Uzasadnienie
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2017 r. ustanowiono skarżącemu radcę prawnego. Postanowienie to nie zostało zaskarżone i jest prawomocne. W związku z powyższym w dniu 28 listopada 2017 r. został wyznaczony skarżącemu pełnomocnik radca prawny M. P., który reprezentował skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
W dniu 3 sierpnia 2018 r. skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie innego radcy prawnego, ze względu na to, że pełnomocnik wyznaczony w sprawie uchylił się od złożenia skargi kasacyjnej. Wskazał ponadto, iż wniosek o zmianę pełnomocnika złożony do Okręgowej Izby Radców Prawnych został nieuwzględniony, co w konsekwencji uniemożliwia mu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu.
W oparciu o powyższe okoliczności referendarz sądowy postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2018 r. umorzył postępowanie wywołanie wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu podano, że w toku postępowania skarżący był reprezentowany przez radcę prawnego, a to umocowanie do reprezentowania strony skarżącej rozciągało się na całość postępowania. Powyższe skutkuje zaś tym, iż prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane.
Skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia wskazując, że nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem. Jego zdaniem wyznaczony pełnomocnik w sporządzonej opinii, w wyniku nienależytego przeanalizowania okoliczności faktycznych i prawnych, uchylił się od złożenia skargi kasacyjnej, tym samym uniemożliwił ochronę jego interesu prawnego i pozbawiał prawa do sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 249a ww. ustawy jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Jak wskazano wyżej w toku niniejszego postępowania postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2017 r. ustanowiono już skarżącemu radcę prawnego. Postanowienie to nie zostało zaskarżone i jest prawomocne. W związku z powyższym w dniu 28 listopada 2017 r. został wyznaczony skarżącemu pełnomocnik radca prawny M. P. Pełnomocnik reprezentował skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazać zatem należy, iż w toku postępowania skarżący jest reprezentowany przez radcę prawnego, a to umocowanie do reprezentowania strony skarżącej rozciąga się na całość postępowania przed sądem I instancji jak i NSA. Z tych względów nie ma możliwości ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy w sytuacji gdy strona z takiego prawa już korzysta, a nie zostało ono cofnięte lub nie wygasło. Prawo pomocy w tym zakresie zostało już bowiem skonsumowane.
Jeśli natomiast skarżący wnosi o zmianę lub wyznaczenie innego pełnomocnika, podkreślić należy, iż "jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenia zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie możne on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane" (postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OZ 374/09, LEX nr 575333).
Ponadto NSA podniósł, iż zgłoszenie przez stronę wniosku zawierającego żądanie ustanowienia w ramach prawa pomocy kolejnego pełnomocnika z tego powodu, że poprzedni odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej nie może prowadzić do ponownego rozpoznawania tej kwestii, ponieważ sprawa prawa pomocy została już rozstrzygnięta" (postanowienie z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt I OZ 1076/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że nie było podstaw prawnych do ponownego rozstrzygania o przyznaniu prawa pomocy, wobec czego zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego utrzymano w mocy. Z tego względu, na podstawie art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.