P. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ ten ustalił stan faktyczny sprawy identycznie jak w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, dokonał jego oceny tożsamej z oceną zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz sformułował identyczne wnioski uznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy za bezzasadny. Dyrektor P. Oddziału NFZ w uzasadnieniu decyzji wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy przytoczył w całości uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej, zaś końcowo wskazał, że w jego ponownej ocenie, postępowanie konkursowe przeprowadzone przez Komisję było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i nie doszło do naruszenia interesu prawnego Spółki. Uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji w całości wyczerpało ocenę stanu faktycznego i prawnego rozpatrywanej sprawy.
Spółka we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawarła zarzutów, które nie zostałyby już rozpatrzone w decyzji z dnia [...] kwietnia 2017r., dlatego brak jest przesłanek przemawiających za uwzględnieniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Skargę na decyzję odwoławczą złożyła do sądu administracyjnego Spółka H., która zarzuciła naruszenie:
- 1. § 17 ust. 3 rozporządzenia o pracach komisji poprzez jego błędne zastosowanie oraz błędne przeprowadzenie weryfikacji oferenta, który miał wcześniej zawartą umowę w zakresie świadczenia stanowiącego przedmiot postępowania, co czyni przeprowadzoną weryfikację bezpodstawną oraz niedopuszczalną w stosunku do oferenta;
- 2. § 5 ust. 1 rozporządzenia o pracach komisji poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, niezawiadomienie w formie pisemnej (zastrzeżonej pod rygorem nieważności) oferenta o weryfikacji;
- 3. § 17 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji poprzez nieprawidłową interpretację sfomułowania, że Komisja konkursowa może dokonać weryfikacji urządzeń przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego i przyjęcie, że sprzęt medyczny powinien znajdować się w miejscu wykonywania świadczenia;
- 4. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że oferent w dniu weryfikacji nie posiadał sprzętu medycznego i pomocniczego w przypadku, gdy oferent jest zobowiązany do okazania sprzętu medycznego a nie do jego fizycznego posiadania w miejscu udzielania świadczeń;
- 5. naruszenie art. 134 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach, poprzez przeprowadzenie postępowania z pominięciem zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz z pominięciem zasad uczciwej konkurencji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca Spółka nie kwestionuje uprawnienia Komisji konkursowej do przeprowadzenia weryfikacji oferenta, ale kwestionuje istnienie podstaw do przeprowadzenia weryfikacji w tej konkretnej sprawie oraz kwestionuje poprawność formalną zawiadomienia o weryfikacji. Skarżąca nie była nowym podmiotem świadczącym usługi na rzecz NFZ zarówno w odniesieniu do terenu ich świadczenia jak i osób na rzecz których usługi były świadczone, bowiem prowadzi działalność w tym zakresie od 10 lat. Powtórzyła, jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że powołanie komórki organizacyjnej nie stanowi utworzenia nowego podmiotu a jest wynikiem wewnętrznej reorganizacji, jak też nowa komórka organizacyjna nie powinna być traktowana jak nowy podmiot, zwłaszcza że nie otrzymuje numeru NIP czy REGON.
Nadto, podmiotem, który złożył ofertę w niniejszym postępowaniu oraz podmiotem z którym NFZ zawarłby umowę jest Spółka a nie jej komórka organizacyjna, jak też w Spółce - a nie w jej komórce organizacyjnej - przeprowadzono kontrolę.
Zdaniem Spółki, doszło do naruszenia zasady równości, bowiem nie u wszystkich oferentów przeprowadzono weryfikację, zaś zawiadomienie o jej dacie nie nastąpiło na piśmie a telefonicznie, bez wskazania zakresu weryfikacji. W konsekwencji czynność weryfikacji pozostaje nieważna. Organ dopuścił się również błędu w ustaleniach faktycznych przyjmując, że Spółka nie posiadała w dniu weryfikacji całości sprzętu medycznego i pomocniczego, gdy tymczasem część sprzętu medycznego znajduje się w użytkowaniu przez pacjentów na terenie województwa p. i nie ma możliwości jego zgromadzenia w miejscu wskazanym do wykonywania świadczenia z tej przyczyny, że pacjenci korzystają ze sprzętu medycznego w sposób ciągły. Wobec braku wiedzy o zakresie weryfikacji skarżący podczas weryfikacji przedstawił do okazania częściowy sprzęt medyczny w miejscu świadczenia, a co do pozostałego sprzętu oferent okazał Komisji konkursowej dokumenty potwierdzające własność i posiadanie całego wykazanego w ofercie sprzętu medycznego.
