Uzasadnienie
S. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podał, że prowadzi aktualnie samodzielne gospodarstwo domowe, bowiem ojciec pozostaje pod opieką innej osoby. Źródło jego miesięcznego utrzymania stanowi dochód z pracy sezonowej w nieznanej kwocie, bowiem skarżący podnosi, że praca sezonowa nie jest dochodem. Skarżący uzyskał również dochód z tytułu dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości około 7.300 zł (po odliczeniu kosztów bankowych w kwocie 200 zł), co w przeliczeniu na cały rok daje miesięcznie kwotę 608 zł. Wykazane wydatki miesięczne skarżącego stanowią: energia elektryczna – 20 zł; telefon – 35 zł; opłata za śmieci – 9 zł oraz koszty zakupu żywności – 900 zł. Ponadto wnioskodawca ponosi wydatki kwartalne: KRUS – 393 zł (131 zł/m-c), podatek rolny – 80 zł (27 zł/m-c) i woda - 6 zł (2 zł/m-c) oraz roczne: ubezpieczenie OC budynków – 84 zł (7 zł/m-c), opieka lekarska itp.- 200 zł (17 zł/m-c), zakup opału – 1.000 zł (84 zł/m-c) oraz zakup odzieży – 250 zł (21 zł/m-c).
Skarżący zaakcentował, że posiadane oszczędności przeznaczone są na pokrycie kosztów ewentualnego pogrzebu ojca. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni 24 m² (mieszkanie o powierzchni 12 m² - wartości 18.000 – 20.000 zł) i budynek gospodarczy oraz nieruchomość rolna: grunty rolne - 3,20 ha, pastwisko – 0,67 ha, droga – 0,13 arów, trwałe użytki zielone – 2,7 ha, las – 2,65 ha. Poza tym skarżący nie posiada żadnego innego majątku czy też inwentarza żywego.
W oparciu o powyższe okoliczności referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu podano, że treść złożonego przez S. D. oświadczenia dotyczącego jego sytuacji majątkowej, w szczególności w zakresie wysokości uzyskiwanego dochodu miesięcznego budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Podkreślono, że u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia legły przede wszystkim rozbieżności między deklarowanym dochodem miesięcznym (obecnie 600 zł z dopłat bezpośrednich) z wykazanymi wydatkami, które wynoszą ponad 1.200 zł. Zestawiając osiągnięty dochód z wykazanymi miesięcznymi wydatkami należało stwierdzić, że wydatki te przekraczają znacznie deklarowane dochody.
Skarżący przy tym nie wykazał, aby zalegał ze spłatą bieżących rachunków. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że skarżący w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej rodziny, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które to mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Od powyższego postanowienia skarżący wywiódł sprzeciw. Podał, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego, które nigdy nie przynosiło dochodu i do którego trzeba dołożyć z dopłat bezpośrednich. W ciągu 5 miesięcy w sezonie letnim z gospodarstwa zarobi 3 tys. zł. Kwota ta nie wystarcza nawet na zakup żywności. Skarżący nie korzysta z opieki społecznej. Podniósł, że z uwagi na to iż sprawa trwa 13 lat to jest znany w środowisku prawniczym. W związku z tym "mecenasi zgalają 4 lub 5 tysięcy zł. Mecenasi do takiego Sądu nie chodzą". Skarżącego nie stać na wynajęcie adwokata a sam nie jest prawnikiem i nie poprowadzi sprawy do zakończenia. Podał, że w oświadczeniu nie uwzględnił swojego pobytu w klinice i zakupu leków w tym czasie na kwotę 120 zł. Nadto miesięcznie na lekarstwa wydaje 100 zł. Musi odpracowywać długi. Jego zadłużenie na rzecz spółki wodnej wynosi 918 zł plus odsetki i koszty komornicze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata jest zasadne. Przy czym w ocenie Sądu, powodem odmowy w sprawie niniejszej powinna być oczywista bezzasadność skargi.
Zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oczywista bezzasadność skargi, w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., powoduje, że skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy (vide: postanowienie NSA z 3 września 2004 r., OZ 377/04, Lex nr 837862). O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, jest zupełnie oczywiste, że skarga nie może zostać uwzględniona. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2.; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 1034 i n.).
W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty M. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania o podjęcie działań prawnych w celu wydania uchwały o wysokości składki członkowskiej na rzecz Gminnej Spółki Wodnej "J." w K. Powodem odmowy wszczęcia postępowania było stwierdzenie niedopuszczalności prowadzenia postepowania administracyjnego w przedmiocie żądania nałożenia przez Starostę na spółkę wodną obowiązku wydania indywidulanej uchwały w sprawie składki członkowskiej. Niniejsza sprawa jest jedną z wielu o podobnym charakterze jakie skarżący prowadził przez WSA w Białymstoku. Przykładowo w sprawie II SA/Bk 905/14 Sąd oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie oceny zgodności z prawem uchwały Walnego Zgromadzenia Delegatów Gminnej Spółki Wodnej "J." w K. w sprawie wysokości składki z następującą tezą: "Ani ustawa z dnia 18 lipca 2011 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 145 z późn. zm.), ani żaden inny akt prawny nie przyznaje samorządowym kolegiom odwoławczym kompetencji do oceny zgodności z prawem uchwał organów spółek wodnych".
W sprawie II SAB/Bk 88/13 odrzucono skargę na bezczynność Gminnej Spółki Wodnej "J." w K. w przedmiocie wydania uchwały z następującą tezą: "Uchwała w przedmiocie ustalenia wysokości składki członkowskiej w spółce wodnej nie ma charakteru sprawy administracyjnej rozstrzyganej w formie decyzji administracyjnej lub innego rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 3 § 2 ust.1 - 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.. Sąd administracyjny nie jest zatem właściwy do orzekania w przedmiotowej materii, a w konsekwencji i o bezczynności spółki w tym zakresie". W kolejnych sprawach II SAB/Bk 30/13, II SAB/Bk 59/12 odrzucono skargi na bezczynność starosty w przedmiocie nie wydania uchwały dotyczącej składek członkowskich gminnej spółki wodnej z powodu braku właściwości sądu administracyjnego. Oprócz ww. spraw jeszcze w siedmiu innych skargi zostały odrzucone. Wszystkie te sprawy dotyczą kwestii związanej ze składkami członkowskimi w spółce wodnej.
W zaistniałym więc stanie faktycznym i prawnym należy uznać, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna i jako taka będzie podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, że ze względu na oczywistą bezzasadność skargi, na mocy art. 247 w zw. z art. 260 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji, przy czym orzekając w oparciu o powołany przepis, Sąd nie badał sytuacji finansowej skarżącego i jego możliwości płatniczych.