Uzasadnienie
Decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] Starosta M. zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. M. pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego (obory) z wewnętrznym zbiornikiem na gnojowicę na działce nr [...] w miejscowości Z. gmina M. Decyzja stała się ostateczna [...] lutego 2020 r. wobec niezaskarżenia przez żadną ze stron postępowania.
A. M. w piśmie z 10 sierpnia 2020 r. kierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł o unieważnienie ww. decyzji, wstrzymanie rozpoczęcia budowy, uznanie go za stronę w sprawie oraz uznanie jego sprzeciwu wobec tej budowy. Argumentował, że posiada działki położone w sąsiedztwie nieruchomości inwestycyjnej, a zamierzony obiekt pogorszy warunki życia (zapachy) i obniży wartość jego działek. Błędnie nie został uznany za stronę postępowania zakończonego tą decyzją, mimo że mieszka po sąsiedzku.
W odpowiedzi na skargę Starosta M. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Argumentując za odrzuceniem wyjaśnił, że skarżący powinien skorzystać ze środków przysługujących na etapie postępowania administracyjnego, w szczególności takich jak wniosek o wznowienie postępowania, ewentualnie odwołanie do organu drugiej instancji. Wskazał też, że w przedmiocie nieważności decyzji orzeka co do zasady organ wyższego stopnia nad – w tym wypadku – Starostą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka; przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2).
Z akt sprawy wynika, że A. M. złożył skargę na decyzję wydaną przez Starostę M. jako organ pierwszej instancji, która to decyzja stała się ostateczna z dniem [...] lutego 2020 r. wobec jej niezaskarżenia przez żadną ze stron postępowania. Skarga złożona na decyzję pierwszoinstancyjną jest co do zasady niedopuszczalna, bowiem nie spełnia wymagania z art. 52 § 1 P.p.s.a. – wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących w sprawie.
Nie zmienia powyższej konkluzji okoliczność, że A. M. nie był stroną postępowania administracyjnego. Podmiotowi, który nie był formalnie uznany za stronę postępowania, przysługuje bowiem: odwołanie, ale wyłącznie pod warunkiem jego wniesienia w terminie biegnącym dla innych stron postępowania, ewentualnie po uzyskaniu przez decyzję przymiotu ostateczności przysługuje wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. z tytułu niezawinionego pozbawienia udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną.
Trafnie organ wskazał także, że sformułowany w skardze wniosek o unieważnienie decyzji Starosty M. nie może zostać rozpoznany przez sąd, bowiem właściwym do jego załatwienia jest organ wyższego stopnia nad organem, który wydał decyzję. W tym przypadku byłby to Wojewoda P. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 P.p.s.a. niedopuszczalna jest skarga złożona w sprawie, która nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Do innych przyczyn niedopuszczalności skargi należy m.in. złożenie jej na decyzję pierwszoinstancyjną, który to przypadek wystąpił w sprawie niniejszej. Dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.