Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...].11. 2020r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...].09. 2020 r., w sprawie przyznania A. M. zasiłku stałego na okres od 1września 2020 r. do 9 czerwca 2022 r.
Decyzja SKO w B. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy:
Wnioskiem z dnia 11.09.2020 r. A. M. zwrócił się do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o przyznanie mu pomocy finansowej w formie zasiłku stałego.
Burmistrz S. decyzją z dnia [...].09. 2020 r., przyznał stronie wnioskowaną pomoc na okres od 1 września 2020 r. do 9 czerwca 2022 r. w wysokości 645,00 zł miesięcznie. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ ten wyjaśnił, że wnioskodawca wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...].08.2020 r., sygn. akt [...], został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 9 czerwca 2022 r. Jest osobą samotnie gospodarującą (rozwiedzioną), nie posiada dochodu, pozostaje pod opieką lekarską z powodu chorób, ma zobowiązania alimentacyjne wobec syna.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. M. wskazując, że w wyroku sądowym uznano, iż niepełnosprawność powstała od dnia 9 czerwca 2020 r., a zatem zasiłek winien być przyznany od tej daty. Powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który miał stwierdzić, że zasiłek przysługuje od miesiąca uzyskania niepełnosprawności.
Po rozpoznaniu odwołania, SKO w B. decyzją z dnia [...].11.2020 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ opisał stan faktyczny oraz przywołał przepisy regulujące omawianą materię. Wskazał, że zasiłek stały przysługuje osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, czyli 634,00 zł. Za całkowitą niezdolność do pracy uważa się m.in. legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zatem decyzja o przyznaniu zasiłku stałego nie jest decyzją uznaniową.
Dalej organ wyjaśnił, że odwołujący spełnił warunki do przyznania wnioskowanego zasiłku i pomoc tę przyznano. Odwołujący kwestionuje natomiast początkową datę przyznania tej pomocy. Zdaniem organu, datę przyznania świadczenia ustalono prawidłowo. Stosownie bowiem do art. 106 ust. 3 ustawy, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7 - 11. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.
W przypadku natomiast złożenia przez osobę, która nie posiada orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wniosku o przyznanie zasiłku stałego wraz z wymaganą dokumentacją oraz potwierdzeniem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia uzależnionego od niezdolności do pracy albo wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wszczyna się postępowanie o ustalenie uprawnienia do zasiłku stałego, a następnie po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego: (1) w przypadku spełnienia warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 i 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - postępowanie zawiesza się do dnia dostarczenia orzeczenia; (2) w przypadku niespełnienia któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 lub 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - odmawia się przyznania zasiłku stałego (ust. 7).
Na okres zawieszenia postępowania przyznaje się z urzędu zasiłek okresowy w wysokości i na zasadach określonych w art. 38 (art.106 ust. 8). Jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z potwierdzeniem, o którym mowa w ust.
7. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za okres pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania art. 37 ust. 6 nie stosuje się (ust. 9). Należy jeszcze nadmienić, że przepis art. 37 ust. 6 ustawy stanowi, iż przy ustalaniu uprawnienia oraz prawa do zasiłku stałego do dochodu nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego. Jeżeli natomiast orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone po upływie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym dostarczono orzeczenie. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za miesiąc, w którym dostarczono orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, nie stosuje się art. 37 ust. 6 w przypadku pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania (art. 106 ust. 10).
Kolegium stwierdziło, że faktycznie Trybunał Konstytucyjny (TK) orzekł o niekonstytucyjności przepisu art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, ale nie dotyczy to sytuacji skarżącego. Z przepisów art. 106 ust. 3 w związku z art. 106 ust. 7 pkt 1 i ust. 9 ustawy wynika, że przepis ten łączy datę od której przysługuje zasiłek stały z miesiącem, w którym złożono wniosek wprowadzając jednocześnie uregulowanie, które zapewnia ochronę strony w sytuacji toczącego się równocześnie postępowania w przedmiocie orzeczenia o niepełnosprawności. Osoba, która nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie zasiłku, który może zostać przyznany od daty złożenia wniosku o ile dostarczy orzeczenie o niepełnosprawności w terminie 60 dni od jego wydania. Złożenie wniosku po upływie 60 dni powoduje, że zasiłek zostaje przyznany od daty wydania orzeczenia.