Nie jest określone gdzie fizycznie sprzęt ma się znajdować. Komisja konkursowa poprzez nieprawidłowe zawiadomienie skarżącego o planowanej kontroli, uniemożliwiła przygotowanie się do okazania sprzętu medycznego w oznaczonym na potrzeby postępowania o zawarcie umowy miejscu świadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora P. Oddziału NFZ, wydana po rozpatrzeniu wniosku skarżącej Spółki H. o ponowne rozpatrzenie sprawy, od decyzji tego organu oddalającej odwołanie Spółki od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego na zawarcie umowy o świadczenie opieki zdrowotnej (art. 154 ust. 1 – 6 ustawy o świadczeniach). Jak wynika z akt administracyjnych, w postępowaniu konkursowym brało udział pięć podmiotów, z czego zawarto umowy z trzema z nich, z pominięciem Spółki, której ofertę odrzucono z uwagi na stwierdzone w trakcie weryfikacji niezgodności stanu deklarowanego w ofercie ze stanem rzeczywistym w zamierzonym miejscu dostarczania świadczenia. Zdaniem sądu, a wbrew zarzutom skargi, stwierdzenie powyższych nieprawidłowości nastąpiło w procedurze przeprowadzonej bez naruszenia prawa, do której to procedury przeprowadzenia – i w sposób w jaki uczyniła to Komisja konkursowa - była uprawniona oraz nastąpiło to bez uchybień w skardze zarzuconych.
Przede wszystkim nie doszło do zarzucanego naruszenia zasady równości wobec prawa. Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Powyższy nakaz równego traktowania obowiązuje w toku całego postępowania mającego na celu wyłonienie świadczeniodawcy, na etapie składania i oceny ofert określone dla oferentów warunki muszą zostać spełnione przez wszystkich oferentów w tym samym czasie, którym jest najdalej ostatni dzień składania ofert, ocena ofert dokonuje się wyłącznie w oparciu o wszystkie zawarte w nich dane - niepodlegające co do zasady późniejszemu uzupełnieniu czy korekcie i ocena ta powinna polegać na stosowaniu tych samych kryteriów do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu, z wykluczeniem stosowania wobec niektórych z nich kryteriów dodatkowych (vide wyroki z dnia 25 maja 2017 r., II GSK 2345/15 oraz II GSK 2394/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako CBOSA).
W ocenie składu orzekającego w sprawie niniejszej, analiza akt administracyjnych nie daje podstaw do twierdzenia, że w stosunku do skarżącej Spółki doszło do naruszenia zasady równości z uwagi na wyjątkowe, niekorzystne lub odmienne (z niejasnych powodów) jej potraktowanie, a tym samym że doszło do naruszenia jej interesu prawnego. Zgodzić się należy z organem, że Spółka jako podmiot od wielu lat świadczący usługi w zakresie opieki zdrowotnej miała świadomość przepisów prawa obowiązujących dla tego typu postępowań konkursowych, w tym: regulacji ustawy o świadczeniach, rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. poz. 1980), regulacji rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. poz. 1372), regulacji zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 13 lutego 2015 r. nr 12/2015/DSOZ w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej (NFZ z 2015 r., poz. 12).
Jeśli zaś chodzi o rodzaj świadczenia (opieka długoterminowa), obowiązywały regulacje: rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1658 ze zm.) oraz zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 29 czerwca 2016 r. nr 60/2016/DSOZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej (NFZ z 2016 r., poz. 60).
Podkreślić należy, że powyższe regulacje były obowiązujące dla wszystkich zainteresowanych złożeniem oferty w przedmiotowym postępowaniu, zaś skarżąca Spółka złożyła tzw. "Oświadczenie oferenta" na formularzu stanowiącym załącznik nr 3 do zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 13 lutego 2015 r., iż zapoznała się z przepisami tego zarządzenia, warunkami zawierania umów, ogólnymi warunkami udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, wzorami umów określonymi w zarządzeniach Prezesa NFZ dotyczących warunków zawierania i realizacji umów o świadczenia opieki zdrowotnej oraz zapewniła, że "dane przedstawione w ofercie i niniejszych oświadczeniach są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym" (k. 79 oferty). To jednoznaczne w swej treści oświadczenie uprawnia do wniosku, że Spółka zobowiązała się przestrzegać obowiązujących regulacji, była świadoma ich treści i konsekwencji ich nieprzestrzegania. Oznacza to też, że Spółka zgodziła się na zastosowanie wobec niej regulacji § 17 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji, zgodnie z którym to przepisem Komisja konkursowa może przeprowadzić weryfikację oferenta w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, w szczególności przez oględziny pomieszczeń i urządzeń przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego, przy pomocy którego wykonywana ma być umowa, a także zażądać przekazania dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez oferenta oraz regulacji ust. 3 tego rozporządzenia, zgodnie z którym Komisja konkursowa przeprowadza weryfikację, o której mowa w ust. 2, u oferentów, którzy dotychczas nie mieli zawartej umowy w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania lub z którymi rozwiązano uprzednią umowę w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie oferenta.
Powyższą weryfikację Komisja zdecydowała się przeprowadzić u skarżącej Spółki, do czego była uprawniona. Zauważyć należy, że weryfikacja w Spółce nie była jedyną weryfikacją w spornym postępowaniu, bowiem zdecydowano o przeprowadzeniu takowej również u dwóch innych podmiotów spośród pięciu, które wniosły oferty (tj. w Spółce N. oraz Spółce W.). Jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę, weryfikację motywowano tym, że każdy z tych trzech podmiotów otworzył nową komórkę organizacyjną (nowe miejsce udzielania świadczeń). Nie sposób zatem w tej sytuacji mówić o wyjątkowo niekorzystnym i w konsekwencji nierównym potraktowaniu skarżącej Spółki w stosunku do innych oferentów z tego samego postępowania konkursowego. Każdy bowiem podmiot znajdujący się w tej samej sytuacji został potraktowany identycznie, bez odstępstw. Bezpodstawny pozostaje zatem zarzut naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach zdrowotnych.
Jednocześnie zauważyć należy, wbrew twierdzeniom skargi, że skarżąca Spółka została skutecznie zawiadomiona o terminie weryfikacji, bowiem w "Protokole z posiedzenia Komisji konkursowej w przedmiocie zawiadomienia oferentów o weryfikacji" z dnia [...] marca 2017 r. wskazano, że Komisja zawiadomiła telefonicznie o weryfikacji oferty w zakresie prawdziwości i prawidłowości danych w niej zawartych w miejscu udzielania świadczeń. Protokół zawiera również informację, że oferent potwierdził proponowany termin przeprowadzonej weryfikacji. Protokół został podpisany w obecności i przez wszystkich członków Komisji konkursowej. Zdaniem sądu, tak sporządzona dokumentacja zawiadomienia spełnia wymagania § 5 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji. Co prawda trafnie zauważa skarżąca Spółka, że w postepowaniu konkursowym obowiązuje zasada pisemności pod rygorem nieważności (§ 5 ust. 1), jednakże w ust. 2 tego przepisu wprost wskazano, że za zachowanie formy pisemnej uważa się także zapis treści czynności w protokole przeprowadzenia postępowania.
