Uzasadnienie
S. [...] w B. w likwidacji wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2013 r. referendarz tutejszego sądu odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, wskazując że Stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym z uwagi na jego rozwiązanie i zarządzenie likwidacji.
Sprzeciw od powyższego orzeczenia złożyło wnioskujące o prawo pomocy Stowarzyszenie (k. 100).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony sprzeciw, traci moc, a sąd we własnym zakresie rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zdaniem sądu wniosek złożony w sprawie niniejszej nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Z powyższego przepisu wprost wynika, że prawo pomocy przysługuje stronie postępowania sądowoadministracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 25 § 1 p.p.s.a. stroną w tym postępowaniu, a więc podmiotem mającym zdolność do występowania przed sądem administracyjnym, mogą być osoby prawne lub osoby fizyczne. Jest to zdolność sądowa.
W konsekwencji należy stwierdzić, że podmiot nieposiadający zdolności sądowej nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem nie może też skutecznie ubiegać się o przyznanie w tym postępowaniu prawa pomocy.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej.
Sądowi z urzędu jest wiadome, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy w B. XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowił o rozwiązaniu S. [...] w B. oraz zarządził jego likwidację z jednoczesnym ustanowieniem likwidatora w osobie R. K. Apelację od tego postanowienia oddalił Sąd Okręgowy w B. VII Wydział Gospodarczy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie [...] (k. 44 i 44 verte).
Skarżące Stowarzyszenie zostało zatem rozwiązane i zarządzono jego likwidację. Konsekwencją tego orzeczenia jest zakończenie wszelkiej działalności statutowej Stowarzyszenia. Jak wskazał NSA w uzasadnieniach postanowień z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie II OZ 1119/12, z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie II OSK 3065/12 oraz z dnia 30 stycznia 2013 r. (dostępnych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA) rozwiązanie rozpoczyna proces likwidacji Stowarzyszenia, który to proces prowadzi likwidator, a którego celem jest zrekonstruowanie majątku i zakończenie spraw związanych z tym majątkiem. Działalność likwidatora rozciąga się wyłącznie na sprawy majątkowe, a nie merytoryczne byłego Stowarzyszenia, bowiem w okresie likwidacji już ono nie istnieje, choć wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło.
Skład orzekający w sprawie niniejszej akceptuje stanowisko NSA. Oznacza to, że utrata bytu prawnego Stowarzyszenia nastąpiła w momencie zarządzenia jego likwidacji, a nie następuje ona dopiero w momencie jego wykreślenia z rejestru stowarzyszeń (art. 37 ust. 2 pkt 3 Prawa o stowarzyszeniach).
Stąd też skoro Stowarzyszenie nie posiada obecnie bytu prawnego i tym samym zdolności sądowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a więc nie może być stroną w tym postępowaniu – brak jest podstaw do merytorycznej oceny jego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 25 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.