Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...].07.2015r. Komisarz Wyborczy w Ł., działając na podstawie art. 383 § 1 pkt 2, § 2a i § 4a w związku z art. 11 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 5.01.2011r. Kodeks wyborczy (Dz.U. nr 21, poz. 112 ze zm.), wygasił mandat radnego Rady Powiatu K. w okręgu wyborczym nr 4 – Z. P. Przyczyną wygaszenia mandatu radnego było skazanie Z. P. prawomocnym wyrokiem z dnia [...].02.2015r. przez Sąd Rejonowy w Ł. VII Zamiejscowy Wydział Karny w K. – sygn. akt [...], za czyn popełniony z art. 271 § 1 k.k. w związku z art. 18 § 2 k.k.
Z. P. został skazany za przestępstwo polegające na tym, że w dniu [...].09.2013r. nakłonił diagnostę, w stacji kontroli pojazdów, do poświadczenia nieprawdy w dowodzie rejestracyjnym pojazdu poprzez postawienie pieczęci stwierdzającej fakt przeprowadzenia badań technicznych podczas, gdy w rzeczywistości żadne badania techniczne nie zostały przeprowadzone i stan techniczny pojazdu (stanowiącego własność Urzędu Gminy w M.) nie został zweryfikowany.
Postanowienie Komisarza Wyborczego w Ł. zostało doręczone Z. P. w dniu 15.07.2015r. W dniu 22.07.2015r. skarżący nadał, w Urzędzie Pocztowym w O. (data stempla pocztowego) skargę kierowaną do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu. Skarga wpłynęła w dniu 27.07.2015r. do Krajowego Biura Wyborczego Delegatura w Ł., a następnie została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku wraz z odpowiedzią na skargę.
Z. P. zarzucił postanowieniu Komisarza Wyborczego w Łomży brak przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący stwierdził, że brak uzasadnienia postanowienia, uniemożliwia mu ustosunkowanie się do skarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę, Komisarz Wyborczy nie ustosunkował się do jej treści, natomiast dołączył dokumenty w postaci: postanowienia z dnia [...].07.2015r. dotyczącego wygaszenia mandatu radnego i dowodu jego doręczenia, odpisu wyroku sądowego o sygn. akt [...]. Organ wniósł o odrzucenie skargi twierdząc, że została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, ponieważ termin upłynął 22.07.2015r., zaś skarga została złożona w dniu 27.07.2015r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 383 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 5.01.2011r. Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2011r., nr 21, poz. 112), który obowiązuje od dnia 1.08.2011r., wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów. Z kolei art. 11 § 2 Kodeksu wyborczego stanowi, że prawa wybieralności nie ma osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. W takim przypadku, wygaśnięcie mandatu radnego stwierdza komisarz wyborczy w drodze postanowienia w terminie 14 dni od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu (art. 383 § 2a Kodeksu wyborczego). Od postanowienia komisarza wyborczego zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia, którą wnosi się za pośrednictwem organu, stwierdzającego wygaszenie mandatu (art. 384 § 1 Kodeksu wyborczego).
Należy zauważyć, że odpowiednikiem obecnie obowiązującego przepisu art. 11 § 2 Kodeksu wyborczego, był uprzednio art. 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej, który również stanowił o pozbawieniu biernego prawa wyborczego osób skazanych za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego.
Przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 Ordynacji wyborczej był przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, która to ocena prawa zachowuje aktualność (zdaniem Sądu orzekającego) również na tle obecnie obowiązującego art. 11 § 2 Kodeksu wyborczego.
W wyroku z dnia 24 listopada 2008 r. (sygn.. K 66/07; OTK-A 2008/9/158) Trybunał uznał, że przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 ordynacji wyborczej jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu wyroku TK zawarto istotne uwagi, pomocne przy interpretacji przepisów dotyczących biernego prawa wyborczego. W szczególności Trybunał podkreślił, że prawa wyborcze nie są prawami absolutnymi. Bierne prawo wyborcze może podlegać koniecznym społecznie ograniczeniom i może być poddane bardziej surowym wymaganiom, niż czynne prawo wyborcze. Celem regulacji zawartej w art. 7 ust. 2 pkt 1 ordynacji było stworzenie gwarancji prawidłowego sprawowania funkcji przez osoby wchodzące w skład organów wykonawczych samorządu terytorialnego. Osoby te powinny charakteryzować się nie tylko tzw. Fachowością, ale także cechami takimi jak: nieposzlakowana opinia, nieskazitelny charakter czy walory moralne (...). Przyjmuje się powszechnie, ze osoby, które popełniły czyn zabroniony przez prawo karne, nie dają takiej samej rękojmi wykonywania obowiązków publicznych jak osoby, które nie popadły w konflikt z prawem karnym.