Taka sytuacja nie miała miejsca w przypadku skarżącego, gdyż złożył on wniosek o zasiłek stały po uzyskaniu orzeczenia o niepełnosprawności a nie równolegle z toczącym się postępowaniem o jego ustalenie. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszym więc przypadku, do ustalenia początkowej daty przyznania ma zastosowanie art. 106 ust. 3 ustawy z uwzględnieniem ust.
- 9. Zatem wnioskowany zasiłek stały przysługuje odwołującemu od dnia 1 września 2020 r., czyli od miesiąca złożenia wniosku.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł A. M., w której zaskarżonej decyzji zarzucił, iż nie uwzględnia ona faktu uzyskania przez skarżącego wyroku sądu powszechnego, w którym zaliczono go do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na okres od 9 czerwca 2020 r. Ponownie zarzucił organom nieuwzględnienie wyroku TK ze szkodą dla skarżącego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę SKO w B. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Na wstępie sąd wyjaśnia podstawę prawną skierowania sprawy do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11.02.2021r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału wynika, że podstawą odwołania rozprawy i skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym był art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVI-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) oraz §1 pkt 1 i 2 oraz § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem obszarem czerwonym terytorium całego kraju (Rozporządzenie Rady Ministrów z 23.10.2020r. Dz.U. z 2020r. poz. 1871).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja SKO w B. z dnia [...].11.2020 r., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...].09. 2020 r. w sprawie przyznania zasiłku stałego.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz.1876), w tym art. 106 ust. 3, zgodnie z którym świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11, oraz art. 106 ust. 9, zgodnie z którym, jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z potwierdzeniem, o którym mowa w ust.
- 7. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za okres pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania art. 37 ust. 6 nie stosuje się.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.
W sprawie niniejszej poza sporem jest kwestia przysługującego skarżącemu świadczenia oraz jego wysokości, spór dotyczy zaś tylko jednej kwestii, a mianowicie daty, od której winno być przyznane przedmiotowe świadczenie. Organy twierdzą, że od 1.09.2020 r., gdyż wniosek został złożony w dniu 11.09.2020 r. Skarżący stoi zaś na stanowisku, że świadczenie winno być przyznane od czerwca 2020 r., gdyż sąd powszechny zaliczył go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od 9.06.2020 r.
Zdaniem Sądu, rację mają organy. Przywołany przepis art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej jednoznacznie statuuje zasadę, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11. Przepis ten w tym brzmieniu wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2017 r. na mocy ustawy z dnia z dnia 2 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 2174)., a więc po wyroku TK z dnia 6.10.2015 r. (I SK 19/14), na który powołuje się skarżący. Tą samą ustawą zmieniającą wprowadzono art. 106 ust. 9, który jednoznacznie reguluje, że jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z potwierdzeniem, o którym mowa w ust. 7.
W sprawie niniejszej nie miało miejsca zawieszenie postępowania administracyjnego z powodu toczącego się postępowania przed sądem powszechnym o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Dlatego termin 60 dni na dostarczenie orzeczenia nie miał zastosowania. Ten termin miałby zastosowanie wtedy, gdyby skarżący złożył wniosek o zasiłek stały nie mając orzeczenia o niepełnosprawności. Wówczas organ zawiesiłby postępowanie w oczekiwaniu na orzeczenie, które należałoby dostarczyć organowi w terminie 60 dni. Taka też była intencja wyroku TK, do którego skarżący się odwoływał. Tymczasem wyrok sądu dotyczący stopnia niepełnosprawności skarżącego zapadł [...].08.2020 r. i dopiero po jego otrzymaniu, w dniu 11.09.2020 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego. Dlatego też przyznanie zasiłku stałego nastąpiło z datą od 1 września 2020 r., co jest zgodne z przepisem art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Zarzut skarżącego jest zatem całkowicie niezasadny.
W ocenie Sądu, postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że pomimo, iż wynik przeprowadzonego postępowania jest niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej, nie może to oznaczać, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Jak słusznie bowiem podniósł organ odwoławczy, decyzje w przedmiocie zasiłku stałego mają charakter decyzji związanych, co oznacza, że sposób rozstrzygnięcia sprawy (samo przyznanie świadczenia, a także jego wysokość) nie został pozostawiony uznaniu organu pomocy społecznej, ale jest ściśle determinowany przepisami prawa.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.