To też miało miejsce w sprawie niniejszej i nie budzi zastrzeżeń sądu. Niezasadny pozostaje przy tym zarzut o niepoinformowaniu Spółki o zakresie weryfikacji, bowiem z powyższego protokołu wprost wynika, że zawiadomiono telefonicznie o weryfikacji oferty "w zakresie prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w złożonej w postępowaniu ofercie w miejscu udzielania świadczeń". Oznacza to, że oferent co do zasady powinien być przygotowany na weryfikację w każdym zakresie dotyczącym prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie "w miejscu udzielania świadczeń", zwłaszcza że złożył oświadczenie, zgodnie z którym "dane przedstawione w ofercie [...] są zgodne ze stanem prawnym i faktycznym" (k. 79 oferty). Tym samym zarzuty naruszenia § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia o pracach komisji pozostają bezskuteczne.
Podobnie bezskuteczne pozostają zarzuty dotyczące naruszenia § 17 ust. 3 rozporządzenia o pracach komisji. Jak wynika z wydruku rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą z dnia [...] lutego 2017 r. (k. 35-36 wydruku), datą rozpoczęcia działalności przez komórkę organizacyjną Spółki pod nazwą "D." przy ul. [...] w G. jest [...] lutego 2017 r. Z wydruku tego wynika zatem, że powyższa działalność w tym konkretnie miejscu świadczenia opieki zdrowotnej, mimo że Spółka posiada umowę na tego typu usługi, jest działalnością nową co do miejsca świadczenia. W przepisie § 17 ust. 3 rozporządzenia o pracach komisji mowa jest o "umowie w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania" bez rozróżnienia, czy chodzi o zakres czy o miejsce.
Należy zatem przyjąć, czego wymaga cel kontroli, że dla sprawdzenia czy oferent zapewnia realną możliwość spełnienia zobowiązania zadeklarowanego w ofercie - sformułowanie z § 17 ust. 3 rozporządzenia o pracach komisji, iż weryfikację przeprowadza się "u oferentów, którzy dotychczas nie mieli zawartej umowy w zakresie świadczeń stanowiących przedmiot postępowania" oznacza, że chodzi także o nowe miejsce wykonywania świadczeń przez komórkę organizacyjną podmiotu będącego oferentem. Jak wyżej wskazano, nadrzędnym bowiem celem działania komisji konkursowej jest sprawdzenie realnych możliwości uzyskania konkursowych świadczeń. Nie w takim jednak znaczeniu, że dany podmiot jest w ogóle zdolny do udzielenia tych świadczeń, ale w takim, że może to uczynić – zgodnie z deklaracją zawartą w ofercie – także w miejscu wskazanym w ofercie. Wniosek ten znajduje potwierdzenie w treści § 2 pkt 7 zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 13 lutego 2015 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów.
Według tych regulacji "miejscem udzielania świadczeń" jest pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, w tej samej lokalizacji, powiązanych funkcjonalnie i organizacyjnie, w celu wykonywania świadczeń określonego zakresu, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Nie może być w przypadku Spółki miejscem udzielania świadczeń centralny magazyn w Poznaniu, gdyż nie tam zgodnie z ofertą mają być udzielane świadczenia. Tym samym nie można podzielić stanowiska skarżącej Spółki i jej wywodów dotyczących tego, że komórka organizacyjna nie jest samodzielnym podmiotem świadczącym usługi zdrowotne, a w związku z tym kontrola w komórce organizacyjnej jako miejscu zadeklarowanym do pełnienia świadczeń jest nieuprawniona.
