Uzasadnienie
Z. S. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 13 czerwca 2023 r. nr 407.97/F-23/VI/23, w którym Kolegium rozpoznało ponaglenie na przewlekłość postępowania w sprawie dotyczącej odmowy udostępnienia informacji publicznej. W tej samej skardze zakwestionowała także postanowienia SKO z 29 czerwca 2023 r. nr 407.107/F-13/X/2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z 13 czerwca 2023 r. oraz z 25 lipca 2023 r. nr 407.133/F-23/VI/23 utrzymujące w mocy własne postanowienie Kolegium z 29 czerwca 2023 r.
Z uwagi na wielość przedmiotów zaskarżenia w jednej skardze – doszło do rozdzielenia spraw na sprawę niniejszą o sygnaturze II SA/Bk 700/23 ze skargi Z. S. na postanowienie Kolegium rozpoznające ponaglenie oraz na sprawę o sygnaturze II SA/Bk 701/23 ze skargi Z. S. na postanowienia Kolegium odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnego postanowienia tego organu z 13 czerwca 2023 r.
W uzasadnieniu skargi na postanowienie SKO z 13 czerwca 2023 r. skarżąca zaznaczyła, że w piśmie z 15 maja 2023 r. zwróciła się do Starostwa Powiatowego w Bielsku Podlaskim o udzielenie informacji, w trybie przepisów o dostępie do informacji publicznej, kto stał się następcą prawnym archiwum geodezyjnego prowadzonego przez Urząd Miasta i Gminy w B. oraz prowadzonego przez Urząd Rejonowy w Belsku Podlaskiem Biuro Zamiejscowe w B. Zdaniem skarżącej w działaniach organów widać rażącą przewlekłość.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, bowiem skarga na postanowienie wydane w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego nie przysługuje. Przedmiotowe postanowienie nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie kończy postępowania, nie jest zaskarżalne zażaleniem ani nie zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym czy zabezpieczającym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.). W ramach tej wstępnej kontroli dokonuje przede wszystkim badania swojej właściwości biorąc pod uwagę przepisy art. 3 § 2, 2a i 3, art. 4 i art. 5 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Z przepisu tego a contrario wynika, że skarga jest niedopuszczalna, gdy postanowienie jest niezaskarżalne.
W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi (art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca – Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.) lub gdy przepis szczególny tak stanowi - jeżeli organ administracji publicznej wydaje postanowienie w oparciu o taki przepis. Zastosowany przez SKO przepis art. 37 §6 k.p.a. przewiduje wydanie w toku postępowania administracyjnego postanowienia rozpatrującego ponaglenie. Unormowanie to służy zwalczaniu bezczynności lub przewlekłości w załatwianiu sprawy, czyli wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Przepis ten nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia do wniesienia zażalenia.
Wyjaśnić należy, że postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia jest rozstrzygnięciem podejmowanym w ramach nadzoru organu wyższego stopnia nad organami niższego stopnia. Postanowienie wydane w trybie art. 37 § 6 k.p.a. nie jest zatem postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, jako że jego celem jest jedynie spowodowanie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie (co do istoty) zostało podjęte w sytuacji, gdy organ administracji pozostaje w bezczynności lub w sposób przewlekły prowadzi postępowanie, albo też poinformowanie strony, że jej zarzuty w tym zakresie ocenione zostały jako niezasadne.
Postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 k.p.a. nie jest także postanowieniem kończącym postępowanie administracyjne w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ na skutek wniesienia ponaglenia nie toczy się żadne nowe postępowanie administracyjne co do istoty, a jedynie toczy się, jak wskazano wcześniej, postępowanie w trybie nadzoru organu wyższego stopnia nad organem niższego stopnia.
Zaskarżonego postanowienia nie można również zakwalifikować do innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Postanowienie wydane w odpowiedzi na ponaglenie nie stwarza bowiem po stronie adresata jakichkolwiek uprawnień lub obowiązków, a tym samym nie można go zaliczyć do aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Możliwość poddania postanowienia wydanego w trybie art. 37 § 6 k.p.a. kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nie wynika także z żadnego przepisu szczególnego w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a. - w szczególności zaś z żadnego przepisu k.p.a.
Biorąc pod uwagę powyższe sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie mieści się w kategorii spraw podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego (vide np. postanowienie z 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Po 1139/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniesiona skarga na to postanowienie podlega zatem odrzuceniu. Dlatego sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.