Niewątpliwie zarówno wygaśnięcie mandatu, jak i utrata biernego prawa wyborczego, stanowi daleko idące wkroczenie przez ustawodawcę w materię podmiotowego prawa konstytucyjnego (biernego prawa wyborczego). Jednakże w niektórych wypadkach np. popełnienia przez osobę wybraną przestępstwa i skazania jej prawomocnym wyrokiem sądowym, pozbawienie jej mandatu jest działaniem odpowiadającym powadze sytuacji i chroni wyborców przed przedsięwzięciami jednostki niegodnej zaufania publicznego".
W świetle powyższych ustaleń i argumentacji prawnej niewątpliwie w badanej sprawie zostały spełnione przesłanki wygaśnięcia mandatu skarżącego. Taka sytuacja obligowała Komisarza Wyborczego do wydania postanowienia stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego. Należy przy tym wskazać, że wygaśnięcie mandatu radnego następuje ex lege, zaś postanowienie Komisarza ma charakter wyłącznie deklaratoryjny.
Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego sprawy niniejszej, stwierdzić należy, że:
- - radny Rady Powiatu K. Z. P. został skazany prawomocnym wyrokiem z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 18 § 2 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności (z zawieszeniem na okres 2 lat), a więc za przestępstwo ścigane z urzędu,
- - powyższa, niewątpliwa przyczyna była podstawą do wygaszenia mandatu radnego,
- - Komisarz Wyborczy w Ł., po otrzymaniu odpisu prawomocnego wyroku w dniu [...].07.2015r., wydał postanowienie o wygaszeniu mandatu w dniu [...].07.2015r., zachowując ustawowy termin 14 dni.
W ocenie Sądu zostały spełnione przesłanki z art. 383 § 1 ust. 2 w związku z art. 11 § 2 oraz art. 383 § 2a Kodeksu wyborczego, będące podstawą prawną wydania zaskarżonego postanowienia.
Zatem, zarzut skargi o bezzasadności wygaszenia mandatu radnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przyznać rację skarżącemu twierdzącemu, że postanowienie nie zostało pisemnie uzasadnione. Zdaniem Sądu, Komisarz Wyborczy powinien umotywować wydane postanowienie, chociaż obowiązek taki nie wynika z przepisów Kodeksu wyborczego. Natomiast, powyższe uchybienie formalne, nie miało, w ocenie Sądu, wpływu na merytoryczny wynik rozstrzygnięcia sądowego. Przyczyna wygaszenia mandatu radnego była oczywista, a wynikała z treści prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Ł. VII Zamiejscowego Wydziału Karnego w K. w sprawie o sygn. akt [...]. W zaskarżonym postanowieniu zostały powołane przepisy odnoszące się do skazania radnego. Nie ulega wątpliwości, że treść wyroku karnego była znana skarżącemu, jako osobie najbardziej i osobiście zainteresowanej sprawą. Stąd też twierdzenie, w skardze, że brak uzasadnienia postanowienia uniemożliwił skarżącemu zajęcia stanowiska stanowi chybioną linię obrony.
Uchybienie w postaci braku uzasadnienia postanowienia, przy oczywistości stanu faktycznego i złożonych przez organ dowodów, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.). Sąd orzekający, bez trudności rozstrzygnął sprawę oddalając skargę, jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej p.p.s.a.
Ustosunkowując się do wniosku Komisarza Wyborczego w Ł., dotyczącego odrzucenia skargi, jako złożonej po terminie, Sąd nie podzielił argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę, dlatego też sprawę rozstrzygnął merytorycznie.
W ocenie Sądu nie zaistniały podstawy do odrzucenia skargi, gdyż Z. P. dochował ustawowego terminu do jej złożenia. Przepis art. 384 § 1 Kodeksu wyborczego przewiduje 7-dniowy termin do wniesienia skargi (za pośrednictwem organu), liczony od dnia doręczenia postanowienia. Skarżący otrzymał postanowienie dnia [...].07.2015r., natomiast skargę nadał w dniu [...].07.2015r. w urzędzie pocztowym w O. (co wynika z daty stempla pocztowego), a więc z zachowaniem terminu 7-dniowego. Wbrew mylnemu przekonaniu organu, to data nadania korespondencji w placówce pocztowej ma znaczenie przy liczeniu zachowania terminów ustawowych, a nie data dostarczenia listu do organu. Mając na względzie powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji.