Uzasadnienie
W dniu 28 grudnia 2012 r. Rada Gminy Mały Płock podjęła uchwałę nr XXII/100/12 w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez właścicieli nieruchomości na terenie Gminy Mały Płock, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego z dnia 9 stycznia 2013 r., poz. 184.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, Prokurator Apelacyjny w B. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały w części, tj. w zakresie:
- – podania w załączniku nr 1 do zaskarżonej uchwały, w części H, danych w postaci imienia i nazwiska osoby tworzącej gospodarstwo domowe na nieruchomości wskazanej w części E,
- – złożenia w załączniku nr 1, w części J, przez składającego deklarację oświadczenia o świadomości odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 k.k. za zeznanie nieprawdy lub jej zatajenie,
- – wyrażenia zgody w załączniku nr 1, w części J, na przetwarzanie przez Gminę M. danych składającego deklarację w celu realizacji obowiązku związanego z opłatą za gospodarowanie odpadami.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy M. wniosła o oddalenie skargi, a ewentualnie o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, z uwagi na fakt, że w dniu [...] sierpnia 2015 r. Rada Gminy M. podjęła nową uchwałę w przedmiotowej kwestii, w której uchyliła zaskarżoną uchwałę, zaś nowa uchwała nie zawiera już zapisów kwestionowanych przez Prokuraturę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a."), kontrola ta obejmuje także akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Jak wynika z analizy akt sprawy, w załączniku nr 1 do zaskarżonej uchwały, w części H, nakazano właścicielowi nieruchomości wpisanie danych w postaci imienia i nazwiska osoby tworzącej gospodarstwo domowe na nieruchomości wskazanej w części E. Ponadto w części J przedmiotowego załącznika zobowiązano składającego deklarację do podpisania oświadczenia o świadomości odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 k.k. za zeznanie nieprawdy lub jej zatajenie oraz wyrażenia zgody na przetwarzanie przez Gminę M. danych składającego deklarację w celu realizacji obowiązku związanego z opłatą za gospodarowanie odpadami.
Zgodnie z art. 6n ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1966 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U z 2013 r., poz. 1399), rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego: wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, z uwzględnieniem art. 6m ust. 1a i 1b, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji.
Jak trafnie podniesiono w wyroku WSA w Krakowie z dnia 22 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 415/15, w podejmowanym na podstawie art. 6n wskazanej ustawy, akcie prawa miejscowego, nie można zamieszczać postanowień, które wykraczają poza treść tych przepisów. Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna zatem zawierać jedynie takie dane, które konieczne są do prawidłowego obliczenia wysokości opłaty. Nie należą do nich ani imiona rodziców, ani imiona i nazwiska osób zamieszkujących nieruchomość. Niedopuszczalne jest też umieszczenie w deklaracji pouczenia o odpowiedzialności karnej oraz nakazu oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych. Powyższa linia orzecznicza jest w zasadzie jednolita (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 598/15, WSA w Krakowie z dnia 15 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 612/15, WSA w Krakowie z dnia 10 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 614/15.
Sąd w składzie niniejszym opowiada się w pełni za przytoczoną wyżej linią orzeczniczą i dodatkowo wyjaśnia, że ma rację strona skarżąca, że żądanie przedmiotowych danych narusza ponadto art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 z późn. zm.). Jak trafnie bowiem wskazano w wyroku WSA w Krakowie z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 679/14, ustalenie we wzorze deklaracji obowiązku oświadczenia o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych na potrzeby wykonywania zadań wynikających z realizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest zbędne i wykracza poza zakres kompetencji organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego do kształtowania zawartości uchwały ustalającej wzór deklaracji.
Zdaniem więc Sądu, zasadne są zarzuty skargi odnośnie naruszenia w zaskarżonej uchwale art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1515), art. 6n ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, a także art. 7 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Naruszenia te, w rozumieniu art. 147 § 1 p.p.s.a., dają podstawę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały w zaskarżonej części.
Odnosząc się natomiast do wniosku organu o umorzenie postępowania w związku z wyeliminowaniem zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego, poprzez jej uchylenie dokonane uchwałą Rady Gminy M. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], w sprawie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez właścicieli nieruchomości na terenie Gminy M., (organ nieprawidłowo wskazał uchwałę z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...]), podkreślić należy, że wskazane zdarzenie nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w niniejszej sprawie. Ze względu na okoliczność, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, jej podjęcie w sposób sprzeczny z prawem powoduje konieczność stwierdzenia nieważności takiej uchwały przez sąd administracyjny (art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Odmienne są bowiem skutki prawne zmiany aktu (ale też uchylenia aktu i uchwalenia w jego miejsce aktu nowego) i stwierdzenia jego nieważności.
Zmiana uchwały (również uchylenie i uchwalenie nowej) przez radę gminy oznacza bowiem nadanie nowego brzmienia określonego przepisu uchwały ze skutkiem od daty uchwalenia (ex nunc), podczas gdy stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). W tej ostatniej sytuacji uchwałę należy potraktować tak, jakby nie została w ogóle podjęta. Ta zasadnicza różnica między skutkami prawnymi zmiany aktu prawa miejscowego, a stwierdzeniem jego nieważności w trybie kontroli sądowej powoduje, że nie ma podstaw do uznania, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1046/07).
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 147 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.