Uzasadnienie
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor P. Oddziału Wojewódzkiego NFZ w B. ocenił, że dokonana przez B. J. rezygnacja ze skierowania na leczenie uzdrowiskowe nie ma charakteru uzasadnionego i nie występują uzasadnione okoliczności przesunięcia terminu leczenia na wnioskowany przez nią okres wakacyjny. Pouczył stronę, że w przypadku ponownego ubiegania się o takie leczenie ma obowiązek złożyć nowe skierowanie. Może też, jak wskazano, skorzystać z instytucji tzw. zwrotów tj. skorzystać z leczenia uzdrowiskowego w okresie wcześniejszym niż wynikający z kolejki, pod warunkiem, że zaakceptuje uzyskanie informacji o terminie i miejscu leczenia w okresie krótszym niż na 14 dni przed wyjazdem.
Po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, B. J. złożyła do sądu administracyjnego skargę na powyższą czynność z dnia [...] kwietnia 2014 r. i wniosła o wstrzymanie jej wykonania. Uzasadniała, że wykonanie czynności spowoduje dla niej nieodwracalne skutki, bowiem uniemożliwi jej skorzystanie z zagwarantowanych konstytucyjnie praw do leczenia uzdrowiskowego nie tylko w roku bieżącym, ale i de facto przez kolejne lata. Jak wskazała, nieuzasadniony zwrot skierowania traktowany jest jak złożenie nowego skierowania i rozpatrywany jest w ciągu 18 miesięcy ważności liczonych od dnia wystawienia skierowania, który to okres ważności minął. Jeśli zatem wykonanie zaskarżonej czynności nie zostanie wstrzymane, będzie oczekiwała na nowe wyznaczenie miejsca i terminu leczenia przez kolejne dwa lata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu lub czynności następuje na wniosek skarżącego, który powinien uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wstrzymanie tj. istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Chodzi przy tym o taką szkodę, niekoniecznie materialną, która nie mogłaby być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie oraz przy zaistnieniu której zachodzi przesłanka istotnych trudności w przywróceniu rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Akt, którego wykonanie ma być wstrzymane, powinien kwalifikować się do wykonania. Uprawdopodobnienie wystąpienia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków nie oznacza udowodnienia, ale wskazanie okoliczności, która pozwalają z dużym prawdopodobieństwem przypuszczać, że szkoda lub negatywne skutki mogą wystąpić.
W ocenie sądu przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności zostały w sprawie spełnione.
Jeśli chodzi o przymiot wykonalności czynności organu, polegającej na uznaniu rezygnacji ze wskazanego terminu i miejsca leczenia uzdrowiskowego za nieuzasadnioną, to należy ocenić, że przymiot ten występuje. Skutkiem zaskarżonej czynności jest bowiem brak możliwości skorzystania przez skarżącą z nowego terminu realizacji skierowania – ale co istotne, terminu liczonego nie na nowo ale od pierwotnej daty wpływu skierowania (czyli de facto krótszego niż liczony na nowo, od daty wpływu nowego skierowania). Inaczej rzecz ujmując, gdyby zaskarżona czynność pozostała w obrocie prawnym jako wykonalna, skarżąca może skorzystać z możliwości złożenia wniosku o przyznanie leczenia uzdrowiskowego wyłącznie na podstawie nowego skierowania, co łączyć się będzie z ponownym oczekiwaniem na wskazanie miejsca i terminu leczenia, z zachowaniem kolejności wpływu wniosków pacjentów.
Z kolei wstrzymanie wykonania zaskarżonej czynności i ewentualne późniejsze stwierdzenie przez sąd w orzeczeniu końcowym, że jest ona niezgodna z prawem (czego w niniejszym postępowaniu wpadkowym nie przesądza się) – będzie skutkowało koniecznością uwzględnienia przez Oddział NFZ pierwotnej daty wpływu skierowania, czyli de facto skarżąca uzyskałaby możliwość otrzymania świadczenia w terminie wcześniejszym. Powyższe można wyprowadzić z treści § 5 ust. 3 i 5 zarządzenia Nr 4/2010/DSM Prezesa NFZ z dnia 15 stycznia 2010 r. w sprawie: przyjęcia do stosowania w Narodowym Funduszu Zdrowia "Zasad potwierdzania skierowań na leczenie uzdrowiskowe w oddziałach wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia" (NFZ.2010.3.4).
Jeśli zatem, jak wynika z powyższego, wykonanie zaskarżonej czynności może spowodować wielomiesięczne oczekiwanie skarżącej na wyznaczenie nowego terminu i miejsca realizacji świadczenia uzdrowiskowego oraz wobec faktu, że nie posiada ona prawnych gwarancji uzyskania tego (nowego) świadczenia w okresie umożliwiającym wyjazd – niewątpliwie ma to istotny wpływ na stan jej zdrowia. Istnieje zatem niebezpieczeństwo wywołania nieodwracalnych skutków w sytuacji zdrowotnej skarżącej. Co prawda expressis verbis nie wspomina ona o tym, natomiast taką intencję złożenia wniosku o wstrzymania wykonania można w sposób oczywisty wyprowadzić z jej skargi i uzasadnienia wniosku o wstrzymanie.
Nie bez znaczenia dla oceny sądu o wystąpieniu przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej jest profil leczenia strony, określony w dokumentacji jako "choroby układu nerwowego". Uzasadnia on dodatkowo uznanie, że w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Stąd też na podstawie tego przepisu orzeczono jak w sentencji.
Na marginesie dodać należy, że pozytywnemu rozpoznaniu wniosku nie stał na przeszkodzie fakt upływu terminu, na który skarżąca została skierowana na leczenie uzdrowiskowe (przełom kwietnia – maja 2014 r.). Ewentualne uznanie rezygnacji za uzasadnioną w orzeczeniu kończącym postępowanie może bowiem, jak wyżej wspomniano, przyczynić się do uzyskania przez stronę świadczenia wcześniej niż po złożeniu nowego skierowania, a zatem niezależnie od upływu terminu pierwotnego.