Uzasadnienie
Rada Gminy W. uchwałą z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy W., na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 229 pkt 3 kpa, uznała skargę J. G. za niezasadną.
Pismem z dnia 17 grudnia 2009 r. J. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na wskazaną wyżej uchwałę, domagając się jej uchylenie.
Odpowiadając na skargę Wójt Gminy W. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Na wstępie zauważyć należy, iż badanie merytorycznej zasadności skargi w każdym przypadku poprzedzone jest sprawdzeniem, czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu, skarga J. G., która została rozstrzygnięta wskazaną uchwałą Rady Gminy W. z dnia [...] listopada 2009 r. należy do kategorii skarg określonych w art. 227 k.p.a., w dziale VIII k.p.a.: "Skargi i wnioski". W tym też trybie podjęta była uchwała Rady Gminy W. (jako podstawę prawną uchwały wskazano art. 229 pkt 3 k.p.a.), która zawierała stanowisko Rady w sprawie skargi J. G. na działalność Wójta Gminy W. W orzecznictwie jak i w doktrynie utrwalone jest stanowisko, iż uchwały podjęte w wyniku rozpoznawania skargi wniesionej w trybie działu VIII kpa są faktycznie czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi, na którą nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Co prawda z brzmienia art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) można wnosić, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje na każdą uchwałę rady gminy, podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej, ale to nie oznacza dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego również na te działania rady, które choć wyrażone w formie uchwały, nie mogą być skarżone do sądu ze względu na to, iż w istocie zawiadamiają o załatwieniu sprawy, nie dając, w myśl utrwalonych poglądów doktryny podstaw do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ich niezgodność z prawem (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego.
Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 834). Ten tryb "ogólnoskargowy" jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno - techniczną, a mianowicie zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi unormowanym art. 238 § 1 kpa. Na zawiadomienie to nie służy skarga do sądu administracyjnego, nie mieści się ono, bowiem w zamkniętym katalogu form działania administracji publicznej, które podlegają kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego określonym w art. 3 §2 p.p.s.a. W szczególności nie można go zaliczyć go grupy innych niż decyzje i postanowienia aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wynika to z faktu, iż zawiadomienie z art. 238 § 1 kpa nie posiada cechy, ścisłego i bezpośredniego związku między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s.29-30).
Zaznaczyć też należy, iż to, że w przedmiotowej sprawie zawiadomienie to przyjęło formę uchwały wynika z faktu, że jedynie taka forma działania jest przypisana radzie gminy jako organowi kolegialnemu, co nie zmienia w żaden sposób charakteru tej czynności, a w szczególności nie wywiera wpływu na możliwość lub brak zaskarżenia.
Reasumując wskazać należy, iż skarga z art. 227 kpa jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., III SA1636/97, postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000r., III SAB 108/99, postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2005r., l SA/Rz 117/05). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII kpa nie podlega kognicji sądów administracyjnych, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności (tak: NSA w postanowieniu z dnia 22 stycznia 2008r., II OSK 1841/07, niepublik. oraz z dnia 15 stycznia 2001r., sygn. akt II SA/Wr 1704/00, niepubl. oraz wyroku z dnia 14 września 2004r., sygn. akt OSK 642/04, niepubl.).
W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że sprawa zainicjowana skargą J. G. nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu.
Na marginesie godzi się jednak wskazać, iż argumentacja zawarta w skardze i skonkretyzowana w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2010 r., jakoby Wójt Gminy W. działał na szkodę interesu społecznego, może być podstawą do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie referendum lokalnego w sprawie odwołania Wójta. Zgodnie, bowiem z art. 11 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (Dz.U. Nr 88 poz. 985 ze zm.) z inicjatywą przeprowadzenia takiego referendum na wniosek mieszkańców gminy może wystąpić grupa co najmniej 15 obywateli, którym przysługuje prawo wybierania do organu stanowiącego danej jednostki samorządu terytorialnego, a w odniesieniu do referendum gminnego - także pięciu obywateli, którym przysługuje prawo wybierania do rady gminy.