Nie sposób także zgodzić się ze Spółką, że zadeklarowanie w części VI Formularza ofertowego posiadania w zasobach niezbędnego sprzętu medycznego "w miejscu udzielania świadczeń" tj. przy ul. [...] w G. oznacza, iż nie musi on się tam fizycznie znajdować, natomiast wystarczy, że będzie okazany. Zauważyć należy, że w tymże Formularzu w części "Zasoby" w pierwszej części tabeli znajduje się określenie "Rodzaj dostępności zasobu" i "Nazwa zasobu", w których to polach Spółka wpisała "w miejscu". Nie może to oznaczać, jak zdaje się wywodzić skarżąca, że w tymże miejscu sprzęt może się nie znajdować. Taki wniosek czyniłby weryfikację pozorną. Uniemożliwiono by w ten sposób realne sprawdzenie, czy świadczenie medyczne w tymże miejscu może być świadczone, co jest podstawowym warunkiem realności i prawidłowości oferty. Poza tym, zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia o pracach komisji, weryfikacja polega w szczególności na "oględzinach pomieszczeń i urządzeń przedsiębiorstwa podmiotu leczniczego, przy pomocy którego wykonywana ma być umowa".
Nie ulega wątpliwości, że w świetle treści złożonej przez Spółkę oferty komórka organizacyjna w G. jest pomieszczeniem Spółki, przy pomocy którego ma być wykonywana umowa. Obecność na miejscu świadczenia usług opieki zdrowotnej wymaganego jako gwarantowany sprzętu medycznego nie może budzić żadnych wątpliwości i nie spełnia tego warunku okazanie wyłącznie dowodów jego zakupu oraz paszportów technicznych. Zwłaszcza, że oferent w części VIII Formularza ofertowego odpowiedział "Tak" na zapytanie o spełnianie wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych w zakresie będącym przedmiotem spornego postępowania konkursowego oraz określonych w zarządzeniu Prezes NFZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów będących przedmiotem tego postępowania (s. 27-28 Formularza).
Dodać tylko należy, co wynika wprost i precyzyjnie z uzasadnień zaskarżonych decyzji, że trafnie ustalono rodzaj nieokazanego i niepozostającego w miejscu świadczenia usług sprzętu, wymaganego dla świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej. Trafnie bowiem wskazano na załącznik nr 4 (lp. 2 część A) do rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych zawierający wykaz niezbędnego sprzętu oraz warunki lokalowe. Tymczasem "w miejscu" znajdowało się wyłącznie siedem zestawów do udzielenia pierwszej pomocy lekarskiej. Podzielić również należy stanowisko organu z odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym "skarżący zdaje się zapominać, iż "braki sprzętowe" nie dotyczyły wyłącznie sprzętu będącego w użytkowaniu pacjentów, bowiem oferent nie wykazał, iż w miejscu zadeklarowanego udzielania świadczeń posiada przenośny aparat EKG oraz odpowiednią ilość neseserów pielęgniarskich wraz z wymaganym wyposażeniem". Jest to argument trafny, odnoszący się do przedmiotu postępowania i przekonujący.
Na marginesie wskazać należy, że niezrozumiałe jest twierdzenie Spółki, iż była zobowiązana do "okazania" sprzętu a nie – jak błędnie przyjął organ - do jego posiadania w miejscu świadczenia usług opieki zdrowotnej. Zdaniem sądu, "okazanie" nie jest równoznaczne z udostępnieniem dowodu zakupu, ale z fizycznym okazaniem w miejscu pełnienia świadczenia, co jest dowodem na faktyczne posiadanie sprzętu. Z taką sytuacją w sprawie niniejszej nie mamy jednak do czynienia, bowiem wymaganego sprzętu w miejscu świadczenia usług opieki zdrowotnej nie było.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca jej wydanie decyzja z dnia [...] kwietnia 2017 r. nie budzą również wątpliwości i zastrzeżeń sądu w pozostałym zakresie. W szczególności dotyczy to trybu prowadzenia postępowania konkursowego, w tym dokonywania niezbędnych ogłoszeń, jak też w zakresie materialnoprawnym niezarzuconym w skardze, w tym poddania wszystkich ofert jednolitej ocenie, której warunki nie uległy zmianie w toku postępowania, niestosowania dodatkowych i nieuprawnionych kryteriów, traktowania wszystkich podmiotów znajdujących się w podobnej sytuacji jednakowo, stosowania czytelnych kryteriów weryfikacji, umożliwienie udziału w niej.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.