Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstokuz 8 października 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 597/24

Uzasadnienie

M. W. i M. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Białymstoku z 1 sierpnia 2024 r. nr WOP.7641.37.2024.MM w przedmiocie stwierdzenia, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w Augustowie nie dopuścił się bezczynności w sprawie prowadzenia robót budowlanych odbiegających od zatwierdzonego projektu budowalnego i warunków pozwolenia na budowę, jednocześnie uiszczając wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł ((wpisany do rejestru dochodów pod poz. 1558 – k. 10).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarga została wniesiona na postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia. Rozstrzygnięcie te nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż nie mieście się w katalogi spraw objętych kontrolą sądów administracyjnych (art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).

Wyliczenie zawarte w powyższym katalogu ma charakter zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych oznacza, że zainicjowana przez daną stronę skarżącą sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie PWINB wydane na podstawie art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. tj. stwierdzające, że organ pierwszej instancji nie dopuścił się bezczynności w zakresie prowadzenia robót budowlanych na działce, istotnie odbiegających od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę

Jak stanowi art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo wniesienia ponaglenia jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność), postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Zgodnie art. 37 § 3 pkt 2 k.p.a., ponaglenie wnosi się do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, które należy zaliczyć do tych, o których mowa w art. 123 k.p.a., tj. do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii - w tym przypadku bezczynności organu - powstających w toku tego postępowania, lecz nie rozstrzygających o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, a także nie przysługuje od niego zażalenie. (art. 141 § 1 k.p.a.).

Na postanowienie organu rozpatrującego ponaglenie nie przysługuje zażalenie ani skarga do sądu administracyjnego. Nie przysługuje również skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu wyższego stopnia, który nie rozpoznał ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Zaskarżone postanowienie ma charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie służy też na nie zażalenie. Wynika z powyższego, że postanowienie tego rodzaju nie ma waloru aktu, o którym mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 22 lutego 2017 r., II OSK 233/17, postanowienie NSA z 24 stycznia 2018 r., II OSK 11/18, orzeczeniansa.gov.pl). Brak jest również przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną.

Tytułem wyjaśnienia wskazać należy, że strona niezadowolona z działania organu, które jest w jej ocenie opieszałe, może w trakcie trwania postępowania złożyć do sądu administracyjnego skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie tego postępowania po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postaci ponaglenia.

Mając powyższe na uwadze należało skargę w sprawie niniejszej odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i orzec jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie wpisu uiszczonego od odrzuconego pisma orzeczono w pkt 2 sentencji na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.